سن اعتیاد جوان‌تر می‌شود/ قطار اعتیاد در ایران به کجا می‌رود؟

گزارش خبرنگار اجتماعی برنا 
چه فرقی می‌کند شرق باشد یا غرب تهران، جنوب باشد یا شمال... اصلا پایتخت باشد یا شهری دیگر!  به دور و برمان که نگاه کنیم که البته نه خیلی هم دور، زیر پل‌های عابر پیاده، کنار اتوبان‌ها، داخل جوی آب، کنار بزرگراه‌ها و اطراف پارک های اغلب جنوب شهر؛ هستند معتادانی که البته روزی هم تصور نمی کردند به این حال و روز دچار شوند. بیشترشان خوشبینانه گمان می کردند که هیچ وقت معتاد نمیشوند و  ناخنکی به مواد مخدر می زدند و نشئگی را برای ساعاتی تجربه می کردند اما بعد از گذشت زمان ... این سرگرمی کار دستشان داد.

ایران با اعتیاد دست و پنجه نرم می‌کند
ایران مدت هاست به هزار دلیل گرفتار خیل معتادان است، افرادی كه به خاطر دسترسی آسان مواد مخدر، مواد توهم زا و محرک از دو نوع طبیعی و شیمیایی آن گرفتار اعتیاد می‌شوند که نتیجه اش یا ایدز هست و بیماری و یا از سوی دیگر اگر متاهل باشی و خانواده دار، طلاق هست و آخرش هم مرگ!

هرم سنی اعتیاد در ایران روز به روز جوان‌تر می شود
گفته می شود که نزدیک به ۱۶ درصد از معتادان کشور را جوانان زیر 20سال تشکیل می‌دهند. این آمار وضعیت نگران کننده ای را در ذهن ها یادآور می‌شود. هرم سنی اعتیاد در ایران روز به روز جوانتر می شود و کشور در شرایط بحران اعتیاد قرار دارد. این آمار نگرانی افراد جامعه بالاخص خانواده‌ها را تشدید می کند که نیازمند همکاری دستگاه های متولی را می طلبد.
 
4 هزار شهید و 12هزار جانباز !؟ آن هم در راه مبارزه با مواد مخدر.  اگر همت و استواری این شهدا نبود، آینده فرزندان این سرزمین به کجاها که نمی‌رفت! کشور ما 34سال است که در زمینه مبارزه با مواد مخدر تلاش می کند اما سوال برانگیز است که چرا با وجود چنین تلاشی هنوز عقب تر از قاچاقچیان مواد مخدر هستیم؟ چرا ... چرا... و چرا؟ این سوالی است که ذهن خیلی ها را به خود مشغول کرده است، چه کسی پاسخگوست؟

متاسفانه ما با کشوری همسایه هستیم که در آن بیش از 6 هزار تن مواد مخدر تولید می شود. این ماجرا از آنجا جالب‌تر می شود که بیش تر تولیدات این کشور یعنی افغانستان به صورت قاچاق و غیر قانونی به کشور ما سرازیر می‌شود. حجت الاسلام موسی قربانی نماینده سابق مجلس با پیشنهاد راه حلی برای مبارزه ریشه ای با ورود مواد مخدر از افغانستان تاکید می کند: اگر در مسیر ایران افغانستان  هر کیلومتر یک پاسگاه ایجاد کنیم با 500 متر دید، تمام مسیر قابل کنترل خواهد بود. ایران در حال حاضر 936 کیلومتر مرز مشترک با افغانستان و 909 کیلومتر مرز مشترک با پاکستان داری 

2 روز پیش بود که معاون ستاد مبارزه با مواد مخدر در یک مناظره تلویزیونی، معتادان ایران را ۳ میلیون نفر اعلام کرد. این در حالی است که پیش از این مسوولان این آمار را زیر دو میلیون نفر اعلام می کردند. حالا 2 میلیون یا 3 میلیون چه فرقی می‌کند؟ چرا که مهم افزایش آمار چشمگیر اعتیاد در ایران است. ایران 34 سال است که در زمینه مواد مخدر مبارزه می کند که در مجموع در این راه 4 هزار شهید و 12هزار جانباز داشته‌ایم که البته رقم قابل تاملی است. 

حال جای سوال دارد که چرا در سال‌های گذشته آمار و ارقام معتادان مردان بالاخص زنان سیر نزولی نداشته بلکه افزایش هم یافته است؟ چه کسی پاسخگوی این سئوال است؟ نیروی انتظامی و سایر ارگان های دولتی و غیر دولتی آیا توانسته اند متناسب با قابلیت های خود مبارزه با مواد مخدر را در اولویت کاری خود داشته باشند؟

ورود جوانان به دنیای اعتیاد
ایران بالغ بر ۷۰ میلیون نفر جمعیت دارد که دو میلیون نفر از این جمعیت به صورت حرفه ای و ثابت و طبق آمارهای رسمی تعداد مصرف کنندگان تفننی موادمخدر نیز حدود ۸۰۰ هزار نفر است که البته این آمار هشداری برای جوانانی است که گذر از سن نوجوانی را تجربه می کنند و از جنبه سرگرمی و تفریح سیگار لای انگشتان خود می‌گذارند و از همین جا به دنیای پر رمز و رازی به نام دنیای اعتیاد و مواد مخدر وارد می شود. این در حالی است که هیچ آماری از مصرف تفننی سیگار و مواد مخدر در دست نیست و این آمار روز به روز در حال افزایش است.

