به گزارش خبرنگار اجتماعی برنا/
ناباروری در کشور و حتی در دنیا سناریوی است که به نظر میرسد هیچگاه پایانی ندارد. حنی طی چند سال گذشته آمار ناباروی در کشور با افزایش روبهرو شده است که خود نگران کننده است که کابوس نیز تبدیل شده است. در حقیقت بسیاری از پزشکان براین باورند که تغییر الگوی غذایی و گرایش مردم به فست فودها همچنین استفاده از سیگار و مواد مخدر میتواند تاثیرات مستقیمی بر ناباروری داشته باشد.
آمار نرخ ناباروری در 91
سال گذشته آمار نرخ شیوع ناباروری در كل كشور را 2/20 درصد اعلام کردند كه با میانگین جهانی كه 12 تا 15 درصد است فاصله زیادی دارد. در حقیقت طرح ملی بررسی میزان شیوع ناباروری در كشور بین 17 هزار زوج در 2 سال صورت گرفت، که طبق دادههای از این مطالعات میزان شیوع ناباروری در كل كشور 2/20 درصد است كه در شهرها نرخ شیوع 9/19 درصد و در روستاها 22 درصد است که این میزان شیوع در كل كشور از درصد بالایی برخوردار است.
نتایج این تحقیقات همچنین نشان میدهد كه میانگین سن نخستین حاملگی زنان در كل كشور 1/21 سال است؛ در شهرها میانگین سن نخستین حاملگی 2/21 سال و در روستاها 4/20 سال است. همچنین بر اساس مطالعات انجام شده میانگین سن مردان در زمان ازدواج در شهرها 6/25 و در روستاها 1/24 سال است.
این روزها با افزایش چشمگیر علم و تکنولوژی توانستهایم بسیاری از ضعفها در حوزه درمان را مرتفع کنیم، اما گاهی هم میتوان پیشرفتههای حوزه درمان را دور زد و به نتیجه رسید که یکی از این راهها رحمهای جایگزین،تخمک و جنین اهدایی و حتی ... است.
رحم اجارهای راهی برای فرار از کابوس ناباروری
ناهنجاریهای رحمی یا عدم وجود رحم، سقطهای مکرر و در نهایت شکست مکرر در روش میکرواینجکشن از دیگر مواردی است که فرد را ملزم به استفاده از رحم اجارهای میکند. در حقیقت عمل انتقال جنین سرپایی و بدون بیهوشی و درد است، البته باید گفت پس از انتقال جنین مراقبتهای مربوط به ترانسفر جنین آغاز خواهد شد، به علاوه جنین پس از گذراندن دوران حاملگی تنها با عمل سزارین از رحم اجارهای متولد خواهد شد.
درحقیقت داشتن سن زیر ۳۵ سال، متاهل و غیرشیرده، از نطر جسمی و روحی سالم، عدم استفاده از داروهای خاص و عدم ابتلا به بیماریهایی که سلامت مادر و جنین را تهدید کند از جمله شرایط پذیرش داوطلبان است.
10 سال بیش؛ اجرای رحم جایگزین
بیش از 10 سال از زمان شروع استفاده از رحم اجارهای در کشور میگذرد، اما هنوز مشکلات زیادی بر سر راه زوجهایی است که برای رفع مشکل خود از این راهکار استفاده میکنند؛ از نبود قانون برای درج نام مادر نوزاد در شناسنامهاش تا باب شدن رقمهای غیرمتعارف. اجاره بدون تعرفه
تاکنون خبری در کشور از تحت پوشش قرار گرفتن هزینه های درمان به گوش نرسیده است که حتی اگر تحت پوشش قرار گیرد تنها برخی از خدمات درمان ناباروری شامل بیمه خواهد شد، اما این موارد هیچگاه هزینههای مربوط به رحم جایگزین در برنمیگیرد.
فراگیر شدن رحم جایگزین
براساس گزارشی که دوسال پیش منتشر شد 100 اصفهانی با روش رحم جایگزین صاحب فرزند شدند که امروز به طور قطع بر شمار آنها افزوده شده است. در حقیقت این آمار نشان دهنده آن است رحم جایگزین در کشور با توجه به میزان ناباروری زوجها، کاربرد گستردهای خواهد داشت. موضوع درمان ناباروری با استفاده از شیوههای علمی نوین از جمله رحم جایگزین با موافقان و مخالفانی نیز روبهرو شده است.
نگاه فقها درباره رحم جایگزین
نگاه علم درباره رحم جایگزین
اگر چه فرد حامل جنین از لحاظ چهره و به لحاظ فیزیکی و ژنتیکی تاثیری برروی جنین نمی گذارد، از لحاظ روحی و روانی تا اندازهای می تواند بر جنین تاثیر گذار باشد. زوجهایی که خواهان اهداء جنین هستند از لحاظ پزشکی باید نسبت به وضعیت بیماری های عفونی نظیر مثبت بودن HIV، بیماری های ویروسی، ژنتیکی و سلامتی جسمانی مورد بررسی قرار گیرند و در صورت نبود مشکل در این زمینه ها از جنینهای آنها استفاده شود.
