کریم زمانی،مولوی پژوه و محقق ادبی در گفت وگو با خبرنگار ادبیات برنا گفت:واقعه عاشورا واقعه ای عظیم و با شکوه است که دارای ابعاد حماسی،عرفانی و تاریخی است.با این حال،بعد عرفانی آن کمتر در حوزه ادبیات معاصر مورد توجه قرار گرفته است.
وی اضافه کرد:این غفلت و بی توجهی به بعد عرفانی کربلا در حالی صورت گرفته که ما در تاریخ ادبیات فارسی کهن،پیشینه ای غنی در این زمینه داشته ایم.به عنوان مثال،«زبده الاسرار»مرحوم صفی علیشاه در قالب نظم،بهترین نمونه در این زمینه به شمار می رود.یا در دوره معاصر،زنده یاد مهدی الهی قمشه ای به بررسی زوایای عرفانی در جریان واقعه کربلا پرداخته که در نوع خود اثری جامع و مطلوب قلمداد
می شود.
این مصحح دیوان شمس در پاسخ به این سوال که برای پرهیز از ارائه آثار کلیشه ای در حوزه ادبیات عاشورایی باید به سمت چه مضامینی برویم نیز خاطرنشان کرد:جای آن است که ویژگی های معنوی و عرفانی قیام امام حسین (ع)دیده شود.زیرا امام حسین (ع)هرگز عطش قدرت نداشهت و به صرف پایبندی به معنویات و اعتقادات قلبی خود دست به قیام زد.آنچه درباره واقعه کربلا مغفول مانده و کمتر کار شده،پرداختن به دعای شریف عرفه است.
زمانی تصریح کرد:دعای عرفه سیدالشهدا که در مفاتیح الجنان نیز هست،بهترین منبع الهام برای نویسندگان و شاعران است.اما متاسفانه،هرسال شاهد این مسئله هستیم که ابعاد جنگاوری در واقعه عاشورا بیش از سایر مولفه ها بیان می شود و مقوله ای مثل دعای عرفه و جنبه های گوناگون آن از سوی سخنوران و محققان تاریخی برای مخاطب ناگفته می ماند.
این مفسر قرآن کریم درباره زوایای شخصیتی امام حسین (ع) نیز گفت:جهان بینی آن حضرت و زوایای پیدا و پنهان کربلا به خوبی در دعای عرفه متجلی شده و می توان با رجوع به آن تا حدود زیادی این زوایا را کشف کرد.در عین حال،کربلا تجسم عرفانیات بوده و همان طور که اشاره کردم امام حسین (ع)فارغ از انگیزه های قدرت طلبانه دست به چنین قیامی زده است.بنابراین،ضرورت دارد که مفاهیم عرفانی این واقعه دستمایه کار اهالی ادبیات درقالب نظم و نثر قرار گیرد.