شهید مطهری در تفکراتش از افراط و تفریط به دور بود

«علی لاریجانی» رئیس مجلس شورای اسلامی، گفت: شهید مطهری در تفکراتش از افراط و تفریط به دور بود و تفکرات او بر پایه اعتدال بود و این روشی است که جامعه به آن نیاز دارد.

علی لاریجانی امروز (چهارشنبه)در همایش بین‌المللی اندیشه‌های فلسفی استاد مطهری در مرکز همایش‌های دفتر تبلیغات اسلامی قم، گفت: شهید مطهری در کنار فعالیت‌های علمی خود همواره نگران سرنوشت اجتماع و مسائل جامعه بود.

وی در ادامه افزود: شهید مطهری از نظر علوم اسلامی، فقه، تفسیر و تاریخ دارای جامعیت فکری است و آثار این فیلسوف گرانقدر در همه عصرها مفید واقع می‌شود.

رییس مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: شهید مطهری مهم ترین دغدغه فکری خود را پاسخگوئی به نیازهای دینی جامعه می دانست و در این عرصه گام های مهمی برداشت.

لاریجانی با اشاره به ماندگار بودن آثار شهید مطهری عنوان کرد: ایشان بیش از 100 عنوان علمی به نگارش در آورد و با تدریس در حوزه و دانشگاه با توجه به تفکراتش، الگوی کاملی از یک عالم و استاد شیعه بود .

وی ادر ادامه اظهار داشت: متاسفانه عده ای برداشت های غلطی از تفکرات شهید مطهری دارند و برخی می گویند که او دین را فلسفی کرده است در حالی که ایشان در تفکراتش از افراط و تفریط به دور بود و به اعتدال روی آورد.

رئیس قوه مقننه عقلانیت را یکی از روش های مهم فلسفی شهید مطهری برشمرد و گفت: شهید مطهری دارای پایبندی عقلانی در امور بودند و در آثارش بر عقلانیت فلسفی تاکید داشتند.

لاریجانی در ادامه سخنان خود افزود: بسیاری از فلاسفه غربی با زبان ریاضی فلسفه را انتقال می‌دهند و شهود ریاضی‌گونه را مطرح می‌کنند و این موضوع در افکار کانت رشد پیدا می‌کند چرا که کانت شهود زمان و مکان را بخشی از ذهن می‌داند و به همین دلیل مقولات کانتی در حوزه ذهنی تعریف می‌شود.

وی عنوان کرد: در فلسفه کانت اثبات خدا به هیچ وجه معنا پیدا نمی‌کند و در همین زمان ملاصدرا بر خلاف کانت عمل می‌کند و سعی در اثبات خدا در حوزه فلسفه دارد در حالی که مکتب ملاصدرا توانست تفکرات دینی را عقلانی کند و این دو فضای متفاوت، بیانگر فاصله میان فلسفه اسلامی و غربی است.

نماینده مردم قم در خصوص دیدگاه فلسفه اسلامی خاطر نشان کرد: فلسفه اسلامی بیش از 700 موضوع را به صورت جدی مورد بررسی قرار داده است که برخی از علوم همچون حرکت در فکر ارسطو و ملاصدرا تغییرات بسیار زیادی را پیدا کرده و از بدیهیات به متافیزیک منتقل شده است.

لاریجانی در ادامه افزود: در حالی که شهید مطهری در بسیاری از مواقع تقریری متفاوت را در موضوعات مختلفی ارائه می‌کند از جمله اینکه شهید مطهری با انتقاد از فلسفه کانت عنوان می کند که تئوری شناخت در فکر کانت بر اساس موضوعات ذهنی شناخته شده است و این به دلیل عدم توجه کانت به معقولات فلسفی است.

وی درخصوص دیدگاه مطهری گفت: شهید مطهری آزادی را برای رشد ارزش‌ها بسیار مناسب می‌داند و هر زمان که آزادی مخالف با ارزش‌ها باشد باید محدود شود و الا در دیدگاه شهید مطهری آزادی هیچ حد و مرزی ندارد و بر همین اساس می‌توان گفت آزادی از فطرت نشات گرفته است.

وی در ادامه تاکید کرد: شیوه فکری فلسفی شهید مطهری به گونه‌ای بود که همیشه ریشه‌ها را مورد بررسی قرار می‌داد و چنین نگاهی به موضوعات سیاسی نیز داشت هرچند درباره عدالت نیز موضوعاتی را مورد توجه قرار می داد که در این جا لازم است با توجه به اهمیت فلسفه اسلامی اندیشمندان جهان اسلام باید به تاریخ موضوعات فلسفی توجه کنند.

لاریجانی اضافه کرد: از قرن هفتم تا دهم همزمان با حضور ملاصدرا و سایر فیلسوفان ایرانی، ما در دنیای غرب یک جریان بالغ فلسفی را مشاهده نمی کنیم و تنها افرادی تا قرن سیزدهم حرکت هایی را انجام دادند اما یک کانون فلسفی به وجود نیامد.
رئیس مجلس شورای اسلامی در پایان افزود: دنیای غرب در عصر معاصر تا حد زیادی سایه انداخت مخصوصا با سلطه استعماری که داشتند عملا در ایجاد یک جریان فکری متفاوت تلاش می کردند اما در ایران پیشینه خوبی قبل از اسلام در مورد فلسفه وجود داشت و بعد از اسلام نیز به دلیل عقل گرایی شیعه حرکت های ارزشمندی در فلسفه اسلامی در ایران ایجاد شد.

وی با اشاره به چهره های برجسته در فلسفه اسلامی اظهار داشت: شخصیت های زیادی را در این خطه می بینیم که موج فکر فلسلفی ایجاد کردند که شهید مطهری یک تقسیم بندی سی و سه گانه در مورد رجال فلسفی از ابتدا تا دوران معاصر دارد.
نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی گفت: ممکن است سوءتفاهم ها و موج های ضد فلسفی نیز در این دوران وجود داشته باشد اما به طور کلی طبق آثار فلسفی بزرگانی همچون شهید مطهری و دیگر شخصیت های فلسفی باید گفت که فکر فلسفی حضوری زنده در ایران دارد.

وی در ادامه درباره جریان فلسفی در ایران عنوان کرد: این جریان فکری از یک قرن قبل که تفکر مشروطه در ایران شکل گرفت اما با ورود افکار فلسفی همراه شد و از 400 سال قبل از صفویه برخی از آثار از غرب آمده، ما رد پای عمیقی نمی بینم چرا که در دوره مشروطه افکار غربی با حجم زیادی وارد ایران شد.

لاریجانی در پایان افزود: در حقیقت ایشان در ارتباط با ابعاد مختلف فکری به بحث می پردازد به عنوان شخصیتی ممتاز در فلسفه معاصر و دارای سلوک اخلاقی و شخصیتی مسئولیت پذیر به لحاظ سیاسی شناخته می شود.