محمدرضا طلایی در سفر به استان کرمان و در دیدار با محمدعلی طالبی استاندار کرمان، با تشریح برنامههای این سازمان در حوزه تنظیم بازار، توسعه صنایع تبدیلی و ساماندهی تشکلها، بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی در استان تأکید کرد.
وی با اشاره به دغدغههای رئیسجمهور و وزیر جهادکشاورزی درباره شکاف قیمتی بین مزرعه و سفره مردم، گفت: بخش عمده افزایش قیمت نه در مرحله تولید، بلکه در حلقههای پس از عرضه اولیه و در چرخه واسطهگری رخ میدهد. تعدد دست به دست شدن کالا، هزینههای حمل، اجارهبهای بالا و ساختار توزیع سنتی، از عوامل اصلی این شکاف قیمتی هستند.
توسعه روستابازارها برای حذف واسطهها
مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی راهاندازی روستابازارها را راهکاری موثر برای کوتاهکردن دست واسطهها دانست و افزود: امسال ایجاد ۵۰۰ روستابازار در کشور هدفگذاری شده که تاکنون ۴۹۰ واحد همزمان با دهه فجر افتتاح شده و تا پایان سال این عدد از ۵۰۰ عبور خواهد کرد. هدف ما عرضه مستقیم کالاهای اساسی و سایر محصولات کشاورزی با قیمت منصفانه و حذف هزینههای غیرضرور در زنجیره توزیع است.
وی با اشاره به نیاز به تامین زمین مناسب برای تداوم این طرح در سالهای آینده، از استاندار کرمان خواست با ورود جدی به موضوع، زمینه تأمین زمین را فراهم کند و تاکید کرد: متعهد میشویم هر زمینی که در اختیار قرار گیرد، با مشارکت تشکلها در کمتر از شش ماه به بهرهبرداری برسد.
تامین میوه شب عید و ساماندهی سیب صنعتی
طلایی همچنین به برنامهریزی برای توزیع میوه شب عید اشاره کرد و گفت: ذخایر احتیاطی سیب و پرتقال به میزان قابل توجهی خریداری و در سردخانهها نگهداری شده و هیچ نگرانی بابت تأمین نیاز استانها وجود ندارد.
وی همچنین به تجربه موفق خرید و ساماندهی سیب صنعتی زیردرختی اشاره کرد و افزود: امسال حدود ۳۵۰ هزار تن سیب زیردرختی جمعآوری شد که از قیمت ۱۵ هزار تومان آغاز و تا ۲۵ هزار تومان خریداری شد و به کنسانتره و پوره تبدیل و بخش عمده آن صادر شد.
طلایی با تأکید بر این که مشکل اصلی کشاورزان در مرحله پس از تولید است، گفت: کشاورزان در تولید مهارت و توانمندی بالایی دارند، اما در فروش و فرآوری با چالش مواجه میشوند. اگر زنجیره ارزش در اختیار تشکلها باشد، هم از زیان تولیدکننده جلوگیری میشود و هم بازار مصرف دچار التهاب نخواهد شد.
لزوم ایجاد ۲۵ واحد فرآوری پیاز و سیبزمینی در جنوب استان کرمان
مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران همچنین توسعه صنایع تبدیلی در استان کرمان را یک ضرورت دانست و اظهار کرد: در حوزه محصولاتی مانند پیاز و سیبزمینی، صرف خرید حمایتی راهکار پایدار نیست و باید حداقل ۲۰ تا ۲۵ واحد فرآوری در جنوب استان ایجاد شود.
به گفته وی، دولت نمیتواند هر سال محصولات مازاد را خریداری و امحا کند، بلکه باید ظرفیت فرآوری و صادرات تقویت شود.
طلایی با اشاره به ظرفیتهای استان در حوزه پسته و خرما، افزود: در برخی استانها واحدهایی ایجاد شده که دهها محصول متنوع صادراتی از خرما تولید میکنند. این تجربه نشان میدهد که با تکمیل زنجیره ارزش، میتوان سهم صادراتی را افزایش داد و ارزآوری را به شکل پایدار ارتقا داد.
وی همچنین به سیاست مولدسازی داراییها اشاره کرد و گفت: آمادگی داریم انبارها و املاک دولتی در اختیار سازمان را در قالب سازوکار قانونی به تشکلها واگذار کنیم تا منابع حاصل از آن صرف ایجاد صنایع فرآوری شود. هدف این است که سرمایه در داخل استانها باقی بماند و به توسعه زیرساختهای کشاورزی کمک کند.
ساماندهی صندوقها و جلوگیری از ساختارهای موازی
مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی در ادامه به ساماندهی صندوقها اشاره کرد و افزود: سیاست سازمان، تجمیع صندوقها در قالب ۳۱ صندوق استانی تحت نظارت مشخص و جلوگیری از ایجاد ساختارهای موازی و پرریسک است تا از بروز چالشهای مالی در آینده جلوگیری شود.
وی در پایان با تأکید بر این که تشکلهای کشاورزی بازوی اجرایی دولت در استانها هستند، خاطرنشان کرد: هرجا زنجیره تولید تا بازار در اختیار تشکلها بوده، نه کشاورز متضرر شده و نه بازار دچار بحران شده است. با حمایت استانداری و همکاری دستگاههای اجرایی، میتوان در کرمان نیز الگوی موفقی در حوزه عرضه مستقیم، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیل زنجیره ارزش ایجاد کرد.