از نخبگان بخواهیم که خودشان کتاب‌هایی را پیشنهاد دهند/ترس از ارتباط با دنیا مشکل را حل نمی‌کند

سی و یکمین اجلاس روسای آموزش و پرورش به میزبانی وزیر آموزش و پرورش، در سالن همایش های رازی برگزار شد.

به گزارش سرویس اجتماعی خبرگزاری برنا، سی و یکمین اجلاس روسای آموزش و پرورش تحت عنوان همایش «تحول در نظام آموزش و پرورش بر مدار تدبیر و امید» به میزبانی وزیر آموزش و پرورش با حضور مدیران کل آموزش کشور و نمایندگان کشور در سالن همایش های رازی برگزار شد.

در ابتدای این مراسم رییس جمهوری کشورمان، دکتر حسن روحانی، به ایراد سخنرانی پرداخت.

دکتر روحانی گفت: در اولین روز از هفته دولت این فرصت پیش آمد تا در محضر و خدمت شما معلمین فرهیخته مسئولین و شهرستان ها در آموزش و پرورش که رسالت بسیار مهم و سنگینی را بر دوش دارید لحظاتی در محضر و خدمت شما باشم.

وی در ادامه افزود: مسئولیت آموزش و پرورش و یا آموزش عمومی در واقع در دولت های مدرن بر دوش دولت آمده شما اگر برگردید به یک قرن پیش و دو قرن پیش، آموزش و پرورش و یا تعلیم و تربیت به مفهوم امروز بر دوش دولت یا حتی دولت ها نبوده، معمولا در هر جمع و جامعه ای افرادی اتاقی را معمولا از منزل خودشان به عنوان مکتب و مکتب خانه دایر می کردند و افراد علاقمند در آن کلاس ها شرکت می کردند و گاهی تنها آموزش قرآن مجید و یادگیری روخوانی قرآن بود و گاهی هم تعلیم در حد سواد خواندن و نوشتن بود. ریاضیات در حد محدود، ادبیات فارسی در حد محدود، معمولاً مثلاً به خواندن گلستان در خیلی از مکتب خانه های قدیم اکتفا می شد.

رییس جمهوری خاطرنشان کرد: خُب در دولت های مدرن عین امنیت عمومی، آموزش و پرورش یا تعلیم و تربیت به عنوان یک وظیفه بر دوش دولت گذاشته شده، خب به تدریج به شکل امروز درآمده وحالا، پایه های آموزشی به صورت ابتدایی، به صورت متوسطه کار را به صورت حالا در کشورهای دیگر هم به همین صورت است و بعدها یک پیش دبستانی هم در ایران و در بسیاری از کشورهای دیگر.

آموزش و پرورش یکی از نهادهایی است که دولت ها می توانند افکار خودشان را در میان نسل جوان تزریق کنند

دکتر روحانی گفت: یکی از وظایف به عنوان وظایف دولت ها تلقی می شود از جمله: برنامه ریزی برای اقتصاد کشور، موضوع تأمین اجتماعی و بسیاری از مسئولیت هایی که امروز تحت عنوان وزارتخانه ها، نهادها و دستگاه ها و ارگان ها و... بر دوش دولت قرار گرفته است. آموزش و پرورش به عنوان یکی از مهم ترین نهادهایی است که دولت ها می تـوانند افکار خودشان را یا گاهی حتی اقتدار خودشان در میان نسل نوجوان و جوان تزریق کنند.

رییس جمهوری افزود: گاهی هم از این قدرت در برخی از کشورها و برخی برهه ها سوء استفاده شده ، مثلاً در آلمان نازی، از مدارس برای ملت پرستی افراطی بود، در دوران نازیسم از مدارس سوء استفاده شد . در کشورهای سوسیسالیستی و کمونیستی در دوره هایی از مدارس برای نشر الحاد از مدارس سوء استفاده شد.

