اخبار توافق با آمریکا بیشتر جنبه «عملیات روانی» برای کنترل بازار نفت را دارد/ اختلافات تهران و واشنگتن هنوز جدی است
رحمان قهرمانپور، کارشناس ارشد مسائل بینالملل در گفتوگو با خبرنگار برنا درباره احتمال تدوین یک یادداشت تفاهم ۱۴ بندی میان ایران و آمریکا برای پایان جنگ اظهار کرد: واقعیت این است که با وجود اختلاف مواضع و تضاد منافع میان ایران و آمریکا در شرایط کنونی، به نظر میرسد باید اخبار مربوط به توافق را با احتیاط دنبال کرد. در حقیقت میزان اختلافات دو طرف و فاصله مواضع آنها به اندازهای زیاد است که اخبار مرتبط با توافق و مذاکره همواره با تردید و احتیاط همراه بوده و انتظار نمیرود در مقطع فعلی توافقی مؤثر یا نهایی حاصل شود. هرچند ترامپ بارها از توافق سخن گفته است، اما محقق نشدن آن تا این لحظه نشان میدهد که اختلافات جدیای در پشت پرده وجود دارد. حتی برخی معتقدند اخباری که از سوی آمریکا و برخی رسانهها منتشر میشود، بیشتر نوعی عملیات روانی برای کنترل بازار و جلوگیری از افزایش قیمت نفت است، نه نشانهای از یک توافق واقعی.
وی در ادامه افزود: از سوی دیگر، بخشی از فضایی که درباره توافق شکل گرفته توسط پاکستان مدیریت میشود. از آنجا که پاکستان برای پررنگتر شدن نقش خود در عرصه بینالمللی به برجستهسازی اخبار مربوط به توافق نیاز دارد، به نظر میرسد حتی در شرایطی که برداشت عمومی حاکی از دور شدن دو طرف از توافق است، مقامها و رسانههای پاکستانی همچنان از خوشبینی نسبت به امکان دستیابی به توافق سخن میگویند. بنابراین، اخبار جدید نیز باید با همین ملاحظات و با نگاهی دقیق مورد ارزیابی قرار گیرد.
قهرمانپور درباره احتمال برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا در هفته آینده در اسلامآباد گفت: واقعیت این است که هنوز مشخص نیست آیا پیش از دیدار ترامپ و شی جینپینگ در چین، مذاکرهای میان ایران و آمریکا انجام خواهد شد یا خیر. به نظر میرسد آمریکاییها تمایلی ندارند که در آستانه این دیدار مهم میان رؤسای جمهور آمریکا و چین، موضوعات دیگری مطرح شود که توجهها را از محور اصلی این دیدار منحرف کند.
این کارشناس ارشد مسائل بینالملل با اشاره به برنامهریزیهای قبلی ترامپ برای دیدار با شی جینپینگ افزود: ترامپ طبیعتاً برای این دیدار برنامهریزیهای گستردهای انجام داده و موضوعات بسیار مهمی در دستور کار دو کشور قرار دارد که برای آینده اقتصاد جهانی اهمیت ویژهای دارد؛ از جمله تعرفهها، آینده هوش مصنوعی و مواد خام کمیاب. از همین رو، اکنون جامعه جهانی و محافل اقتصادی این دیدار را بهعنوان نمادی از آینده اقتصاد جهانی و حتی رقابتهای ژئوپلیتیکی دنبال میکنند.
وی تصریح کرد: طبیعی است که اگر چند روز پیش از دیدار ترامپ و شی، مذاکراتی میان ایران و آمریکا برگزار شود، هم این دیدار مهم را تحتالشعاع قرار خواهد داد و هم این تصور را در افکار عمومی ایجاد میکند که این مذاکرات به درخواست یا با موافقت چین انجام شده تا مثلاً ایران به توافق برسد. از این رو، احتمالاً ایران در چنین شرایطی این رویکرد را نخواهد پذیرفت.
قهرمانپور در واکنش به تلاش آمریکا و بحرین برای تصویب قطعنامهای علیه ایران با محوریت تنگه هرمز و ادعاهای مربوط به اخلال در آزادی کشتیرانی نیز گفت: در حال حاضر روسیه اعلام کرده است که چنین قطعنامهای را وتو خواهد کرد. از سوی دیگر، برخی اخبار حاکی از آن است که لحن قطعنامه تا حدودی تعدیل شده، هرچند هنوز مشخص نیست این اخبار تا چه اندازه صحت دارد، اما اگر فرض کنیم متن قطعنامه تغییر کند و روسیه نیز بهجای وتو، رأی ممتنع بدهد، این موضوع میتواند پیامدهای منفی برای ایران به همراه داشته باشد. در چنین شرایطی، آمریکا قادر خواهد بود از این قطعنامه هم برای ترمیم روابط خود با اروپا و هم در راستای تصویرسازی از ایران بهعنوان تهدیدی برای اقتصاد جهانی، کشتیرانی و تجارت آزاد دریایی استفاده کند. بنابراین، صرف صدور چنین قطعنامهای نیز میتواند دارای اهمیت باشد.
این کارشناس مسائل بینالملل در پایان خاطرنشان کرد: بهطور طبیعی، اگر روند صدور این قطعنامهها ادامه پیدا کند، وتوی آنها برای روسیه و چین هزینهبر خواهد شد. اگر روسیه در قبال وتوی این قطعنامهها خواهان دریافت امتیازات بیشتری از ایران باشد، در این صورت باید منتظر ماند و دید که آیا محتوای قطعنامه تغییر خواهد کرد یا خیر و این قطعنامه چگونه به رأی گذاشته میشود؛ اینکه آیا روسیه یا چین آن را وتو میکنند یا چه کشورهایی رأی ممتنع خواهند داد. این مسئله میتواند در شناخت مواضع کشورهای مختلف نسبت به ایران در شرایط فعلی، اهمیت قابلتوجهی داشته باشد.
انتهای پیام/
