همه اشتباه میکنند. اما چارهاش هم به اندازه خودش ساده است. عذرخواهی کنید! شما مرکز جهان نیستید. شما هم گاهی اشتباه میکنید. «ببخشید، اشتباه من بود، دیگر تکرار نمیشود، مرا ببخش.» اگر از کسانی هستید که این عبارتها را راحت به زبان میآورید خوش شانسید. بیشتر ما باید با خودمان کلنجار برویم تا بتوانیم عذرخواهی کنیم. شاید به خاطر این است که نسبت به رفتار خودمان مطمئن هستیم یا گاهی هم دشوار است که تایید کنیم اشتباه کردهایم. به نظر میرسد کلماتی که موقع عذرخواهی به کار میبریم به اندازه نفس عذرخواهی کردن اهمیت نداشته باشد. استیون شر، یک روانشناس اجتماعی در دانشگاه ایلینویز شرقی، در ریدرزدایجست 5 شکل عذرخواهی را معرفی کرده که شاید به دردتان بخورد:
1.یک اظهار پشیمانی ساده: ببخشید، معذرت میخواهم. همین کلمههای ساده گاهی مساله را به راحتی حل میکند.
2.توضیحی درباره عاملی که باعث بروز مشاجره شد: مثلا این که چرا یادتان رفت با طرف تماس بگیرید.
3.گفتن چیزی که مسئولیت شما را در قبال اشتباهی که کردید روشن کند: مثلا «کاری که من انجام دادم اشتباه بود.»
4.قول دادن برای آینده: مثلا «قول میدهم این اتفاق دیگر تکرار نشود.»
5.پیشنهادی برای جبران: مثلا «چه طور میتوانم این موضوع را جبران کنم؟»
استفاده از یکی از این استراتژیها بهتر از این است که هیچ کدام را به کار نبرید. اما به یاد داشته باشید یک عذرخواهی غیرصادقانه میتواند از عذرخواهی نکردن بدتر باشد.
استفاده از کلمات زیبا میتواند بسیار موثر باشد اما باید آنها را در جای خود به کار ببرید. تعریف و تمجید از کار دیگران خیلی بهتر از تعریف کردن از ظاهر آنهاست. به این ترتیب آنها احساس ارزشمندی میکنند و آنچه بین شما گذشته را فراموش میکنند. در برابر آن، تعریف کردن از هوشمندی، زیبایی و عواملی که اکتسابی نیستند باعث میشود فرد در زمان وقوع اتفاقی که خارج از دست اوست، ضعف نشان دهد.
اما اگر تصور میکنید سزاوار شنیدن عذرخواهی هستید و شما نبودید که اشتباه کردید، باز هم راههایی دارید. موقع انتقاد کردن از دیگران کمی مراقب باشید. هیچ کس خوشش نمیآید به او بگویند که اشتباه میکند! معمولا افراد در برابر انتقاد مقاومت میکنند. برای همین سوزان هیتلر روانشناس توصیه میکند که از گلهگذاریها بگذرید و صاف سر اصل مطلب یعنی «توضیح» بروید.