وی عنوان کرد: در دوران رژیم گذشته از مدارس برای شاه دوستی و حتی گاهی شاه پرستی و امثال اینها سوءاستفاده شد. تاجایی که گاهی برخی ترجیح می دادند از مدرسه جدا شوند و فاصله بگیرند. مدارس را تحریم کنند و ارتباط خود را با مدارس جدید قطع کنند و برخی به فکر تشکیل مدارسی با شرایط خاص بیفتند. بسیاری از افراد فرهیخته در شهر تهران و شهرستان های مختلف و قم به فکر افتادند که مدارسی را تأسیس کنند مدارسی غیردولتی . 

علی رغم اتهامات و موضع اتهام بودند برای نجات نوجوانان و نسل جوان ما وارد عمل شدند 

دکتر حسن روحانی اظهار کرد: درود و رحمت خدا بر بهشتی که در قم طلبه بود، که ایشان مدرسه ای را تحت عنوان دین و دانش سرپرستی اداره می کرد و خیلی از مدارس دیگری که در تهران و شهرستان های مختلف تأسیس شده بود که بتوانند نسل جوان و نوجوان ما را حراست بکنند از شرایطی که در آن دوران حاکم بود و حتی در دوره ای شهید بهشتی و شهید باهنر رفتند برای برخی از عناوینی که در کتاب های درسی بود کمک کردند، علی رغم اتهامات و موضع اتهام بودند برای نجات نوجوانان و نسل جوان ما وارد عمل شدند البته رژیم گذشته برای اهداف نادرست خودش برای سوءاستفاده از مدارس موفقیت چندانی نداشت ...

رییس جمهوری ادامه داد: به دو دلیل این موفقیت حاصل نشد؛ اولاً معلمین بسیار شریف و متدین و دلسوز در همان دوران (من خوب در دوران دبستان و جوانی و نوجوانی یادم هست ) واقعاً یک معلمی در دوره دبستان که خب که غیر از درس تخصصی خود مسلط به اشعار و تاریخ اسلام بود. وقتی وارد کلاس می شد وقتی کلاس تمام می شد همه ناراحت می شدند، گاهی اصرار می کردند که در زنگ تفریح بود بماند و ادامه دهد به خاطر نفوذ کلامی که داشتند. یکی از معلمین فرهیخته را آوردیم و در تلویزیون پخش کردیم که البته ایشان جزو افراد فرهیخته بودند معلمی غیر از شغل عادی است و اجر معلمی با خداست اگر یک نفر را شما بتوانید تربیت و هدایت کنید در تمام عمرتان. نمی شود آن اجر و ثواب را حساب کرد. 

در تعلیم و تربیت باید از شیوه های درست استفاده شود

وی افزود: معلمین فرهیخته و دلسوز که عددشان زیاد بود که رژیم در کار خود موفق نشود و از همان مدارس نسل انقلاب ظهور کرد و از طرفی دیگر که ما بخواهیم چیزی را به دانش آموزان بیاموزیم که راهش القاحی و نه تنبیه و نه اقتدارگرایی که راهش تدبیر و دلسوزی است. من یک نکته ای می خواهم بگویم (گاهی آدم به خواد از سر دلسوزی کاری برای دانش آموزان و دانشجویان به دلیل آشنایی به شیوه های تربیتی که گاهی طوری تکرار می شود که دلزدگی ایجاد می کند و اثر معکوس می گذارد. در تعلیم و تربیت باید از شیوه های درست استفاده شود.

دکتر روحانی خاطرنشان کرد: حالا البته اگر من بگویم که علی بن ابی طالب یکی از بهترین دانش آموز بود. البته خیلی فاصله دارم با او معلم و آن دانش آموز که گفت: هر روزی که گذشت درسی را از اخلاق و اَلمی را از اخلاق از استادم پیامبر یاد گرفتم و آموختم و به کجا رسید این معلم تزکیه و حکمت که وقتی جنگ بدر تمام شد به پیغمبر گفت : یا رسول الله من به شهادت نرسیدم با تأسف این جمله را گفتند. وقتی که حمزه در خون خود غلطان بود و پیغمبر به این مقام و منزله شهادت می رسی.

