به گزارش خبرنگار اجتماعی برنا لزوم اشراف همه جانبه پلیس فتا بر شبکههای مجازی و آسیببهای پیش روی این شبکهها بر کسی پوشیده نیست از این رو به سراغ سرهنگ مهندس علی نیک نفس سرپرست معاونت تشخیص و پیشگیری پلیس فتا رفتیم و نظر وی را در این باره جویا شدیم:
*نظر شما در خصوص گسترش روز افزون استفاده از شبکه های مجازی چیست؟ و تهدیدات آن چگونه بروز میکند.
با توجه به پیشرفت علم و تکنولوژی، استقبال مردم از اینترنت روز به روز در حال افزایش است، این امر موجب شده تا افراد سودجو با روشهای مختلف اقدام به سوءاستفاده و کلاهبرداری از آنان کنند.
عمده این فعالیتهای مجرمانه در زمینه برداشتهای غیر مجاز با انگیزه مالی و سرقت اطلاعات شخصی و خصوصی صورت میگیرد. با توجه به اینکه رویکرد کلی پلیس فتا رویکردی پیشگیرانه است.
* اقدامات پیشگیرانه پلیس فتا در جهت ممانعت از وقوع جرائم سایبری به چه نحو است؟
این معاونت در حوزه پیشگیری اجتماعی تلاش دارد تا با برگزاری جلسات و کارگاههای آموزشی در سطح کشور بصورت عمومی و گروههای خاص مثل دانشجویان، کارمندان ادارات مختلف و... ، اقدام نماید.
یکی از نهادهای مهم در این حوزه آموزش و پرورش است که متولی اصلی این امر در کشور است، برگزاری نمایشگاه با موضوعات مختلف و مرتبط با تهدیدات و خطرات موجود در فضای مجازی برای عموم مردم، ارائه آموزشهای لازم در مورد شناساندن شگردهای جدید کلاهبرداری و همچنین ارائه راهکارهای مقابله با این نوع تهدیدات و همچنین تهیه و ساخت انیمیشنهایی متناسب با موضوعات سایبری در جهت پیشگیری و کاهش خطرات و بالا بردن ضریب امنیت از جمله اقدامات پیشگیرانه پلیس فتا است.
نکته قابل توجه اینجااست که اقدامات پیشگیرانه این پلیس مورد توجه مردم و سازمانها قرار گرفته است و امروز شاهد هستیم که نه تنها نمایشگاههای پلیس فتا مورد استقبال شهروندان قرار میگیرد، بلکه سازمانها و دستگاههای زیادی خواهان برگزاری دورههای آموزشی برای پرسنل خود هستند.
برگزاری جلسات متعدد آموزشی در سطح مدارس و مناطق مختلف آموزش و پرورش در استانهای کشور نیز بصورت جدی در دستور کار بوده است اما حقیقت این است که با توجه به تعداد کم کارشناسان این حوزه و استعداد اندک پرسنلی نیاز به همکاری آموزشی از سوی مربیان، معلمین و سازمانها و آموزشگاههایی مانند مجموعههای فنی و حرفهای در زمینه امنیت فضای سایبر بشدت احساس میشود.
در حوزه پیشگیری وضعی نیز هماهنگی با سازمانها و مجموعههای فعال در حوزه سایبر به منظور کاهش آسیبپذیریها و بستن حفرههای امنیتی جزء موضوعات اصلی فتا بوده و در این زمینه تعاملات، جلسات، مکاتبات و پیگیریهای مستمری را در سطح ملی با دستگاههای ذیربط در سطح کشور و استانها داشتهایم که معتقدیم باعث جلوگیری از بسیاری از جرائم مهم فضای سایبر شده است.
زیرا چنانچه میدانید وجود یک آسیبپذیری یا نقطه ضعف عمده در یک سایت مهم میتواند تعداد زیادی از هموطنان عزیزمان را گرفتار حملات و جرائم سایبری نماید و موجب از دطت رفتن اطلاعات شخصی یا سرقت و آسیبهای مادی و معنوی به آنان گردد لذا موضوع پیشگیری وضعی از اهمیت زیادی برخوردار است.
* سوء استفاده در شبکههای همسریابی فضای مجازی بسیار است، آیا این سایتها رصد میشوند؟
اینترنتی شدن روز افزون روابط اجتماعی درجامعه امروز ایران بیان کننده این واقعیت است که گپوگفتها و مراودات دوستانه در دنیای مجازی به طرز ناباورانهای در حال تبدیل شدن به فرهنگی عمومی است.
