یکی از بزرگترین فجایع بشری در ۱۰ محرم سال ۶۱ هـ ق در سرزمین کربلا توسط امویان به وقوع پیوست هنوز نیم قرنی از رحلت پیامبر اسلام سپری نشده بود که فرزند دختر آن بزرگوار را امت خودش به دستور کسی که جانشین ظاهری آن حضرت بود به شهادت رساندند و فجایع عظیم دیگری از جمله بریدن سر کشته‌ها و غارت اموال و به اسارت گرفتن اهل‌بیت ـ علیهم‌السلام ـ مبادرت ورزیدند.

پس از واقعه کربلا به تاریخ دهم محرم سال ۶۱ هجری قمری و شهادت حسین(ع) و یاران با وفایش، وقایع دیگری رخ داد که نقش آن در ماندگاری قیام حسینی مهم است، از جمله صحنه ورود اسیران دشت نینوا به کوفه و سپس شام و ایراد خطبه از سوی امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) در منازل مختلف به ویژه در نزد یزید ملعون است.

روز عاشورا روز اندوه اهل بیت (ع) و روزی است که عالم هستی بر مصیبت سیدالشهداء(ع) می گرید اما بعد از عاشورا ....

پس از حادثه کربلا حضرت زینب (س)، حدود یک سال و شش ماه زندگى کرد. حضرت در کاروان اسیران، همراه دیگر بازماندگان قافله کربلا به کوفه و سپس به شام برده شد. اگر چه رهبرى بازماندگان بر عهده امام سجاد بود، زینب کبرى (س) نیز سرپرستی را برعهده داشت.

عضو مجلس خبرگان رهبری گفت: حضرت زینب(س) بازماندگان واقعه عاشورا را آرام می‌کرد و حضرت سکینه(س) و حضرت رباب(س) و حضرت رقیه(س) را دلداری می‌داد و تا صبح به اهل حرم رسیدگی کرد.

مشهورترین زنان اسیر پس از واقعه کربلا را در مطلب زیر بشناسید.

درباره این که اولین شهید در روز عاشورا چه کسی بود، در منابع تاریخی چیزی بیان نشده است. آنچه را که در این باره گفته اند؛ این است که در اولین حمله لشکریان عمر بن سعد به اصحاب امام حسین (علیه السلام) در روز عاشورا، در همان حمله اوّل عده ای از یاران آن حضرت به شهادت رسیدند.

قاتلان امام حسین (ع) در قیام عاشورا هیچ گاه در زندگی خود بعد از این واقعه روز خوش ندیدند.

در روز عاشورا امام حسین(علیه‌السلام) بارها برای هدایت دشمن خطبه خواندند. بعضی از این خطبه‌ها زمانی بود که هیچ کس برای امام باقی نمانده بود و وضعیت خیمه‌ها و اهل حرم هم حضرت را نگران می‌کرد. اما باز هم این عشق بود که جریان داشت و از زبان امام، جاری می‌شد. این خطبه‌ها باید در تاریخ ثبت می‌شد تا به گوش ما آخرالزمانی‌ها هم برسد.

با وجود قرار گرفتن کربلا در نزدیکی فرات و وقوع عاشورا در ایام پاییز هوا چندان گرم نبوده، از طرفی امکان حفر چاه فراهم بوده است پس چرا همچنان کاروان سیدالشهدا تشنه باقی ماندند؟

برخی شمر بن ذی الجوشن قاتل حضرت اباعبد الله الحسین(علیه‌السلام) را برادر حضرت امّ‌البنین، همسر دوم حضرت امیرالمؤمنین و مادر حضرت اباالفضل العباس(سلام الله علیه) دانسته‌اند .

طبق محاسبه مرحوم دکتر احمد بیرشک، واقعه روز عاشورا به حساب گاه‌شماری شمسی دقیقا روز ۲۱ مهر سال ۵۹ هجری شمسی بوده است و با توجه به مقاتل معتبر می توان شرح وقایع روز عاشورا را از اذان صبح تا اذان مغرب به ترتیب زیر دسته بندی کرد.

متن بیانات و روایت مقام معظم رهبری، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای درباره شهادت حضرت ابولفضل در نماز جمعه ۲۶ فروردین سال ۱۳۷۹ تهران به شرح ذیل است.