نگاه قانون درباره رحم اجارهای
متن قانون نحوه اهدای جنین به زوج های نابارور به شرح زیر است:
ماده ۱ ) به موجب این قانون كلیه مراكز تخصصی درمان ناباروری مجاز خواهند بود با رعایت ضوابط شرعی و شرایط مندرج در این قانون نسبت به انتقال جنین های حاصل از تلقیح خارج از رحم زوج های قانونی و شرعی به رحم زنانی كه پس از ازدواج و انجام اقدامات پزشكی ناباروری آنها ( هریك به تنهایی یا هر دو ) به اثبات رسیده است اقدام كنند . به این ترتیب كه جنین متعلق به یك زن و شوهر بارور را از طریق تلقیح خارج از رحم یک زن بارور قرار می دهند تا به طور طبیعی به حیات خود ادامه دهد و پرورش پیدا كند و متولد شود.
ماده ۲ ) تقاضای جنین اهدایی باید مشتركا” از طرف زن و شوهر متقاضی فرزند تنظیم و تسلیم شود و دادگاه در صورت احرازشرایطی مجوز دریافت جنین اهدایی را به این زن و شوهر می دهد تا صاحب فرزندی شوند. شرایط تعیین شده در قانون اهدای جنین به زنان نازا به این شرح است :الف : زوجین بنا به گواهی معتبر پزشكی ، امكان بچه دار شدن نداشته باشند و زوجه استعداد دریافت جنین را داشته باشد. ب : زوجین دارای صلاحیت اخلاقی باشند ج: هیچ یك از زوجین مهجور نباشند .د: هیچ یك از زوجین مبتلا به بیماری صعب العلاج نباشند .ه : هیچ یک از زوجین معتاد به مواد مخدر نباشند. و: زوجین بایستی تابعیت ایران را داشته باشند.
ماده ۳ ) وظایف و تكالیف زوجین اهداء گیرنده جنین و طفل متولد شده از لحاظ نگهداری و تربیت و نفقه و احترام نظیر وظایف و تكالیف اولاد و پدر و مادر است .
ماده ۴ ) بررسی صلاحیت و زوجین متقاضی در محاكم خانواده خارج از نوبت و بدون رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی صورت خواهد گرفت و عدم تایید صلاحیت زوجین قابل تجدید نظر است.
ماده ۵ ) آیین نامه این قانون توسط وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكی با همكاری وزارت دادگستری و تهیه و تصویب هیات وزیران خواهد رسید. بنابراین در قانون ایران میتوان چنین برداشت کردکه در موردی که نطفه ی مرد اجنبی به رحم زنی که دارای شوهر قانونی است تزریق شود که عادتاً امکان باروری زن از شوهرش وجود دارد طفل ملحق به شوهر قانونی زن است، ولی در صورتی که زن صاحب رحم عادتاً امکان باروری از شوهر خود را نداشته باشد یا این که یقین پیدا کنیم که حمل ناشی از نطفه ی شوهر نیست در این صورت بدون تردید قاعده ی فراش را نمی توان جاری کرد، چه آن که قاعده ی فراش از امارات معتبره ی شرعیه است و اعتبار این قبیل امارات در ظرف عدم وجود یقین به خلاف است، زیرا در صورت یقین به خلاف مضمون اماره موضوعی برای تعبد بدان باقی نمی ماند و در فرض مورد بحث یقین داریم شوهر زن صاحب رحم هیچ گونه نقشی در تکون طفل نداشته است، چه آن که جنین شکل گرفته به رحم زن منتقل شده است.
رحم اجارهای و مشکلات بعد از آن
در حال حاضر نام پدر و مادر ژنتیکی در شناسنامه ذکر نمیشود. در حال حاضر این اتفاق به شکل قانونی رخ نمیدهد و غالبا والدین این مشکل را در بیمارستانها و ثبت احوال با رای زنی و از طریق صحبت و پیگیری حل میکنند و راهکاری قانونی برای آن وجود ندارد. من حتی باخبر شدم که والدین نوزادی که از این طریق متولد شده بعد از 6 یا 7 سال و به دلیل مشکلاتی اینچنینی موفق به دریافت شناسنامه فرزندشان نشدهاند. لذا تصویب یک قانون کوتاه چندخطی که ماده لایحه آن نیز در ادوار گذشته مجلس شورای اسلامی تدوین شده است میتواند این مشکلات را مرتفع و کار را برای بسیاری از خانوادههای درگیر این مساله تسهیل کند.
پیامدها مثبت و منفی رحم جایگزین
با توجه به آمار بالای مشکلات ناباروری در کشور و مشکلاتی که زوج های جوان برای استفاده از روش رحم جایگزین با آن روبهرو هستند مسئولان هرچه زودتر باید برای به تصویب رسیدن قانون در این باره اقدام کنند و با توجه به این که این روزها قانون ثبت احوال در دست بازنویسی است می توان شرایط لازم را به عنوان تبصره در ماده 19 قانون ثبت احوال لحاظ کرد.
فرزنددار شدن یکی از مسائل مهم برای خانوادهها است و در خیلی مواقع زوجین خوشبختی خود را در گروی این امر میدانند که با توجه به پیشرفتهای روزافزون علم پزشکی درباره درمان ناباروری یا دور زدن علم میتوانیم امیدوار باشیم در آینده دیگر خانواده بدون فرزندی نخواهیم داشت اما ای کاش ...