پرستو - شیرمحمدی: وضعیت میراث فرهنگی و تاریخی ایران در پی درگیریهای اخیر نظامی، به مرحلهای بحرانی رسیده است. گزارشهای دریافتی از مناطق مختلف کشور نشان میدهد که بیش از ۱۰۸ اثر باستانی، بنای تاریخی و محوطههای فرهنگی که بخشی از هویت ملی و حافظه تمدنی ایران محسوب میشوند، متحمل خسارات قابل توجهی شدهاند. این روند نگرانکننده، ابعاد تازهای از آسیبپذیری این گنجینههای گرانبها را در شرایط تنشهای منطقهای و بینالمللی آشکار ساخته است.
گستره جغرافیایی خسارات و انواع آثار آسیبدیده
خسارات وارده تنها محدود به یک منطقه خاص نیست و استانهای متعددی را در بر گرفته است. استان تهران در صدر این فهرست قرار دارد و بیشترین تعداد آثار آسیبدیده در آن گزارش شده است. پس از آن، استانهایی، چون اصفهان، کردستان، لرستان، کرمانشاه و تعدادی دیگر نیز شاهد وارد آمدن صدماتی به آثار تاریخی خود بودهاند. این آثار شامل طیف وسیعی از میراث فرهنگی هستند؛ از بناهای شاخص ثبتشده در فهرست آثار ملی گرفته تا محوطههای باستانی و حتی بافتهای تاریخی شهرهای مهم که هر یک داستانی از تاریخ و فرهنگ ایران را روایت میکنند.
تأثیر حملات بر ساختارهای تاریخی و تزئینات منحصربهفرد
به نظر میرسد موج انفجارها و شدت حملات اخیر، علاوه بر سازههای اصلی بناها، آسیبهای جدی به تزئینات ظریف و منحصربهفرد معماری وارد کرده است. گچبریها، آینهکاریها، کاشیکاریها و سایر هنرهای دستی که طی قرنها به بناهای تاریخی افزوده شدهاند، در معرض خطر تخریب قرار گرفته و برخی از آنها متحمل خسارات جبرانناپذیر شدهاند. این نوع آسیبها، علاوه بر از بین بردن ارزش تاریخی، لطمهای عمیق به هنر و معماری ایران وارد میکند.
تأکید بر مسئولیتهای بینالمللی و وجدان جهانی
کارشناسان و مسئولان فرهنگی ضمن ابراز تأسف عمیق از این رویدادها، بر لزوم پایبندی به معاهدات بینالمللی در زمینه حفاظت از میراث فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه تأکید دارند. کنوانسیونهای بینالمللی به صراحت هرگونه اقدام نظامی که منجر به تخریب یا آسیب به اماکن فرهنگی و تاریخی شود را محکوم کرده و آن را نقض حقوق بشردوستانه و حافظه جمعی بشریت میدانند.
ضرورت اقدام فوری و جلب همکاریهای بینالمللی
این وضعیت، نه تنها مسئولیت ایران را در حفاظت از میراث خود یادآوری میکند، بلکه جامعه جهانی را نیز به واکنش جدیتر فرا میخواند. درخواست از سازمانهای بینالمللی و نهادهای متولی میراث فرهنگی جهان برای اتخاذ تدابیر مؤثر و فوری جهت جلوگیری از تداوم این آسیبها، امری ضروری است. حفاظت از میراث فرهنگی ایران، به عنوان بخشی از میراث مشترک بشری، مسئولیتی همگانی تلقی میشود.
حفاظت از گنجینههای تاریخی ایران در شرایط کنونی، بیش از پیش نیازمند هوشیاری ملی، همبستگی عمومی و تلاشهای دیپلماتیک فشرده در سطح بینالمللی است تا از تداوم این روند نگرانکننده جلوگیری شود و میراث تمدنی ایران برای نسلهای آینده حفظ گردد.
انتهای پیام/