به گزارش برنا، طوبی فرازمند با بیان اینکه یائسگی زودرس یک زنگ خطر است، اما خوشبختانه در بسیاری از موارد قابل پیشگیری است، اظهار کرد: تأکید ما بر تعدیل سبک زندگی است زیرا استرس اکسیداتیو و التهاب مزمن، مستقیماً بر فولیکولهای حساس تأثیر میگذارند.
وی بیان کرد: یائسگی ( POI) وضعیتی است که با کاهش ذخیره فولیکولی همراه بوده و منجر به کمبود استروژن میشود. این کمبود، ریسک ابتلا به پوکی استخوان و بیماریهای قلبی-عروقی را در سنین پایینتر به شدت افزایش میدهد.
فرازمند با اشاره به مهمترین روش های پیشگیری از یائسگی زودرس، خاطرنشان کرد: کنترل التهاب سیستمیک اولین راه کار است، مصرف رژیمهای غذایی غنی از آنتیاکسیدانها (مانند اسیدهای چرب امگا-۳، ویتامینهای E و C) به طور فعال با رادیکالهای آزاد که به DNA تخمدانی آسیب میزنند، مبارزه میکند.
وی با اشاره به چربیهای سالم (امگا-۳)، خاطرنشان کرد: برای کاهش التهاب سیستمیک حیاتی است. و در ماهیهای چرب (سالمون، ساردین)، دانه کتان، گردو، و روغن زیتون بکر وجود دارد.
فرازمند ادامه داد: آنتیاکسیدانهای قوی مانند، انواع توتها (بلوبری، توت فرنگی)، سبزیجات برگ سبز تیره (اسفناج، کلم پیچ)، و گوجهفرنگی، برای مقابله با رادیکالهای آزاد که عامل تخریب سلولی هستند. مفید هستند.
متخصص زنان و زایمان گفت: فیتواستروژنها نیز ترکیبات گیاهی که ساختاری شبیه استروژن دارند و میتوانند به طور ملایم از سلامت هورمونی حمایت کنند. منابع آن ها محصولات سویا (توفو، ادامام)، تخم کتان است.
وی ویتامین D و کلسیم را نیز مورد تاکید قرار داد و افزود: برای سلامت استخوانها، که در صورت یائسگی زودرس در معرض خطر پوکی استخوان قرار میگیرند. مفیدهستند و منابع آن ها در ماهیهای چرب، محصولات غنیشده، و لبنیات کمچرب وجود دارد.
به گفته این عضو هیئت علمی کاهش مصرف مواد غذایی فرآوریشده، شکر تصفیهشده، چربیهای اشباع و ترانس بالا، و غذاهای با بار گلیسمی بالا (که میتوانند سطح اینسولین و التهاب را بالا ببرند). نیز بسیار توصیه می شود.
وی با تاکید بر حفظ وزن نرمال ادامه داد: چاقی، به ویژه چاقی مرکزی، تعادل هورمونی را مختل کرده و میتواند بر روی محور HPT اثر منفی بگذارد. حفظ شاخص توده بدنی (BMI) در محدوده سالم برای سلامت تخمدانها حیاتی است.
فرازمند با اشاره به اهمیت مدیریت استرس و خواب، ادامه داد: استرس مزمن و کمبود خواب سبب افزایش کورتیزول میشود که این خود میتواند به اختلال در عملکرد غدد درونریز و تسریع افت ذخیره تخمدانی منجر شود.
چه زمانی درمان توصیه میشود؟
وی با بیان اینکه درمان POI بر پایه درمان جایگزینی هورمونی (HRT) است، بیان کرد: برای زنانی که به دلیل POI دچار کمبود استروژن شدهاند، HRT تا سن متوسط یائسگی (حدود ۵۰ سال) قویاً توصیه میشود. هدف، حفظ تراکم استخوان و سلامت قلب و عروق است.
فرازمند عنوان کرد: این درمان هورمونی برای همه بیماران قابل استفاده نیست. در مورد بیمارانی که سابقه فعال سرطانهای هورمون-حساس (مانند سرطان سینه) یا بیماریهای فعال لخته شدن خون (ترومبوآمبولیسم) دارند، HRT شده و تمرکز بر مدیریت علائم غیرهورمونی و سبک زندگی معطوف است.
به نقل از روابط عمومی دانشگاه علومپزشکی خراسان شمالی، دکتر متخصص زنان و زایمان گفت: یائسگی زودرس یک حقیقت بیولوژیک است که گاهی اجتنابناپذیر است، اما سبک زندگی سالم، تغذیه مناسب و خواب کافی از بروز زودرس ان پیشگیری میکند.