رییس جمهوری گفت: بعد پیغمبر(ص) فرمود که در آن مقطعی که به شهادت می رسی صبر تو چگونه است یا رسول الله از مواتن صبر نیست از مواتن شکر است. این شاگرد درس پس می دهد به استادش و رسول خدا به نکته ای اشاره داشت که شمشیر مسموم و سم در بدن ایشان و مواتن بشارت و این استاد و آن شاگرد . ما کجا می خواهیم برویم وارد کلاسی شویم که جای رسول خدا و پیامبر اسلام را بگیریم که کار بسیار عظیم و بزرگی است. امروز این رسالت، رسالت سنگینی بر دوش دولت است و این به معنای آن نیست که دولت به تنهایی انجام دهد. 

کار تعلیم و تربیت تنها کار مدرسه نیست

دکتر روحانی ادامه داد: کار تعلیم و تربیت تنها کار مدرسه نیست. شما در کلاستان و از خانواده و خانه های مختلف می آیند و اثر خانه و خانواده چقدر زیاد است، معلم اول مادر است و پدر، خواهر و برادر و عمه و عمو و خاله و مدرسه اول آنجاست و شما مدرسه دوم را برعهده می گیرد، چند ساعت و چندروز این دانش آموز در مدرسه است. و بقیه آن غیر از مدرسه در کجاست در جامعه است. در جامعه، رسانه ها، دولت و مردم هم حضور دارند و همه باید با هم دست به دست دهد و نقش هر کدام باید چقدر باشد و بدون همکاری امکان پذیر نیست و صدا و سیما یک چیزی بگوید و روزنامه ها یک چیز و رسانه های مجازی هم یه چیزی بگوید. همه این ها باید دست به دست هم دهد. کار تعلیم و تربیت در دنیای امروز پیچیده و سخت است و ما باید نسل جوانمان را درس می دهیم برای 10 سال 15 سال 20 سال دیگر که وارد کار و ما می خواهیم نسلی را تربیت کنیم برای جامعه فردا که این خود کار را سخت می کند.

وی بیان کرد: ما در دنیایی با هم زندگی می کنیم که به هم ارتباط دارند و ترس از دنیا مشکل را حل نمی کند و بعضی ها هستند که باید کاری کنیم که اتصالش را با دنیا قطع کنیم و این راه تضعیف یا قطع راه حل نیست. ما باید نسل بیدار و هوشیار و آگاه از دنیای امروز نسلی که تعلق خاطر کافی به دینش ، ایمانش و فرهنگش و توجه کافی به دنیای امروز و ویژگی های دنیای امروز داشته باشد. افرادی در همین دبستان ها بودند وقتی که به خارج از کشور رفتند، دانشگاه های خارج و آن محیط و دانشگاه نتوانستد روی آنها اثر بگذارد. بلکه روی معلمین خود تأثیر گذاشتند. شهید بابایی یکی از آنهایی بود که رفت آمریکا دوره خلبانی دید. رفت در محیط نظامی در آمریکا ، همه دوستان و هم دوره ایش تعریف می کنند که در طول مدتی که پآنجا بود نه نماز و نه روزه و حتی نماز شبش هم ترک نشود.

