به گزارش خبرگزاری برنا، امروزه توجه به نقش زنان به عنوان نیمی از منابع انسانی نه تنها از موضوعات اساسی توسعه اجتماعی و اقتصادی در هر کشور به شمار می رود، بلکه ابزاری موثر در تحقق دیگر اهداف توسعه نیز محسوب می شود. توجه به وضعیت اشتغال زنان و هدایت آنها به بازار کار می تواند زمینه بهره گیری بهتر جامعه از این نیروی بالقوه را فرآهم آورد. به همین دلیل شناخت مجموعه عواملی که زمینه ساز مشارکت هرچه بیشتر این جمعیت توانمند در عرصه های اقتصادی و اجتماعی کشور است از اولویت ویژه ای برخوردار است.
در خصوص اشتغال زنان در شاكله حقوق انسان در اسلام، مسئلهاى تحت عنوان «حقوق جنسيّتى زن» مطرح شده است، كه در تمامى قوانين اقتصادى، جزايى، عبادى، سياسى و اجتماعى به منظور حفظ توازن اجتماعى و اجراى عدالت، سارى و جارى است و امتيازات و تسهيلات اشتغال زنان، الهام گرفته از قانون الهى است.
در برنامهريزى عدالت اجتماعى، به هيچ صنفى - اعم از زن و مرد - نبايد ظلم و تبعيض وارد شود. اگر نگرش به زن، نگرشى خاص باشد و باعث شود كه زن از جايگاه اصلى انسانى خود خارج شود، به تبع آن، مرد هم نمىتواند در جايگاه انسانى خود قرار گيرد . يكى از نقشهاى مهم زن، نقش همسرى و ديگرى نقش مادرى است. در نگرش اسلام هميشه «انسان» و هدايت او مدنظر بوده بدون اين كه زن يا مرد به تنهايى ملاحظه شده باشد. از اين رو در طرح مباحث جديد مربوط به زنان، نبايد منفعلانه برخورد كرد، بلكه بايد با استفاده از مبانى متقن اسلامى سعى كنيم به حلّ معضلات و مشكلات بپردازيم.
از ديدگاه اسلام، تفاوتهاى زن و مرد «تناسب» است نه نقص و كمال. قانون خلقت خواسته است با اين تفاوتها تناسب بيشترى ميان زن و مرد كه قطعاً براى زندگى مشترك ساخته شدهاند و مجرد زيستن، انحراف از قانون خلقت است، به وجود آورد. بررسى اشتغال زنان از ديدگاه اسلام با ذكر مطالب طرح شده آسانتر و جامعتر خواهد بود.
زن در اسلام مجبور نيست براى خود يا خانوادهاش كار كند و نفقه دادن از ناحيه مرد به زن واجب شرعى است. زن مكلّف به اشتغال نيست مگر اينكه احتياج به شغل داشته يا اشتغال براى او ضرورت يافته باشد و يا به سبب اَمرى كه وجوب كفايى اشتغال براى زنان را دربردارد و بايد نيازهاى جامعه با اشتغال برطرف شود. قرآن كريم براى زنان همانند مردان، حق كسب و فعاليت اقتصادى قائل است: «براى مردان از آنچه كسب كردهاند بهرهاى است و براى زنان [نيز] از آنچه كسب كردهاند بهرهاى است.»
در عصرى كه جوامع بشرى براى زن هيچ گونه حقوق اقتصادى و اشتغال قائل نبودند و حتى زن از حقوق اوليه انسانى محروم بود، اسلام براى زن حقوق مالى و اقتصادى قائل بود. يكى از حقوقدانان در اين خصوص مىنويسد: استقلالى كه زن در اموال خود دارد و فقه شيعه از ابتدا آن را شناخته است، در يونان، روم و ژرمن و تا چندى پيش هم در حقوق غالب كشورها وجود نداشته است.
اشتغال زنان در عصر پيامبرصلى الله عليه وآله وسلم به شكلى گسترده به چشم مىخورد و در تمامى شغلهاى رايج آن زمان زنان حضور داشتند. زنان در اين دوره به مشاغلى از قبيل پزشكى، تجارت و صنايع دستى اشتغال داشتند.
مطلب عمده در فرهنگ اشتغال زنان از منظر اسلام، حفظ جايگاه و منزلت زن است و اين اَمر بايد در اشتغال زنان لحاظ گردد. در تفكر اسلامى، حفظ و گسترش نهاد خانواده بر پايه ويژگىهاى فطرى و طبيعى زن و مرد، اولويت و اهميت خاصى دارد و در كنار آن بر امكان اشتغال و استقلال مالى زنان تأكيد شده است.
اسلام اشتغال را براى زن هدف نمىداند بلكه آن را در خدمت خانواده و رفاه و آسايش آن مىپذيرد و اشتغال را به عنوان يكى از راه هاى افزايش قابليت و شكوفايى استعداد زنان و در جهت تعالى و كمال آنان مىپذيرد.
نویسنده: سحر قربانپور
انتهای پیام/