درباره اربعین بین علما اختلاف است. عده‌ای امکان حضور کاروان اسرا در کربلا در روز اربعین را منتفی می‌دانند. عده‌ای هم این امکان را میسر دانسته و معتقدند اگر کاروان روز اول صفر در شام بوده، می‌توانسته از مسیر بادیه خود را در اربعین به کربلا برساند.

روز 20 صفر ـ یعنی اربعین ـ زمانی است که حرم حسین بن علی (ع‌) یعنی کاروان ‌اسرا، از شام به مدینه بازگشتند.

چهل روز از واقعه کربلا گذشته است و اربعین برای بزرگداشت بزرگترین حماسه تاریخ برپا می شود. خواندن زیارت اربعین یکی از اعمال مستحب است که ثواب و فضایل زیادی دارد.

کاظمین یا کاظمیه (به عربی: الكاظمية) یکی از محله‌های شیعه‌نشین شهر بغداد در بخش غربی رود دجله است. آرامگاه امام هفتم شیعیان موسی کاظم و امام نهم محمد تقی در این منطقه قرار دارد. دلیل نامگذاری این منطقه به کاظمیه، وجود حرم کاظمین در این منطقه می‌باشد. عامه مردم عراق به این شهر «الکاظم» و «الکاظمیه» می‌گویند، برخی آن را «بلده الکاظم» و برخی دیگر «کاظمین» می‌نامند. درگذشته‌های دور به این منطقه «المشهدالکاظمی» و گاهی نیز «مشهد موسی بن جعفر» و گورستان قریش نیز می‌گفته‌اند.

نامگذاری و وجه تسمیه شهر نجف به دلایل تاریخی، مذهبی و جغرافیایی دارای نظریات و تفاسیر مختلفی است. هر یک از این نظریات به جنبه‌ای از اهمیت مذهبی، تاریخی و فرهنگی این شهر اشاره دارند. دفن حضرت علی (ع) در این مکان و وجود حوزه علمیه نجف نقش بسزایی در اهمیت و تقدس این شهر در تاریخ اسلام ایفا کرده است. منابع تاریخی و روایی متعدد به توضیحات مفصلی درباره وجه تسمیه و نامگذاری نجف پرداخته‌اند که نشان‌دهنده اهمیت و جایگاه ویژه این شهر در فرهنگ اسلامی است.

طریق العلماء یکی از مسیرهای سنتی و کم‌تر شناخته‌شده پیاده‌روی اربعین است که از نجف اشرف به کربلای معلی امتداد دارد. این مسیر، که به نام‌های «طریق الفرات» یا «مسیر شط فرات» نیز شناخته می‌شود، به دلیل عبور از نخلستان‌ها و حاشیه رود فرات، حال و هوایی معنوی، تاریخی و طبیعت‌گرایانه دارد.

شهر سامرا یکی از شهرهای مهم تاریخی و مذهبی عراق است که اهمیت زیادی در فرهنگ و تاریخ اسلامی دارد. در ادامه، با بیشترین جزئیات و با ذکر منابع، به توضیحاتی کامل درباره تاریخچه، تسمیه و علت نام‌گذاری شهر سامرا می‌پردازیم.

نام کربلا به طور جدایی ناپذیری با واقعه عاشورا و شهادت امام حسین (ع) و یارانش در سال ۶۱ هجری قمری پیوند خورده است. این واقعه غم انگیز که در دشت کربلا رخ داد، نقطه عطفی در تاریخ اسلام و مذهب شیعه به شمار می‌رود و از آن زمان تاکنون کربلا به عنوان یکی از مقدس‌ترین اماکن برای مسلمانان شیعه شناخته می‌شود.

با نزدیک شدن به ایام اربعین حسینی در سال ۱۴۰۵ و آغاز پیاده‌روی عظیم میلیون‌ها زائر دلداده، اطلاع از محل و امکانات موکب‌ها ضروری است.

پیاده‌روی و زیارت حرم مطهر امام حسین (ع) در روز اربعین ریشه تاریخی دارد چرا که جابر بن عبدالله انصاری و عطیه عوفی در سال ۱۲۸۱ قمری با پای پیاده از مدینه حرکت کردند و در صبح اولین اربعینی که از شهادت حضرت سیدالشهدا (ع) می‌گذشت، به کربلا رسیدند و طبق آنچه که در منابع شیعه معتبر مشهود است در روز اربعین حضرت زینب کبری (س) و امام سجاد همراه با هشتاد و چهار نفر وارد کربلا شدند و پس از گفتگو با جابر عبدالله انصاری، قبر مطهر امام (ع) را زیارت کردند و از آنجا زیارت اربعین آغاز شد.