دانشگاهیان؛ آسیب پذیرترین قشر در برابر اعتیاد
در میان قشر جوان به نظر می رسد دانشجویان بالاخص افرادی که از شهر و محل سکونت خود به شهرهای اطراف دور و نزدیک می آیند، اعتیاد جولانگاه خوبی را برای خود در میان این افراد باز میکند. دکتر امان الله قرایی مقدم جامعه شناس و استاد دانشگاه در این باره با اشاره به رشد اعتیاد در میان جوانان دانشگاهی و فارغ التحصیلان دانشگاهی تاکید می‌کند:  افزایش اعتیاد به ویژه گرایش به مواد مخدر صنعتی یکی از مهم ترین آسیب های اجتماعی است که متاسفانه در میان جوانان و بعضا در میان تحصیل کردگان رشد پیدا کرده است.

محاصره زنان ایرانی در حلقه مواد مخدر
اعتیاد در سال های گذشته زنان را هم گریبانگیر خودش کرده؛ به طوری که در سال 91 آماری منتشر شد که به ازای هر 8 مرد معتاد، یک زن معتاد در کشور وجود دارد. این آمار هشداری را با خود به همراه داشت و آن محاصره زنان ایرانی در حلقه خطرات موادمخدر بود. معاون ستاد مبارزه با موادمخدر در این باره می‌گوید: «مفاسد اخلاقی و زنجیره‌ای از بیماری‌های مهلک مانند ایدز و هپاتیت درپی اعتیاد زنان به‌وجود می‌آید که در کنار زشت کردن چهره جامعه، نهاد خانواده و صیانت از نوامیس را دچار خدشه می‌کند.»

اعتیاد؛ دریچه ورود زنان به روسپیگری
اما در مقابل برخی کارشناسان، اعتیاد را دریچه ورود زنان به روسپیگری نامیده و آن را زنگ خطری برای سلامت جامعه دانسته بودند. نتایج یک تحقیق نشان می‌دهد که 35 درصد زنان از طریق دوستان در مهمانی‌ها و 65 درصد نیز از طریق همسران معتاد خود به مصرف موادمخدر روی می‌آورند.

15 درصد معتادان زن هستند
معاون سازمان رفاه و خدمات اجتماعی شهرداری تهران چندی پیش با اعلام اینکه 15 درصد معتادان ولگرد پایتخت را زنان تشکیل می دهند گفت: بسیاری از این‌ها از شهرهای دیگر به تهران می آیند زیرا به دلیل بزرگی تهران شناخته نشده و از نظارت اجتماعی فرار می کنند.

کدام استان‌ها بیشترین معتاد را دارد؟
1- استان‌های تهران
 2-کرمان
 3-خوزستان 
4- لرستان دارای بیشترین مصرف‌کننده مواد مخدر در سال 91 هستند.

بیشترین حجم تجمع معتادان در کلانشهرهاست که «تهران» دراولویت این شهرها قرار دارد، لذا با توجه به وجود حجم بالای مصرف‌کنندگان، تجارت مواد مخدر در تهران بیش از سایر شهرهاست.

"جدول مرگ میر معتادان کشور بر اثر سوء مصرف استفاده از مواد مخدر"

 علی مویدی رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر ناجا ادامه داد: اعتیاد و مواد مخدر با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور ما یکی از تهدیدات جنگ نرم تلقی می‌شود و از آنجایی که مواد مخدر یکی از سه تهدید کشورهاست شرایط کشور ما با توجه به همسایه بودن با افغانستان آسیب‌پذیری بیشتری را در این بخش دارد. پلیس افتخار دارد یک حرکت پلیس جامعه محور را در سال گذشته شروع کرده است و ما معتقدیم باید همزمان با توزیع و عرضه مقابله کنیم.

مؤیدی گفت: برای مبارزه با مواد مخدر علاوه بر جلوگیری از عرضه و همچنین تقاضا نیازمند به یک راهکار سوم هستیم که باید در این زمینه اقدامات وسیعی را انجام دهیم.

60 درصد زندانیان مربوط به مواد مخدر هستند
جلایی پور، دانشیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه تهران با بیان اینکه نیروی انتظامی در راستای مبارزه با مواد مخدر در صف مقدم بوده است گفت: هم اکنون 60 درصد زندانیان مربوط به مواد مخدر هستند ضمن آنکه اکثر اعدامی‌ها نیز در همین رابطه بوده‌اند. همه می‌دانند که نیروی انتظامی در راستای مبارزه با مواد مخدر در صف مقدم بوده است.