دور جدید مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا که جمعه در مسقط عمان برگزار شد، در شرایطی انجام میشود که فضایی از عدم اعتماد عمیق و تهدیدات نظامی بر آن سایه افکنده. چنان که بلومبرگ گزارش میدهد، این گفتوگوها با میانجیگری عمان، اولین مرحله از یک فرآیند دیپلماتیک طولانیتر برای کاهش تنشهایی است که تهدید به تبدیل شدن به جنگ میکنند و نباید منتظر نتیجه سریعی از آن بود.
از نگاه تهران، چارچوب این مذاکرات باید صرفا بر برنامه هستهای متمرکز باشد. الجزیره با انتشار بیانیههای مقامات ایرانی نشان میدهد موضع رسمی ایران بر پایه حقوق مصرح در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) استوار است. پزشکیان، در پیامی گفت ملت ایران در قبال «احترام»، احترام متقابل نشان میدهد، اما در برابر «زبان زور» نمیایستد. عراقچی، نیز ضمن رد هرگونه مذاکره درباره برنامه موشکی یا مسائل دفاعی، حضور نظامی آمریکا در منطقه را محکوم کرده و هشدار داده که در صورت حمله، ایران پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف خواهد گرفت. این شبکه همچنین با گفتوگو با شهروندان عادی ایرانی، ناامیدی عمومی از تأثیر این گفتوگوها بر بهبود وضعیت اقتصادی را روایت میکند.
در سوی مقابل، نگرش آمریکا و متحدانش به ویژه اسرائیل، گستردهتر است. سرویس خبری پیبیاس با استناد به بیانیه دفتر نخستوزیر اسرائیل گزارش میدهد بنیامین نتانیاهو معتقد است همه مذاکرات باید شامل محدودیت موشکهای بالیستیک و پایان حمایت از «محور ایران» در منطقه باشد. این گزارش حاکی است که برای اولین بار، آمریکا فرمانده ارشد نظامی خود در خاورمیانه را نیز به میز مذاکرات غیرمستقیم آورده که نشاندهنده رویکردی همراه با فشار نظامی است. دیدگاه مثبتتری نیز از سمت آمریکا وجود دارد؛ به طوری که وبسایت آکسیوس نقل قولی از دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، آورده که این گفتوگوها را «خیلی خوب» توصیف کرده است.
روشن است که شکاف عمیقی بین خواستههای طرفین وجود دارد. ایران بر حق غنیسازی صلحآمیز و عدم مذاکره بر سر موشکها و نفوذ منطقهای تأکید دارد، در حالی که آمریکا و اسرائیل اصرار بر گنجاندن این موضوعات و تحدید برنامه هستهای دارند. این اختلافات اساسی، همراه با تهدیدات نظامی اخیر و سابقه درگیریها، دورنمای رسیدن به توافقی سریع را مبهم میسازد. همانطور که منابع مختلف نشان میدهند، مسیر پیش رو احتمالا طولانی و پرچالش خواهد بود.
انتهای پیام/