دکتر حسن روحانی گفت: بعد از انقلاب که با این جوانان مخصوصاً در دوران جنگ این شخصیت والا واقعا کم نظیر، کجا تربیت شد در همین مدارس و خانواده ایرانی ما. آنچنان رشید بار آمد که نه محیط غرب و نه محیط نظامی در آمریکا نتوانست در ان اثر بگذارد به معلم و شاگردان خودش اثر گذاشته بود ما در اینجا در شرایطی هستیم که باید در دوران امروز سیستم جدید آموزشی را در اختیار داشته باشیم، اما در عین حال فرهنگ دینی را هم از یاد ما نرود و هویت ایرانی و در نسل جوان و خودمان زنده نگه داریم. برای این کار هرچه بتوانیم آموزش و پرورش را به جامعه متصل کنیم و نهاد دین و خانواده و نهادهای غیردولتی و مسجد و اجتماعات و انجمن ها و از آن طرف با شرایط دنیای امروز بتوانیم در کنار هم قرار دهیم، می توانیم در کار خود موفق تر باشیم. خب امروز ما شرایط خاصی در کشور داریم، ما قرار است در مدارس ما کاری بکنیم که نسل نوجوان و جوان ما از انقلابش و تاریخش با خبر باشد. از دفاع مقدس و ایستادگی ملتش در کنار متجاوزین مطلع باشد. 

امروز باید مدارس ما تغییر کند و نیاز به تحول بنیادی داریم

رییس دولت یازدهم تاکید کرد: آموزش و پرورشی که در دفاع مقدس که معلم و دانش آموزش با آن عدد بالا نقش داشت 36000 دانش آموز و 5000 معلم و تنها بحث این نیست که این کتاب درسی را یاد بگیرد و بزرگترین مشکل ما در مدارس گذشته حول محور حفظ بود امروز باید مدارس ما تغییر کند و نیاز به تحول بنیادی داریم، و ساختمان مدارس ما باید بازسازی شود و سیستم تعلیم و تربیت ما هم باید بازسازی شود و محیط تعلیم و تربیت ما هم باید بازسازی شود و اگر بتوانیم مدارس ما را بازسازی و بدانیم دولت به تنهایی قادر نیست مسائل آموزش و پرورش را به تنهایی انجام بدهد.

دکتر روحانی افزود: در عین حال مردم باید بدانند که با کمک هم می توانیم این امر مهم را به ثمر برسانیم و برای این کار باید قدم به قدم به تدریج به نهادهای غیردولتی واگذار کنیم. البته دولت باید اعتباراتی که دولت بر دوش دارد، بر دوش داشته باشد. مدارس غیردولتی را هم توسعه بدهیم و نهادهای دیگری هم تحت نظارت آموزش و پرورش مدارسی را برعهده بگیرند. مثلاً کارخانه ها و تولیدی های بزرگ مدارس را زیر نظر بگیرند. اگر شهرداری هم بتواند مدارسی را ایجاد کند و نهاد حوزه هم ایجاد کند یک رقابت سالم بین وزارت آموزش و پرورش و نهادهای دیگری هم که آنها هم فرزندان آموزش و پرروش را به عهده بگیرند البته جلسه آی هم با وزیر آموزش و چرورش داشتیم که صحبت کردیم که چه قدم هایی را باید برداریم؟

رییس دولت یازدهم گفت: حتی اگر معلمین بازنشسته ما و همه تحصیلکرده های و استاد بازنشسته که همه اش داوطلبانه در یک مدرسه ای که ایجاد کردیم. یک مدرسه در کنار 100 مدرسه تأسیس شود و دولت امکانات آن مدرسه را در اختیار بگذارد و چه کسانی داوطلب می شوند که در آنجا کار کنند. خود شما هم در کار خودتان بسیجی و داوطلب هستید. و می دونم که شما داوطلب هستید و لذت می برند و ما بیاییم بسیج و نهادهای غیردولتی را گسترش بدهیم و از نخبگان جامعه بخواهیم به جای این کتاب، کتاب دیگری را به ما پیشنهاد بدهند و حتماً اگر اعلام کنیم نخبگان ما قادرند یک کتاب بهتر را به ما ارائه بدهند. و چه اشکالی دارد که کتاب هایی متناسب با فرهنگ اون منطقه ، یک جا منطقه عشایری، کشاورزی، صنعتی، زبان های مختلف و لهجه ها و فرهنگ های مختلف ، کتاب های ما باید باهم فرق کند و باید یکسان باشد. 

