به گزارش خبرگزاری برنا از خراسان جنوبی؛ باغهای ایرانی که اغلب آنها عمارت نیز دارند و به تعداد زیاد در داخل شهر بیرجند و روستاهای اطراف پراکنده هستند، روزگاران دور محل سکونت و مامن امرای محلی و اعیان بودهاند که به واسطه معماری اصیل و وجوه تاریخی آن در فهرست میراث ملی ثبت شده و محل بازدید عموم مردم است.
باغ ایرانی با تاریخ پیدایش قنات پیوند دارد لذا طراحی و ساخت این باغها در منطقه کویری و کمآب نشانگر نبوغ استعداد و خلاقیت ایرانیان است که توانستهاند با تلاش و قناعت، قطعهای از بهشت را در کویر پدید آورند تا به نماد سرسبزی در همه دورانها تبدیل شود.
به عقیده کارشناسان این باغها نشانهای از نبوغ مهندسی و هنر معماران ایرانی است که با شناخت و تمرکز بر داشتههای زمین، با استفاده از تکنیک حفر قنات، دسترسی به آبهای زیرزمینی را آسان کرده و با هنر و ذوق سرشار خود، معماری، آب و گیاه را در کنار هم جمع کرده و هنری والا به نام باغ ایرانی خلق شده است.
سه مشخصه در باغهای ایرانی مشترک است که وجود عنصر آب به صورت جوی در محوریت باغ، عمارتی در وسط و دیوارهای بلند در اطراف باغ را شامل میشود.
باغهای باصفا، درختان کهنسال، جویبارها و اجرای سامانههای هوشمندانه آبیاری به ویژه در مناطق کویری از مشخصات بارز باغهایی است که هر سال گردشگران داخلی و خارجی برای دیدن آنها به خراسان جنوبی میآیند.
بنابر آمار موجود ۱۱۹ باغ تاریخی در استان خراسان جنوبی وجود دارد که ۶۵ مورد آن در فهرست میراث ملی ثبت شده است.
از مهمترین باغهای تاریخی شهر بیرجند میتوان به باغ اکبریه، رحیمآباد، شوکتآباد، امیرآباد، بهلگرد، معصومیه و منظریه اشاره کرد که دارای عمارت و به لحاظ معماری و طبیعی چشمنواز هستند.
اکبریه میراث جهانی در دل بیرجند
باغ و عمارت اکبریه در این بین جایگاه خاصی دارد چرا که به همراه هشت باغ ایرانی دیگر سال ۱۳۹۰ در سی و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید.
باغ و عمارت اکبریه، میراث جهانی از اواخر دوران زندیه و اوایل دوره قاجار است که در انتهای خیابان معلم بیرجند درون بافت سنتی روستایی به همین نام قرار گرفته و به لحاظ کارکرد سیاسی مهمترین مجموعه حکومتی شهر بیرجند به شمار میرفته است.