امروزه هموطنان ما استفاده از وسایل ارتباطی مدرن چون اینترنت و رایانه را جزء لاینفک زندگی خود میدانند.
دنیای جدید امروزی نیز این شیوه نوین را برای زندگی میطلبد و از همین رو زندگی نسل جدید با نسل گذشته متفاوت شده است به طوری که بسیاری از افراد ترجیح میدهند امور روزمره و گاه ضروری زندگی خود و حتی موضوعات بسیار مهمی از جمله ازدواج و تجارت را از طریق اینترنت پیگیری کنند.
سایتهای همسریابی و محیطهای گفتوگوی اینترنتی و شبکههای اجتماعی اینروزها بستری برای انجام اینگونه فعالیتها فراهم ساخته است.
با اینکه مراجع مسئول مانند وزارت ورزش و جوانان برنامههائی برای ساماندهی سایتهای مزبور دارند و هشدارهای پیشگیرانه متعددی نیز در این زمینه از طرف این پلیس مطرح شده است، اما متاسفانه هنوز کاربرانی هستند که به امید بازشدن بختشان و بدون آگاهی یا داشتن اطلاعات لازم، به عضویت این سایتها در میآیند و دچار آسیب میشوند.
با اینکه اتکا به اینترنت و فضای مجازی ممکن است در نگاه اول راهی آسان برای همسریابی تلقی شود، ولی واقعیت این است که فضای نامطمئن مجازی میتواند فرصتی را برای سوءاستفاده کنندگان را فراهم نماید تا با دام افکنی اقدام به کلاهبرداری و فریب و آسیب به متقاضیان این خدمات کنند.
پلیس فتا جهت کاهش سوءاستفاده از هموطنان عزیز اقدام به برخورد قضایی مناسب با اینگونه سایتهای غیر مجاز که فاقد مجوز لازم از وزارت ورزش و جوانان برای فعالیت هستند را در دستور کار خود دارد.
* سایتهای همسریابی غیرمجاز چه تهدیدهایی برای کاربران در پی دارد؟
ازدواجهای اینترنتی و سایتهای همسریابی در حال تبدیل شدن به مشکلی عمده برای خانوادهها و فرزندانشان در فضای مجازی هستند.
این گونه فعالیتها فرصتی سوء برای انجام انواع کلاهبرداریها، مزاحمتها و هتک حرمت و حیثیت هموطنان از طریق فریب و دسترسی به اطلاعات شخصی و خانوادگی آنان و نقض حریم خصوصی افراد بویژه بانوان را فراهم میسازد.
سایتهای همسریابی که امروزه فعالیت میکنند اغلب بدون مجوز هستند و عمدتاً نیز محیطی برای سوءاستفاده از افراد شدهاند.
برخی از سوءاستفادهها، آسیبها و کلاهبرداریهای واقع شده در اینگونه سایتها به شرح زیر بوده است:
1. با توجه به اینکه مدیران سایتها به تمامی اطلاعات وارد شده توسط کاربر(نام و نام خانوادگی، کد ملی، آدرس، شماره تماس و ...) دسترسی دارند، میتوانند از برخی کاربران سوءاستفاده کنند.
2. این سایتها میتوانند اطلاعات وارده را در اختیار افراد غیر مجاز قرار دهند.
3. در این سایتها اعضا میتوانند با جلب اعتماد سایرین اقدام به سوءاستفاده از تصاویر و اطلاعات خصوصی و اخاذی از آنها نمایند.
4. با توجه به اینکه برای عضویت ویژه در این سایتها نیاز به واریز پول به حساب مدیران سایتها میباشد در بیشتر مواقع مدیران به تعهدات خود در قبال کاربران عمل نکرده و پول واریز شده آنان را به سرقت میبرند.
5. همچنین برخی از این سایتها اشاعه دهنده فحشا هستند و تلاش دارند اعمال خلاف خود را در قالب موضوعاتی مانند ازدواج موقت و تسهیل آن یا عنوان همسریابی پنهان نمایند.
انتظار پلیس ساماندهی هر چه سریعتر این سایتها توسط سازمانهای ذیربط است. متاسفانه آئین نامه مربوط به ماده 43 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران در خصوص ساماندهی مراکز مشاوره ازدواج که قرار بود فعالیتهای اینگونه سایتها در فضای سایبر را نیز پوشش دهد از این نظر ضعیف تنظیم شده است و بعلاوه در وضعیت نامشخص قرار دارد و اجرائی نشده است.