گروه اقتصادی - مشکات پاکدل: یکی از مسایلی که طی سالهای اخیر بحث بر انگیز بوده چند نرخی بودن دلار و سایر ارزهای خارجی در کشور است. مسئولین هم که همواره به دنبال تک نرخی کردن آن بوده وهستند چندان نتوانستند موفق عمل کنند.
در دولت گذشته اقداماتی نظیر راه اندازی مرکز مبادلاتی صورت گرفت تا از این طریق ارز به سمت تک نرخی شدن حرکت کند، اما متاسفانه چنین اتفاقی رخ نداد و ارز با چند نرخ در کشور وجود داشت. از همین رو بسیاری از تولیدکنندگان کشور با مشکل مواجه شدند و باعث شد تعداد کثیری از واحدهای تولیدی به مرز تعطیلی نزدیک شوند. حال چگونه می توان ارز های خارجی را به سمت تک نرخی شدن حرکت داد؟ بدون شک حل این مساله کار اسانی نیست و به بررسی های زیادی نیاز است، اما در صورتی که دلار تک نرخی شد چققدر باید قیمت داشته باشد و آیا باز هم وجود اتاق مرکز مبادلات ارزی لازم است یا خیر؟
محمدحسین برخوردار عضو هیات رییسه اتاق بازرگانی تهران در این رابطه به خبرنگار برنا گفت: با توجه به اینکه واردات و صادرات ایران به علت تحریمهای ناثواب با مشکل مواجه است نمی توان برنامه ریزی خاصی روی دلار داشت، اما قیمت دلار یک کشور به در آمدهای ارزی و هزینه های آن وابسته است.
وی افزود: در آمدهای دلاری ما شامل صادرات نفت، میعانات گازی، پتروشیمی، کالاهای صنعتی، سنتی و کشاورزی است، البته در این بخش یک توازن دیگر هم وجود دارد که نیاز به دلار برای طی کردن روال عادی صنعت و تجارت قانونی است که در اثر واردات مواد اولیه و ایجاد ارزش افزوده صورت می گیرد .
برخوردار تصریح کرد: یک درخواست کاذب هم وجود دارد که معمولا در زمان بروز حس ناامنی و احتمال ایجاد مشکل در تجارت به وجود می آید که این اتفاق باعث خروج سرمایه از کشور می شود ، البته خوشبختانه اکنون ثبات و آرامش تا حد زیادی بر قرار شده و این مساله تا حدی رفع شده، یعنی خروج ارز ها تقریبا به معنی خروج سرمایه کاهش یافته است.
عضو هیات رییسه اتاق بازرگانی تهران بیان داشت: حال در این زمان تجار باید حرکت خود را آغاز کرده و کشور در حالت ثبات به کار خود ادامه دهد که بتواند صادرات متناسب داشته باشد.
وی افزود: بررسی وضعیت صادرات در 8 سال گذشته نشان داده که ما می توانیم سالانه حدود 55 میلیارد دلار صادرات داشته باشیم چون در این سالها صادرات ما از 60 به 80 میلیارد دلار رسید و دوباره به مرز 54 میلیارد دلار برگشت که این نشان می دهد این رقم مناسب اقتصاد ما بوده و می توانیم روی آن حساب باز کنیم.
عضو هیات رییسه اتاق بازرگانی تهران گفت:همچنین با توجه به هزینه های کشور به نظر می رسد که حدود قیمتی دلار، 3 هزار تومان باشد.
وی همچنین در بخش دیگری از سخنانش در رابطه با بقای مرکز مبادلات ارزی نیز بیان داشت: ما در حال حاظر شرایط مناسبی نداریم، اما در شرایط عادی باید مرکز مبادلات حذف و تجارت به صورت آزاد صورت گیرد، البته در موقعیت فعلی چنین کاری به صلاح نیست.
برخواردار اظهار داشت: مرکز مبادلات به مرور باید حذف و قیمت ها به سوی بازار آزاد حرکت کند، چون در این بازار عرضه و تقاضا باعث بیرون آمدن قیمت ها می شود، پس واقعی تر است، اما اکنون موقعیت انجام این کار وجود ندارد.
وی در پاسخ به این سوال که آیا عرضه ارز می تواند باعث حفظ ارزش پول ملی شود یا خیر بیان داشت: برای حفظ ارزش پول ملی باید چرخه تولید، کشاورزی و تجارت قانونی به گردش در آید.
وی همچنین به وزیر اقتصاد پیشنهاد داد: طیب نیا باید تجارت قانونی را تسهیل کرده و مالیات را برای تولیدی ها و کسانی که تجارت قانونی انجام می دهند کاهش دهند، چون اکنون شاهد آنیم که کسانی که حساب و کتاب شفاف دارند باید مالیات پرداخت کنند، اما کسانی که به صورت تلفنی و بدون دفتر معامله می کنند از پرداخت مالیات فرار می کنند که چنین امری به صلاح نیست.
البته دکتر هادی غنیمی فرد رییس خانه صنعت، معدن و تجارت عقیده دارد که قیمت واقعی دلار باید 700 تومان باشد، اما دلاری که زیر نظر مافیا تعین قیمت می شود هم نباید بیشتر از 2100 تومان باشد.
وی در پاسخ به این سوال که این رقم از کجا به دست می آید بیان داشت: به فرض اگر ما یک سبد کالای مورد نیاز را از یک فروشگاه متوسط در ایران خریداری کنیم 20 هزار تومان می شود و باید دید خرید همان کالا در کشور امریکا چند دلار می شود، در این صورت قیمت دلار را تقسیم بر ریال باید کرد و به این روش نرخ واقعی دلار را باید به دست آورد.
وی همچنین در پاسخ به این سوال که آیا می شود در وضعیت کنونی ارز را تک نرخی کرد بیان داشت: ما لازم نیست برای تک نرخی شدن ارز اقدام خاصی انجام دهیم، تنها باید ارز را به صورت واقعی رها کنیم و قیمتی که از سوی مردم خرید و فروش شد قیمت واقعی است، به شرطی که دلالان در این بخش نقشی نداشته باشند.
غنیمی فرد افزود: بانک مرکزی هم باید ارزی که در اختیار دارد را به بازار عرضه کند، در این صورت تنها عرضه و تقاضا است که قیمت واقعی را مشخص می کند.
وی همچنین در پاسخ به این سوال که مرکز مبادلات چه نقشی بر حفظ ارزش پولی کشور دارد بیان داشت: وجود مرکز مبادلاتی یعنی ما بازار سیاه را قبول داریم، چون طبق شرایط اعلام شده این مرکز از بازار آزاد تبعیت می کند که چنین امری باعث آشفته شدن اوضاع اقتصاد می گردد و به عقیده بنده این مرکز باید حذف شود.
در نتیجه حذف مرکز مبادلاتی خواسته اکثر دستاندرکاران این بخش است، اما شاید اکنون زمان مناسبی برای این اقدام نباشد.حال باید دید که وزیر اقتصاد در توشه خود چه دوایی برای درمان بازار ارز دارد و آیا موفق به واقعی کردن نرخ ارزها خواهد شد یاخیر؟