به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری برنا، این روزها یکی از بزرگترین چالش شهرهای بزرگ ایران، معضل آلودگی هواست که سبب تعطیلی گستردهی مدارس و ادارات شده و به طور مستقیم سلامت شهروندان را در خطر قرار داده است. آلودگی هوا به میزانی است که نه تنها گروههای حساس را به شدت تهدید میکند بلکه برای سایر گروهها نیز ناسالم است. این وضعیت دلایل مختلفی دارد که یکی از مهمترین آنها، مصرف افسارگسیخته بنزین، به خصوص در کلانشهرهاست. ازدیاد خودروهای تکسرنشین، بیاقبالی مردم به استفاده از حمل و نقل عمومی و... از جمله مهمترین عوامل افزایش مصرف بنزین است اما مقصر این مصرف بیش از اندازه که وضعیت بنزین کشور را تا سرحد ناترازی پیش برده تنها مردم نیستند بلکه نبود زیرساختهای مناسب را میتوان علت اصلی افزایش مصرف بنزین دانست.
با یک نگاه کلی میتوان وضعیت حمل و نقل عمومی در شهرهای بزرگ را اسفبار خواند؛ کمبود قطار و اتوبوسهای بینشهری، ترافیک انسانی بیش از اندازه و... از مهمترین دلایل بیمیلی مردم به استفاده از حمل و نقل عمومی است. در ساعات پرترافیک صبح و عصر، وضعیت مترو و اتوبوسهای بینشهری به اندازهای ناخوشایند است که مردم عطای آن را به لقایش بخشیده و ترجیح میدهند با وسایل نقلیه شخصی تردد کنند تا ساعتهای متمادی در انتظار رسیدن قطار و اتوبوس بنشینند و در نهایت هم با فشار بیش از حدی که در این وسایل نقلیه وجود دارد خود را به خانه برسانند.
علاوه بر این، تنها خودروهای تک سرنشین نیستند که مصرف بنزین را بالا بردهاند بلکه بیش از اینها، خودروهای فرسوده هستند که علاوه بر مصرف بالا، آلودگی هوا را نیز در سطح گستردهای رقم میزنند.
طبق آمار موجود، در حال حاضر بیش از 3 میلیون خودروی کشور، در مرز فرسودگی و نیازمند تغییر هستند. در سال 1400 میانگین عمر ناوگان وسال نقلیه عمومی باری کشور بیش از 19 سال بوده است. عبور بیش از 40درصد وانتها، بیش از 90 درصد مینیبوسها، بیش از 30 درصد کامیونها، بیش از 15درصد سواریها، بیش از 60 درصد تاکسیها و بیش از 80 درصد اتوبوسها در سن مرز فرسودگی، از مهمترین دلایل مصرف بیش از اندازه بنزین و آلودگی هواست.
اسقاط خودروهای فرسوده میتواند یکی از راه حلهای اساسی برای کنترل آلودگی هوا و بهینهسازی مصرف سوخت باشد. در تبلیغات تلویزیونی، بیلبوردهای شهری و سخنان مسئولین، بارها از بهینهسازی مصرف سوخت شنیدهایم اما آن عواملی که اصلیترین دلایل آلودگی هوا و افزایش مصرف سوخت هستند، در دست مردم نیست و دولتها باید برای آن راهکارهایی بیندیشند. اسقاط خودروهای فرسوده حتما هزینهبر است اما این هزینهای است که برای جلوگیری از هدررفت ثروت ملی و سلامت شهروندان صورت میگیرد و اتفاقاً میتواند جلوی خسارات جبران ناپذیر آینده را نیز بگیرد.
آیین نامه اجرایی ماده 8 قانون پاک، مشخصاً درباره خودروهای فرسوده سخن گفته است. یعنی قانون وجود دارد اما هنوز تمام و کمال به مرحله اجرا نرسیده است. در آییننامهی اصلاح شده، دو تعریف سن مرز فرسودگی وسیله نقلیه موتوری فرسوده ارائه شد. براین اساس وسایل نقلیه موتوری که در سن مرز فرسودگی قرار میگیرند، مشمول افزایش دفعات سالیانه معاینه فنی میشود. در ماده 2 این آییننامه اجرایی، جدول سن مرز فرسودگی و تعداد دفعات انجام معاینه فنی انواع وسایل نقلیه موتوری تعیین شده است. به موجب این آیین نامه وسیله نقلیه موتوری فرسوده، وسیلهای است که بدون توجه به حد سن مرز سودگی پس از دو دوره متوالی نتواند گواهی معاینه فنی معتبر اخذ نماید و مشمول محددویتهای ماده 8 قانون شود.
این قانون اما در عمل به درستی اجرا نمیشود چرا که نظارت جدی در مراکز مختلف معاینه فنی وجود ندارد و این مراکز در بسیاری موارد مرتکب خطاهایی شده و خودروهای از رده خارج را با دادن برگه معاینه فنی، به چرخه بازگردانده که افزایش مصرف بنزین و آلودگی هوا را در پی دارد.
اجرایی شدن این قانون به درستی میتواند سهم بزرگی در کاهش آلودگی هوا و همچنین بهینهسازی مصرف سوخت داشته باشد که البته نیازمند عزم جدی دولت و پیگیری سازوکارهایی است که نظارتی جدی روی مراکز معاینه فنی داشته باشد. حال باید منتظر بود و دید که آیا دولت با وجود شدت گرفتن آلودگی هوا و ناترازی انرژی، همچنان به اجرای صحیح این قانون بیتوجهی میکند یا خیر.
انتهای پیام/