معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور در جریان سفر خود به استان مرکزی، سیاستهای کلان دولت چهاردهم در حوزه حکمرانی زیستبوم دانشبنیان و فناوریهای پیشران را تشریح کرد و ایران را در آستانه تحولی تاریخی در علم، فناوری و اقتصاد دانشبنیان دانست.
به گزارش معاونت علمی ریاستجمهوری، حسین افشین با اشاره به تجربه سالهای گذشته گفت: توسعه پایدار کشور دیگر با اتکا به اقتصاد سنتی و منابع خام ممکن نیست و مسیر آینده ایران از سرمایه انسانی، نوآوری و فناوری میگذرد. شکلگیری شرکتهای دانشبنیان، گسترش استارتاپها و رشد زیستبوم نوآوری در دهه اخیر ظرفیت بزرگی ایجاد کرده که اکنون باید از مرحله «رشد اولیه» عبور کند و به مرحله «اثرگذاری ملی» برسد.
این مقام مسئول سیاست اصلی معاونت علمی در دولت چهاردهم را الگوی ترکیبی معرفی کرد؛ الگویی که همزمان بر دو بخش تکیه دارد: نخست زیستبوم آزاد نوآوری که در این بخش دولت زیرساخت فراهم میکند و مسیر رقابت، نوآوری و خلاقیت را باز میگذارد تا استارتاپها، نخبگان و شرکتهای دانشبنیان بدون دخالتهای دستوری رشد کنند.
افشین اضافه کرد: این بخش بر نگاه رشد از پایین به بالا استوار است و هدف آن ساخت زیستبوم استارتاپی، رشد طبیعی شرکتهای دانشبنیان و تقویت فرهنگ نوآوری است؛ مدلی که بهطور مشابه در سیلیکونولی و برخی کشورهای اروپایی تجربه شده است.
معاون علمی رئیسجمهور بخش دوم را حکمرانی هدایتگر خواند و گفت: در این بخش که در حوزههای بالغ یا فناوریهای نوظهور و اقتدارآفرین اهمیت دارد؛ دولت با نگاه از بالا به پایین جهتگیری مشخص ارائه میدهد، سرمایهگذاری هدفمند انجام میدهد و شرکتهای مستعد را به حوزههایی که اهمیت راهبردی دارند هدایت میکند.
او افزود: تجربه جهانی نشان میدهد نه الگوی کاملاً دولتی و متمرکز میتواند موتور پایدار نوآوری باشد و نه رهاسازی کامل بازار قادر است مسائل کلان کشورها یا فناوریهای نوظهور را سامان دهد. موفقترین کشورها آنهایی هستند که بین زیستبوم آزاد نوآوری و حکمرانی هوشمند و مسئلهمحور توازن برقرار کردهاند.
به گفته افشین طبق ماده ۹۹ برنامه توسعه، معاونت در حوزههای نوظهور و فناوریهای اقتدارآفرین نقش هدایتگر دارد و در مقابل در زیستبوم استارتاپی و بخشهای پاییندستی، بر آزادسازی و حمایت زیرساختی تأکید میکند.
او تأکید کرد: در این چارچوب، در دولت چهاردهم معاونت علمی نقش «تسهیلگر و راهبر» را ایفا میکند نه تصدیگر مستقیم فناوری.
رئیس بنیاد ملی نخبگان وظیفه حاکمیت را ایجاد زیرساخت، کاهش بروکراسی، حمایت هدفمند، تأمین مالی هوشمند و تعیین اولویتهای راهبردی کشور خواند و اعلام کرد: در مقابل، توسعه محصول، خلق فناوری و رقابت اقتصادی باید توسط شرکتهای دانشبنیان، دانشگاهها، نخبگان و بخش خصوصی انجام شود.
معاون علمی رئیسجمهور در ادامه ضمن اشاره به اینکه فناوری زمانی ارزشمند است که به بهبود کیفیت زندگی مردم، افزایش بهرهوری، خلق ثروت، رشد صادرات و ارتقای قدرت ملی منجر شود؛ گفت: فناوری باید بهطور مستقیم در خدمت حل مشکلاتی مانند ناترازی انرژی، بحران آب، امنیت غذایی، توسعه هوش مصنوعی و کوانتوم، مواد پیشرفته، سلامت و زیستفناوری، صنایع پیشرفته و اقتصاد دیجیتال قرار گیرد.
افشین در بخش دیگری از سخنانش تعریف جدیدی از نخبه ارائه کرد و گفت: در این مدل، نخبه صرفاً دارنده رتبه علمی یا تولیدکننده مقاله نیست؛ نخبه کسی است که بتواند برای مسائل کشور راهحل عملی ارائه دهد و در توسعه ملی اثرگذاری واقعی داشته باشد.
رئیس بنیاد ملی نخبگان تأکید کرد: حفظ نخبگان تنها با حمایت مالی ممکن نیست بلکه هنگامی محقق میشود که آنان احساس کنند نقش واقعی در ساخت آینده کشور دارند و میتوانند ایدههای خود را به پروژههای اثرگذار تبدیل کنند.
به گفته او مشارکت نخبگان در تصمیمسازی و اعتماد به جوانان، رکن اصلی حکمرانی دانشبنیان است.
معاون علمی رییسجمهور، چشمانداز نهایی این مسیر را تبدیل ایران به «کشوری پیشرو و مقتدر در اقتصاد دانشبنیان و فناوریهای راهبردی منطقه» عنوان کرد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: کشوری که قدرت اقتصادی و صنعتی خود را نه بر پایه خامفروشی، بلکه بر پایه دانش، نوآوری و سرمایه انسانی بنا کند. تحقق این چشمانداز، نیازمند ثبات در سیاستگذاری، سرمایهگذاری موثر، اعتماد به بخش خصوصی، تقویت زیستبوم نوآوری و همافزایی میان دولت، دانشگاه، صنعت و نخبگان است.
انتهای پیام/