به گزارش خبرنگار گروه علم و فناوری خبرگزاری برنا؛ کتامین در دهه ۱۹۶۰ در بلژیک برای اولین بار بهعنوان داروی بیهوشی برای حیوانات مورداستفاده قرار گرفت. در سال ۱۹۷۰، FDA تأکید کرد که این دارو تنها بهعنوان اهرمی جهت ایجاد حالت بیهوشی مورد استفاده قرار میگیرد. در جنگ ویتنام از این داور برای معالجه سربازان مجروح در جبهه استفاده میکردند.
امروزه شواهد نشان میدهند که کتامین در مواردی توانسته افکار خودکشی را در افراد کاهش دهد. در موردی فردی که قصد خودکشی و پریدن از ارتفاع را داشت، استفاده از داروی آرامبخش کتامین سبب شد او برای ماهها دچار غلبه افکار خودکشی نشود.
کتامین میتواند احساس غیرواقعی ایجاد کند. این دارو میتواند تحریفات حسی و بینایی ایجاد کند و سبب ایجاد احساسات غیرواقعی در مورد بدن شود. همچنین این دارو سبب ایجاد افکار و باورهای غیرمعمول موقت میشود. مصرف کتامین ممکن است در شرایط پزشکی مفید باشد، اما مصرف خودسرانه آن میتواند آثار مخرب برجای بگذارد. مصرف کتامین توسط افرادی که سوءمصرف الکل دارند و یا در حالت مستی آن را مصرف میکنند میتواند مرگبار باشد.
طی مطالعاتی که دانشگاه کلمبیا در این خصوص داشته است توانسته است کل مغز موشها را نقشهبرداری کند و نشان دهد که چگونه استفاده منظم کتامین تغییرات متفاوتی را در مناطق خاصی از مغز که مسئول تولید انتقالدهنده عصبی «احساس خوب»، دوپامین است، ایجاد میکند. این کشف میتواند پیامدهای قابل توجهی برای درمان بیماریهای روانی داشته باشد.
استفاده غیرقانونی از کتامین در برخی از پارتیها بدنامی به دنبال داشته، اما امروزه شهرت آن تا حدودی بهبود یافته است. مطالعات اخیر نشان میدهد که این دارو یک درمان موثر برای افراد مبتلا به افسردگی است، به ویژه کسانی که دارای شکل مقاوم در برابر درمان هستند.
بسیاری از این مطالعات به این موضوع پرداخته اند که چگونه یک دوز کتامین میتواند برای سلامت روان مفید باشد. اکنون، با استفاده از نقشه برداری با وضوح بالا از کل مغز روی موش ها، تحقیقات جدید دانشگاه کلمبیا نشان داده است که چگونه استفاده مکرر کتامین در دورههای طولانی بر سیستم دوپامین مغز تأثیر میگذارد.
راجو تومر، نویسنده مسئول این مطالعه، گفت: این مطالعه به ما دیدگاه عمیقتری از نحوه عملکرد کتامین میدهد که امیدواریم به بهبود استفاده از این داروی بسیار امیدوارکننده در محیطهای بالینی مختلف و همچنین به حداقل رساندن سوء استفاده تفریحی آن کمک کند. به طور گستردهتر، این مطالعه نشان میدهد که نوع یکسانی از نورونهای واقع در مناطق مختلف مغز میتواند بهطور متفاوتی توسط یک دارو تحت تأثیر قرار گیرد.
دوپامین به عنوان یک انتقال دهنده عصبی عمل میکند، یک ماده شیمیایی آزاد شده توسط نورونها برای ارسال سیگنال به سلولهای عصبی دیگر، و در مناطقی از مغز برای ایجاد احساس لذت، رضایت و انگیزه عمل میکند.
محققان تصاویری با وضوح بالا از کل مغز موش تهیه کردند که از آن برای مطالعه اثرات وابسته به دوز قرار گرفتن روزانه کتامین - ۳۰ میلی گرم بر کیلوگرم و ۱۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم برای یک، پنج و ۱۰ روز - بر روی کل مغز استفاده کردند. سیستم دوپامین آنها تغییرات عصبی آماری قابل توجهی را تنها پس از ۱۰ روز قرار گرفتن در معرض کتامین برای هر دو گروه درمانی ۳۰ میلی گرم بر کیلوگرم و ۱۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم مشاهده کردند.
در هر دو گروه، محققان کاهش کلی وابسته به دوز در نورونهای دوپامین در نواحی مغز میانی مرتبط با تنظیم خلق و خو و برعکس، افزایش کلی در هیپوتالاموس را مشاهده کردند که عملکردهای اساسی بدن مانند متابولیسم و هموستاز را تنظیم میکند. تغییرات مشاهده شده در مغز میانی ممکن است توضیح دهد که چرا سوء مصرف طولانی مدت کتامین میتواند منجر به علائمی شبیه اسکیزوفرنی شود. تغییرات هیپوتالاموس ممکن است به توضیح اینکه چرا کتامین یک درمان امیدوارکننده برای اختلالات خوردن است کمک کند.
محققان با ردیابی اینکه چگونه کتامین بر شبکههای دوپامین در سراسر مغز تأثیر میگذارد، دریافتند که این دارو چگالی آکسونهای دوپامین را کاهش میدهد، برآمدگیهای رسانای تکانهای که از یک نورون امتداد مییابند، در مناطق مغز مسئول شنوایی و بینایی، در حالی که آکسونها را در مراکز شناختی مغز افزایش میدهد. این ممکن است اثرات تجزیهکننده دارو، احساس «جدایی» از محیط اطراف و قطع ارتباط با بدن را توضیح دهد.
تومر گفت: به جای شستشوی کل مغز در کتامین، همانطور که اکثر درمانها انجام میدهند، دادههای نقشه برداری کل مغز ما نشان میدهد که یک رویکرد ایمن تر، هدف قرار دادن بخشهای خاصی از مغز با آن است، به طوری که اثرات ناخواسته را بر سایر مناطق دوپامینی مغز به حداقل برساند.
با توجه به تغییرات مغزی متفاوت تولید شده توسط کتامین، یافتههای این مطالعه نشان میدهد که در نحوه استفاده از این دارو تجدید نظر کنیم و میتواند پیامدهای قابلتوجهی برای توسعه درمانهای افسردگی، اسکیزوفرنی و روانپریشی داشته باشد.
انتهای پیام/