لغو بخشی از تحریمها آغاز شد تا بسیاری از كارشناسان و البته دولتیها با عینك خوشبینی به روزهای پیش روی اقتصاد ایران نگاه كنند. البته نباید از تاثیر اجرای توافق نامه ژنو بر اقتصاد ایران غافل شد.
به گزارش برنا به نقل از نفتا ، لغو بخشی از تحریمهای نفتی اتفاقی است كه مدیران دولتی را خوش آمده است و فارغ از مشكلات پیشرو و اقعیتها، رنگین كمانی از آرزوهای نفتی را به تصویر میكشند. اما نباید فراموش كرد در بازاری كه رقبای بزرگ به راحتی جای خالی ایران را پر كردهاند بازگشت به بازی و تبدیلشدن به یك بازیگردان در معادلات جهانی انرژی راه درازی در پیش است.
اظهارات دولتیها اما هیچ نشانی از مشكلات ندارد تا جاییكه وزیر نفت با بیان اینکه با لغو تحریمها ایران هیچگونه سقفی برای افزایش صادرات نفت خود ندارد، از حل و فصل مشکلات صادرات محصولات پتروشیمی ایران خبر میدهد.
خوشبینی زنگنه در حالی است كه از شرایط فعلی در بخش نفت و پتروشیمی و مشكلات آن به خوبی آگاه است؛ مشكلاتی همچون صادرات، بیمه نفتکشها، بیمه محمولههای صادراتی، حمل و تامین کشتیهای خارجی تنها بخشی از سیاهه بزرگ ایجاد شده در سالهای اخیر است. مدیر امور بین الملل شرکت ملی نفت ایران اما كمی منطقیتر نگاه می كند و بر این باور است لغو تحریم بیمه کمکی به افزایش صادرات نفت ایران نمیکند و تنها در صورت لغو کامل تحریمها، امکان افزایش صادرات نفت فراهم میشود.
به هر حال آنچه در این بین بیشتر از همه به چشم میآید سختی بازگشت دوباره ایران به بازار جهانی نفت است و دولتیها نیز به خوبی بر این نكته واقف هستند كه نفت ایران با سه چالش مهم مواجه است و نمیتوان افزایش ظرفیت تولید کشورهای عضو اوپک از جمله عراق، عربستان، لیبی و نیجریه، افزایش تولید از ذخایر نا متعارف همچون شیل گس و شیل اویلها و شکننده بودن روند تقاضا نسبت به عرضه نفت در سال 2014 میلادی را نادیده گرفت.
از طرفی فدراسیون انرژی روسیه و وزارت نفت عراق اعلام كردهاند كه در اینده نزدیك ظرفیت تولید و صادرات طلای سیاه این دو کشور افزایش خواهد یافت و در این بین عراق برنامه ریزی بلند مدت و هدفمندی را برای در حضور قدرتمند در بازار در پیش گرفته است بطوریكه این كشور برای کاهش هزینه های صادرات نفت توافقی با اردن به منظور ساخت یک لوله جدید برای انتقال نفت خود به دریای سرخ انجام داده است. این در حالی است كه قزاقستان نیز اعلاك كرده است كه تولید نفت این كشور در سال 2014 با اندکی افزایش به ٨٣ میلیون تن برسد. در كنار مسایل یاد شده نباید از لابی شركتهای بزرگ نفتی و كشورهای نفتخیز در ایالات متحده غافل شد جاییكه به راحتی میتوانند برای حفظ منافع خود و دور نگه داشتن ایران از بازارها دست به اقدامات غیر قابل پیشبینی بزنند.
البته معاون برنامهریزی رییس جمهوری در این رابطه با حساسیت بیشتری حرف میزند و به باور وی اجرایی شدن توافق ژنو را باید به فال نیك گرفت . محمد باقر نوبخت در این رابطه میگوید: قطعا برای بازگشت به شرایط گذشته راه دشواری در پیش رو داریم اما با تلاشی كه در دستگاههای مربوطه صورت میگیرد هیچ چیز دور از دسترس نیست.
به اعتقاد وی اتفاقات سالهای اخیر و كاهش درآمدهای نفتی كشور باید تجربهای باشد تا تکیه منابع بودجه ای کشور به درآمدهای نفتی را به حداقل برسانیم. نوبخت این اقدام را از دو جنبه مورد توجه قرار داد و گفت: نباید خیلی به درامدهای نفتی وابسته باشیم و از این درامدها بیشتر باید برای سرمایه گذاری و کمک به بخش خصوصی استفاده کنیم. وی افزود: از طرفی كاهش وابستگی به درامدهای نفتی میزان اسیب پذیری در برابر كاهش آن را به حداقل میرساند.
بیتعارف ایران برای بازگشت به دوران طلایی نفت و تاثیرگذاری در بین كشورهای صادركننده نفت راه بسیار درازی در پیش دارد وبا تكیه كردن به توافق ژنو و دلبستن به رفع مشكلات ایجاد شده راه به جایی نخواهد برد. صنعت نفت ایران در این سالها با دانش متخصصان كوتاه قد آسیایی درآمیخته و تحریمهای یكجانبه نیز نفس این صنعت را به شماره انداخته است تا رقبای ایران با كمك شركتهای بزرگ نفتی جای پای خود در معادلات جهانی انرژی را مستحكمتر كنند. برای همین بیراه نیست كه بگوییم ایران در چنین شرایطی فعلا باید نظارهگر باشد و ما هم افسوس بخوریم از «سر بیكلاه نفت».