مراسم بزرگداشت محمود حسینیزاد نمایشنامهنویس، مترجم آثار آلمانی، داستاننویس و منتقد ادبی از سوی سفارت آلمان در ایران و موسسه زبان گوته با همکاری خانه هنرمندان ایران و در حضور چهرههایی همچون محمود دولتآبادی در تالار استاد ناصری خانه هنرمندان ایران برگزار شد.
در ابتدای این مراسم فرناز قربانی مسئول پروژههای فرهنگی سفارت آلمان و انستیتو گوته، از تلاش این مجموعه برای معرفی هنر و ادبیات آلمان در دهههای 60 تا 80 میلادی خبر داد. قربانی مراسم بزرگداشت محمود حسینیزاد را نیز در راستای آشنایی با حسینیزاد و آثار ادبی وی، بهعنوان کسی که نقشی بزرگ در انتقال آثار ادبی معاصر آلمان به ایران بازی کرده است، ارزیابی کرد.
در ادامه برنامه نرجس خدایی، استاد گروه زبان و ادبیات آلمانی دانشگاه شهید بهشتی، از بحرانهای زبان فارسی در مواجهه با فرهنگ اروپایی از جمله کمبود واژگان مناسب برای انتقال متون ادبی به زبان فارسی سخن گفت. وی با ذکر نظرات داریوش آشوری و محمدعلی جمالزاده در این ارتباط و تشریح وضعیت به اصطلاح آشفتگی زبانی، و اشاره به کوشش نسلهای متاخرتر نویسندگان و مترجمان ایرانی همچون مهدی سحابی، فرامرز بهزاد و.. گفت که این تلاشها اگرچه در ترمیم نسبی این وضعیت موثر بوده است اما باز هم به شرایط مطلوب منجر نگردیده است. خدایی با گلایه از محدودیتها در کسب مجوز انتشار، پایین بودن تیراژ کتاب و کم رونقی بازار کتاب، از عدم سازماندهی کارهای ترجمه در ایران بهعنوان نقطه ضعف کار ترجمه در ایران یاد کرد و نقش مترجمانی همچون حسینیزاد در چنین شرایطی را با اهمیت دانست. این استاد دانشگاه از تسلط به زبان مبدا و مقصد، زبانِ گیرا، بی پیرایگی، لحن مناسب و.. بهعنوان ویژگیهای بارز حسینیزاد نام برد و از دقت وی در گزینش بهترین و بهروزترین آثار ادبی آلمان و از جمله توجه به نویسندگان زن آلمانی بهعنوان عوامل موفقیت وی اشاره کرد.
سخنران بعدی این مراسم میترا الیاتی بود که در غیاب علی خدایی متن سخنرانی وی را قرائت کرد. الیاتی با قدردانی از تلاشهای حسینیزاد برای آشنا ساختن مخاطب فارسی زبان با آثار برجسته ادبیات آلمان، داستانهای وی را دنیایی از تصاویر با لایههای مختلف دانست که درک آن نیازمند نفوذ به لایههای زیرین داستان است. وی حسینیزاد را از معدود نویسندگانی دانست که جهان داستانی خاص خود را دارد و خواننده را به خواندن داستان جذب میکند.
مائده طهماسبیان بازیگر تئاتر و سینما، سخنران بعدی این مراسم بود که بخشهایی از مجموعه داستانی «آسمان، کیپِ ابر» نوشتهی حسینیزاد و نیز قسمتی از رمان «اول عاشقی» نوشتهی «یودیت هرمان» که ماه پیش در آلمان منتشر شده و اکنون توسط حسینیزاد در دست ترجمه است را برای حضار قرائت نمود.
پس از آن محمود حسینیزاد به ایراد سخنرانی برای حاضرین پرداخت و در ابتدا با تشکر از مسئولین انستیتو گوته در تهران که تامین مالی ساخت مستند «درباره محمود حسینیزاد» را بر عهده گرفتند، به تقدیر از تیم فیلمسازی این مستند به کارگردانی سهیل متانی و آناهیتا معصومی پرداخت.
وی در ادامه با تشکر از محمود دولتآبادی که در مراسم حضور داشت، از وی بهعنوان مشوق راه خود اسم برد و به دورانی اشاره کرد که برای ترجمه چنین آثاری در تردید به سر میبرد و تشویقهای دولتآبادی و همیاریهای او موجب ثبات قدم او شده بود. حسینیزاد که سخنانش را هم به زبان فارسی و هم به زبان آلمانی بیان میکرد، در خصوص ساخت این مستند گفت: در ابتدا قرار بود فیلمی بر اساس نمایشنامه «تگرگ آمد امسال برسان مرگ» ساخته شود که در ادامه پیشنهاد ساخت چنین مستندی مطرح شد و من آن را پذیرفتم. برنده سال 2013 مدال انستیتو گوته سخنان خود را با تشکر از خانوادهاش، حاضرین در سالن و همهی دستاندرکاران برگزاری این مراسم به پایان رساند.
سپس سهیل متانی کارگران مستند «درباره محمود حسینیزاد» به سخنرانی پرداخت و گفت قوانین دست و پاگیر برای کمک مالی در ایران تا حدودی کار را سخت میکند و از یاری انستیتو گوته برای سرعت بخشیدن به این پروژه تشکر کرد. وی در توصیف این مستند گفت سعی کردیم زیاد وارد جزئیات زندگی شخصی حسینیزاد نشده و بیشتر به این موضوع بپردازیم که چه شد که مدال انستیتو گوته به حسینی زاد تعلق گرفت؟
بخش بعدی این مراسم پخش همزمان فیلم مستند «درباره حسینیزاد» در تالارهای استاد ناصری و شهناز خانه هنرمندان ایران بود. پس از پایان پخش فیلم و در حین برگزاری جلسه پرسش و پاسخ با کارگردان فیلم در تالار استاد ناصری، دبیر فرهنگی سفارت آلمان در تالار شهناز به سخنرانی برای حاضرین در این تالار پرداخت. راینر بوتز در ابتدا به وظایف انستیتو گوته اشاره کرد و آن را شامل آموزش و ترویج زبان آلمانی، برگزاری برنامههای فرهنگی و ترویج فرهنگ و هنر مدرن آلمان در دنیا دانست. وی با تشریح روند انتخاب نامزدهای مدال انستیتو گوته در هر سال، حضور در موطن برنده سال گذشتهی این مدال را مایه افتخار خود دانست و از حسینیزاد برای تلاشهایش تقدیر و تشکر به عمل آورد. رئیس انستیتو زبان گوته با بیان اینکه حضور پرشور و داوطلبانه دوستداران فرهنگ در چنین برنامهای از جمله معیارهای سنجش میزان آزاد اندیشی در عرصه هنر است، ویژگی منحصر به فرد حسینیزاد را بهرهگیری از دغدغهها و سختیهای مسیر زندگی در راستای آفرینش هنری دانست. وی در پایان سخنانش از خانه هنرمندان ایران و مجید سرسنگی مدیرعامل این خانه، به دلیل در اختیار گذاشتن امکانات این مجموعه برای برگزاری هفته فیلم آلمان در ایران تقدیر و تشکر کرد.