می توانیم چند کتاب را در اختیار دانش آموز قرار بدهیم و آنها خودشان انتخاب کنند

وی ادامه داد: می توانیم چند کتاب را در اختیار دانش آموز قرار بدهیم و آنها خودشان انتخاب کنند، آنها بیایند خودشان درس بدهند و معلم هم هدایتگر و ارشادگر باشد و این شیوه برای برخی درس ها ست. دانش آموز کلیشه ای دورانش سپری شده است. ما امروز ابدی دانش آموزی را تربیت کنیم برای تولید و توسعه فردا و تفکر فردا که این رسالت ماست و برای این کار خودمان را آماده کنیم ما مشکلات فراوانی داریم. امروز دانش آموز از دوره متوسطه فارغ التحصیل می شه و وارد جامعه می شود که کار کند، نمی شود دنیا متحول و متغیر باشد که مدرسه متغیر و متحول نباشد.

دکتر روحانی تاکید کرد: امروز دانش و علم ( ما باب می‌خواهیم برای علم ) و راه فراگیری و مطالعه و تحقیق و شیوه کار و مهارت های لازم را به این دانش آموز یاد بدهیم. دولت در این زمینه هر توانی که داشته باشد با کمال خلوص و بی منت تقدیم معلمان عزیز کشورمان خواهد کرد. همان طور که من در آغاز سال تحصیلی گفتم ما نیاز به کلاس گفتگو و انشاء و قرائت کتاب و تشویق دانش آموزان به قرائت کتاب. به دانش آموز سالم از نظر جنسی و مسلمان و شجاع و ایثارگر نیاز داریم. شجاعت و ایثار و مهارت و وطن دوستی و عشق به امام و جهبه و فرهنگ جامعه ما و هویت ملی و دینی ما همه از کلاس های درس شماست، شما از آموزگاران علم و دانش هم هستید. بار بزرگی بر دوش شماست. دولت نه تنها در زمینه اعتبارات و نه در اجرای سند تحول بلکه هر کاری که از دستش بربیاید برای این طبقه فرهیخته و قشر فرهیخته و معلمان عزیزی که امروز و فردای ما در اختیار شماست. ما نیازمند هستیم به یک شرایط بسیار مهم .

وی بیان کرد: آن ویژگی های متعادل را در ذهن دانش آموزان استقرار کنیم. ما خیلی افراط کردیم و از افراط ضرر کردیم. امروز اصلاً این جور نیست، ولی در گذشته بوده است و این فاجعه است که به دانش آموزی که پدرش این جناح و یا آن جناح باشد، نمره ندهیم. مدرسه و همه انجمن های فرهنگی روی چشم ما ، اما کلاس درس و نحوه آموختن به دانش آموز و ارتقاء دانش آموز و برخوردی که با دانش آموز می کنیم، حتی چهره و لبخند و حتی خشم تان آنجایی که لازم است مساوی باشد. نه باید به دانشآموزی به خاطر قومیت، زبان، به خاطر اسم و جناح و ... تفاوتی قائل بشویم. ما نیاز به اعتدال داریم که این با دست و زبان و تعلیم و تربیت شما در جامعه ما امکان پذیر است.

رییس جمهوری گفت: ما نیاز به امید داریم و همه جوانان ما به امید. ان شا ء الله از همه مشکلات عبور خواهیم کرد و شمایید که باید نشاط و امید را در کلاس های درستان و بالاخره مدرسه باید پناهگاه نسل جوان و نوجوان ما باشد نه خدایی نکرده گریزگاه و شما هستید که باید نسل جوان ما را دین باور و امیدوار و عالم و اخلاقی و مشارکت جو و جامعه پذیر ان شاء الله تحویل ما بدهیم برای توسعه و تحقیق آینده کشورمان.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته