در هفته گذشته بازار خودرو بار دیگر با نوسانات قیمتی قابل توجهی مواجه شده است. نوساناتی که به گفته فعالان این صنعت، بیش از آنکه ناشی از افزایش رسمی قیمتها از سوی خودروسازان باشد تحت تاثیر کاهش عرضه و فعالیت واسطهها در بازار شکل گرفته است. در این میان، اظهارات نمایندگان خودروسازان و قطعهسازان نشان میدهد تصویر صنعت خودرو در شرایط فعلی ترکیبی از ثبات نسبی در بخش تولید و فشار فزاینده در بازار است.
بر اساس این دیدگاه خودروسازان تاکنون تغییر محسوسی در قیمتهای کارخانهای اعمال نکردهاند و نرخها عمدتا در سطوح گذشته باقی مانده است. با این حال فاصله میان قیمت کارخانه و بازار در برخی محصولات به شکل قابل توجهی افزایش یافته که همین موضوع شائبه شکلگیری حباب قیمتی را تقویت کرده است. فعالان صنعت، منشا اصلی این اختلاف را کمبود عرضه و افزایش تقاضای انباشته میدانند عاملی که بهطور طبیعی فضا را برای فعالیت واسطهها فراهم کرده است.
در کنار این موضوع چالشهای تولید همچنان بهعنوان یکی از عوامل تعیینکننده در وضعیت بازار مطرح است. اگرچه مسئولان صنعتی از تامین ورق فولادی و مواد پتروشیمی مورد نیاز تا پایان سال خبر میدهند و بر تداوم تولید بدون وقفه تاکید دارند اما تجربه ماههای گذشته نشان داده که هرگونه اختلال در تامین این نهادهها میتواند به سرعت بر تیراژ تولید و در نهایت بر قیمت بازار اثرگذار باشد.
قطعهسازان نیز در این میان علاوه بر مسئله تامین مواد اولیه، بر چالش نقدینگی تاکید دارند. به گفته آنان، تاخیر در پرداخت مطالبات از سوی خودروسازان، بهویژه در شرایطی که هزینههای تولید افزایش یافته، فشار مضاعفی بر زنجیره تتمین وارد کرده است. این در حالی است که به باور فعالان این بخش در صورت تسویه منظم تعهدات و تأمین سرمایه در گردش ظرفیت افزایش تولید و حتی بازگشت به روندهای پایدارتر نیز وجود دارد.
از سوی دیگر موضوعاتی مانند فرآیندهای ثبت سفارش، تخصیص ارز و ترخیص کالا از گمرک نیز همچنان بهعنوان گلوگاههای اجرایی مطرح هستند. هرچند وعدههایی برای تسهیل این روندها داده شده، اما فعالان صنعت معتقدند تحقق عملی این وعدهها نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از وقفههای تولید خواهد داشت.
در چنین شرایطی، برخی نگرانیها درباره تعدیل نیروی انسانی در صنعت خودرو و قطعهسازی نیز مطرح شده است. با این حال فعالان این حوزه تأکید میکنند که تعدیلهای صورتگرفته بیشتر ناشی از ابهام در چشمانداز تولید بوده و در صورت بهبود شرایط تأمین مواد اولیه و نقدینگی، نهتنها این روند متوقف خواهد شد بلکه امکان افزایش اشتغال نیز وجود دارد.
صنعت خودرو در نقطهای قرار گرفته که تداوم فعالیت آن بیش از هر زمان دیگری به هماهنگی میان سیاستگذاری و اجرا وابسته است. در حالی که بازار با التهاب قیمتی مواجه است سمت عرضه چشمانتظار رفع موانع تولید است تا بتواند با افزایش تیراژ تعادل را به بازار بازگرداند. شرایطی که اگر بهدرستی مدیریت نشود، میتواند فاصله میان قیمت واقعی و بازار را عمیقتر کند و در مقابل با بهبود متغیرهای کلید، امکان تعدیل تدریجی قیمتها نیز دور از دسترس نخواهد بود.