به گزارش خبرگزاری برنا از قم، در عصر دیجیتال، اقیانوسی از دادهها ما را احاطه کرده است؛ اقیانوسی که در آن گوهر معرفت اصیل گاه در میان انبوه اطلاعات نامعتبر و سطحی پنهان میماند.
این چالش، بهویژه در حوزه معارف دینی و علوم اسلامی، اهمیت دوچندان مییابد؛ جایی که نیاز به منابع دقیق، مستند و قابل دسترس، نه یک انتخاب، که یک ضرورت است. چگونه میتوان فناوری را که خود عامل این تکثر اطلاعات است، به ابزاری برای پالایش و تعمیق دانش دینی تبدیل کرد؟ چگونه میتوان پلی مستحکم میان گنجینههای کهن اسلامی و نسل پژوهشگر امروز بنا نهاد تا دسترسی به معارف اهل بیت(ع) نه تنها آسان، که هوشمندانه و کارآمد شود؟
برای بررسی این رویکرد و آشنایی با جدیدترین دستاوردهای دیجیتال در این عرصه، به مناسبت فرارسیدن اعیاد پربرکت شعبانیه؛ با محمد قربانی، معاون بازرگانی و خدمات فرهنگی در مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) به گفتوگو نشستهایم.
آقای قربانی، از اینکه وقت خود را در اختیار ما قرار دادید سپاسگزارم. در دنیای امروز که سرعت و دسترسی به اطلاعات حرف اول را میزند، مرکز نور چه رسالتی را برای خود در حوزه علوم اسلامی تعریف کرده است؟
سلام عرض میکنم خدمت شما و مخاطبان گرامی. رسالت اصلی ما در مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) دقیقاً پاسخ به همین نیاز مبرم است. ما با درک عمیق این موضوع که نیاز به منابع معتبر و دقیق در حوزه علوم اسلامی بیش از هر زمان دیگری احساس میشود، سالهاست که مأموریت خود را بر پایه تسهیل دسترسی به گنجینههای غنی اسلامی با استفاده از ابزارهای دیجیتال بنا نهادهایم. ما به عنوان یک نهاد فناورانه پژوهش محور پیشرو در عرصه علوم اسلامی واسلامی ، تلاش کردهایم با تبدیل هزاران جلد کتاب و منبع اصیل دینی به نرمافزارهای هوشمند، پایگاههای داده و کتابخانههای دیجیتال، مسیری هموار و علمی برای تحقیق، مطالعه و تبلیغ آموزههای دینی فراهم کنیم. در حقیقت، ما فناوری را در خدمت معرفت قرار دادهایم.
سفره معنوی شعبانیه برای همگان
به مناسبت اعیاد بزرگ ماه شعبان، مرکز نور مجموعهای ویژه را ارائه کرده است. لطفاً درباره این «هدیه دیجیتالی پژوهش محور» و محتوای آن بیشتر توضیح دهید. چه چیزی این مجموعه را متمایز میکند؟
ماه شعبان، ماه رحمت و مغفرت و آکنده از عطر ولادت انوار الهی، بهویژه سرداران کربلا، حضرت امام حسین(ع)، حضرت ابوالفضل العباس(ع) و حضرت امام سجاد(ع) است. ما با درک اشتیاق جامعه برای شناخت هرچه بیشتر ابعاد شخصیتی و سیره زندگی این بزرگواران، یک بسته دیجیتال تخصصی را در دسترس عموم قرار دادهایم. نکته مهم این است که این مجموعه تنها گردآوری اطلاعات نیست، بلکه یک ابزار قدرتمند پژوهشی است. کاربر میتواند با چند کلیک ساده، به اعماق اقیانوس معارف اهل بیت(ع) سفر کند و بهصورت مستند و علمی به تحقیق بپردازد.
این بسته شامل نرمافزارهای جامع، دانشنامههای تخصصی و پایگاههای کتابمحور است که هر یک به زاویهای از زندگی و فضائل این بزرگواران میپردازد.
ابزارهای پژوهشی، فراتر از اطلاعات
میتوانید به چند نمونه کاربردی از این ابزارها اشاره کنید تا مخاطبان با عمق کار بیشتر آشنا شوند؟
حتماً. برای مثال، علاقهمندان میتوانند سیره کامل معصومان(ع) را در یک دایرةالمعارف چندرسانهای مطالعه کنند که تجربه کاربری بسیار غنیتری نسبت به متن صرف دارد. یا در اقدامی پژوهشی و وحدتآفرین، نرمافزار «دانشنامه فضائل اهلبیت(ع) در منابع اهل سنت» را ارائه کردهایم که به محققان اجازه میدهد فضائل این خاندان را از نگاه منابع معتبر برادران اهل سنت بررسی کنند.
این دسترسی آسان و یکپارچه، فرصتی استثنایی برای تعمیق باورها و پاسخ به شبهات در فضایی علمی و مستند فراهم میآورد و تنها به ارائه داده بسنده نمیکند، بلکه ابزار تحلیل را نیز در اختیار کاربر قرار میدهد.
معرفت همیشه در دسترس شماست
یکی از دغدغههای همیشگی، محدودیت دسترسی به کامپیوترهای شخصی است. آیا برای کاربرانی که بیشتر از تلفن همراه استفاده میکنند نیز راهکاری اندیشیدهاید؟
این یکی از ویژگیهای برجسته خدمات مرکز نور است. ما به نیازهای کاربران در پلتفرمهای مختلف توجه ویژهای داریم. به عنوان نمونه، نسخه موبایلی پایگاه جامعالاحادیث با بیش از ۳۹۰ هزار روایت، این امکان را فراهم میکند که گنجینهای عظیم از کلام معصومین(ع) همواره در تلفن همراه شما در دسترس باشد. علاوه بر این، کتابخانه دیجیتال نور با دستهبندی موضوعی کتابها، مطالعه متمرکز پیرامون شخصیتهای والای این ماه را برای همگان، از پژوهشگران حوزوی و دانشگاهی گرفته تا عموم مردم، آسان و لذتبخش ساخته است. این حرکت هوشمندانه، مرزهای فیزیکی کتابخانهها را درنوردیده و به هر فردی در هر کجای جهان این فرصت را میدهد تا از این خوان گسترده معنوی بهرهمند شود.
مسیرهای دسترسی به گنجینه معارف شعبانیه
برای بهرهمندی از این مجموعه ارزشمند و غنی که توسط مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) فراهم شده است، میتوانید از طریق آدرسهای زیر به دنیایی از دانش و معنویت متصل شوید:
نرمافزار سیره معصومان، دایرةالمعارف اهل بیت علیهمالسلام:
www.noorsoft.org/fa/software/View/6319
نرمافزار دانشنامه فضائل اهلبیت علیهمالسلام در منابع اهل سنت :
www.noorsoft.org/fa/software/View/15772
نسخه موبایلی پایگاه اینترنتی جامع الاحادیث ، با بیش از 390 هزار روایت :
www.noorsoft.org/fa/software/View/73958
مجموعه کتابهای مرتبط با امام حسین علیهالسلام در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور:
www.noorlib.ir/Specials/36
مجموعه کتاب های مرتبط با امام سجاد، زین العابدین علیهالسلام در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور:
www.noorlib.ir/Specials/54
مجموعه کتابهای مرتبط با حضرت اباالفضل العباس علیهالسلام در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور:
www.noorlib.ir/Specials/380
مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) پیشگام در داده پردازی هوشمند علوم اسلامی
www.noorsoft.org
انتهای پیام