دکتر داود نجفی معتقد است: مهمترین دلیل مخالفت رادیکالها با فرآیند مذاکرات به خطر افتادنمنافع آنهاست چراکه در طول سالیان گذشته بواسطه تحریمها، بعضی گروه ها به بهانه دور زدن تحریم ها و در سایه اقتصاد رانتی سوءاستفاده های کلانی کردند و از رانتهای زیادی برخودار شدند که در حال حاضر با رفع تحریم ها دسترسی به این منابع کاهش پیدا کرده و طبیعی است که به مخالفان دولت تبدیل شوند.
اگر مایل باشید گفتگو را با این پرسش آغاز کنیم که ارزیابی شما از عملکرد تیم مذاکره کننده چیست؟<?xml:namespace prefix = o />
به نظر بنده عملکرد تیم مذاکره کننده را می توان از تغییرافکار عمومی جهان نسبت به برنامه هسته ای ایران از آغاز به کار دولت جدید ارزیابی کرد. در گذشته برنامه هسته ای ایران به عنوان یک تهدید قلمداد می شد و دائماً نسبتبه آن ابراز نگرانی می شد، ولی در حال حاضر در پرتو تلاش های دستگاه دیپلماسی و درصدر آن تلاش های وزیر خارجه شاهد تغییر افکار عمومی جهان و حتی دولت های مختلف درمورد برنامه هسته ای هستیم به گونه ای که نه تنها دیگر تهدید تلقی نمی شود بلکه حق مسلم ایران در دستیابی به انرژی هسته ای مورد اذعان همگان قرار گرفته است. علاوه بر این، سیاست ایران هراسی و اسلام هراسی نیز به حاشیه رفته و وجهه ملی و دینی نظام جمهوری اسلامی دوباره در سطح منطقه ای و جهانی ترمیم شده است. بنابراین میتوان گفت که عملکرد تیم مذاکره کننده مثبت بوده است و این تیم در عرصه دیپلماسی موفق عمل کرده است.
به نظر شما دلایل این موفقیت چیست؟
در درجه اول تجربه و کارآیی شخص آقای ظریف در مقام وزارتخارجه است، چرا که وی سالها در وزارت خارجه در پست های مختلف کار کرده و به خوبی با عرصه روابط خارجی و دیپلماسی آشنایی کامل دارد. در درجه دوم تاکتیک های مورد استفاده تیم مذاکره کننده است. چون که این تیم به جای تمرکز بر روی کشورها، افکار عمومی جهانی را هدف قرار داده و سعی کرده با تاثیر گذاری بر روی افکار عمومی در سطح جهانی، از آن به عنوان اهرمی در جهت فشار بر دولت های غربی استفادهکند.اما مهتر از همه حمایت همه جانبه مقام معظم رهبری از دولت به طور عام و تیممذاکره کننده به طور خاص در موفقیت آنان تاثیر بسزایی داشته است. آنجا که ایشان ازتیم مذاکره کننده به عنوان بچه های انقلاب یاد کردند و فرمودند کسی حق ندارد آنها را سازشکار بداند.
به نظر شما موانع و محدودیت های فراروی مذاکرات هستهای چیست؟
به نظر می رسد در درجه اول مهمترین مانع و محدودیت در رسیدن به توافق جامع هسته ای، اختلافاتی است که بین دو طرف وجود دارد. از یک سو غرب خواسته های خود را حداکثری اعلام کرده و رویکرد سلطه طلبانه دارد و از سوی دیگرایران نیز از خواسته ها و منافع ملی خود کوتاه نمی آید و حاضر به پذیرش تمام خواسته های غرب نیست. مانع دیگر فراروی مذاکرت وجود گروه های تندرو در هر دو طرف است که تلاش می کنند مذاکرات با شکست روبرو شود و به سرانجامی نرسد.
اختلافاتی که بین طرفین وجود دارد و شما از مهمترین محدودیت ها در این زمینه از آن یاد کردید کدامند؟
میزان غنی سازی و تعداد سانتریفیوژها، نیروگاه آب سنگیناراک، تاسیسات فردو و جدول زمانبندی برای رفع تحریم ها که ایران خواستار آن است.
به گروه های تندرو اشاره کردید، دلایل مخالفت این گروه ها با مذاکرات چیست؟
شاید در نگاه اول مهمترین دلیل مخالفت آنها به خطر افتادن منافع آنها باشد. در ایران در طول سال های گذشته بواسطه تحریم های بعضی گروه ها به بهانه دور زدن تحریم ها و در سایه اقتصاد رانتی سواستفاده های کلانی کردند و از رانت های زیادی برخودار شدند که در حال حاضر با رفع تحریم ها دسترسی به این منابع کاهش پیدا کرده و طبیعی است که به مخالفان دولت تبدیل شوند. از سوی در آمریکا نیزبرخی از سنتاتورهای جمهوری خواه دستیابی به توافق جامع را یک پیروزی برای دموکراتها می دانند که در انتخابات آتی ریاست جمهوری این کشور می تواند به عنوان برگ برنده ای برای آنها باشد. بنابراین جمهوری خواهان به این دلیل نمی خواهند که مذاکرات به توافق نهایی برسد.
آیا تمدید مذاکرات آنگونه که مخالفان دولت اظهار میکنند نوعی شکست است؟
خیر. چون که تمدید مذاکره در عرصه دیپلماسی به معنی توافق50 درصدی است. بنابراین نیمی از مشکلات و سوء تفاهم های حل شده و نیمی از آن باقیمانده که برای حل آن مذاکرات را تمدید میکنند. بنابراین تمدید مذاکرات به معنی پیمودن نصف راه است و این نه تنها شکست نیست بلکه پبروزی است.
در پایان چشم انداز مذاکرات را چگونه ارزیابی میکنید؟
به نظر می رسد با توجه به رویکرد مثبت هر دو طرف به مذاکرات و تصمیم جدی برای حل مشکل و فضای بین المللی ایجاد شده و همچنین فضای داخلی کشورهای 1+5 نسبت به برنامه هسته ای ایران، میتوان امید داشت مذاکرات هستهای به توافق جامع میان ایران و کشورهای 1+5 منجر شود. و در مهلت تمدید شده دو طرف به یک توافق نهایی دست پیدا کنند. البته اگر شرایط به همین منوال پیش برود. بنابراین به اعتقاد من افق مذاکرات روشن است و به نتیجه خواهد رسید.