حسین ربیعی، کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتوگو با برنا درباره تشدید تنشها در تنگه هرمز همزمان با ادامه تحرکات دیپلماتیک میان ایران و آمریکا اظهار کرد: تنگه هرمز اکنون به ابزاری برای زورآزمایی بازیگران درگیر در منطقه تبدیل شده است. به نظر میرسد بخش عمدهای از افزایش تنشها ناشی از تلاش طرفین برای نمایش توانایی خود در اعمال فشار بر یکدیگر باشد و هر کدام میکوشند از این ظرفیت بهعنوان اهرم قدرت استفاده کنند.
وی ادامه داد: ایران نشان داده که کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد و توانایی تشدید شرایط را داراست، حتی میتواند عبور و مرور کشتیها را محدود کند و از این طریق، اهرم فشار خود را حفظ کند؛ بهگونهای که تهدیدهای آمریکا نیز مانع این اقدام نشده است. در مقابل، آمریکا نیز میکوشد نشان دهد قادر است از این مسیر عبور کند و کنترل ایران بر تنگه هرمز را به چالش بکشد.
این کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به اهمیت راهبردی تنگه هرمز افزود: این منطقه عملاً به میدان آزمون و اعمال فشار متقابل میان طرفین تبدیل شده است. همزمان تلاشهای دیپلماتیک نیز ادامه دارد، چرا که این اقدامات بخشی از همان روند فشار سیاسی و امنیتی محسوب میشوند. هر دو طرف تلاش میکنند با بهرهگیری حداکثری از ابزارهای خود، هنگام حضور بر سر میز مذاکره، از موقعیت برتر برخوردار باشند و دست خالی وارد گفتوگوها نشوند. از این رو، همزمانی تشدید تنشها و فعالیتهای دیپلماتیک نهتنها عجیب نیست، بلکه دو وجه از یک راهبرد مشترک برای تأمین حداکثری منافع بازیگران درگیر در منطقه به شمار میرود.
ربیعی درباره مطرح شدن موضوع غنیسازی در طرح پیشنهادی واشنگتن به ایران نیز گفت: بحث خروج یا عدم خروج اورانیوم از ایران یا سناریوهای مشابه، از ابتدا و حتی پیش از جنگ ۱۲ روزه، یکی از خطوط قرمز و مطالبات اصلی آمریکا بوده است. هدف اصلی واشنگتن، کاهش توان غنیسازی ایران و انتقال اورانیوم غنیشده به خارج از کشور بوده و این موضوع تازهای نیست. بیش از یک سال است که این مسئله در تمامی مذاکرات دیپلماتیک میان دو کشور مطرح میشود و به نظر میرسد مهمترین خط قرمز طرفین نیز بر همین محور متمرکز شده است.
وی خاطرنشان کرد: در آغاز گفته میشد چند موضوع برای آمریکا حساسیت ویژه دارد، اما بهتدریج و پس از دو جنگ تحمیلی، مشخص شد مسئله غنیسازی اورانیوم و ذخایر اورانیوم غنیشده، اصلیترین مانع توافق در شرایط کنونی است. اگر درباره این موضوع توافقی حاصل نشود، سایر مسائل در حاشیه قرار خواهند گرفت. ایران نمیخواهد حق غنیسازیاش نادیده گرفته شود و همچنین تمایلی به خروج مواد غنیشده ندارد، زیرا این موارد را دستاوردی راهبردی و اهرم فشار خود میداند. در مقابل، آمریکا معتقد است اگر در این زمینه به نتیجه نرسد، هزینههای نظامی و سیاسی پرداختشده بینتیجه خواهد بود.
ربیعی با اشاره به پیچیدگی مذاکرات ایران و آمریکا تصریح کرد: یافتن راهحلی که دو طرف بتوانند درباره این خط قرمز به تفاهم برسند، یکی از دشوارترین پروندههای دیپلماتیک جاری در جهان است.
این استاد دانشگاه همچنین درباره برخی ادعاها پیرامون برگزاری مذاکرات میان ایران، آمریکا و پاکستان اظهار داشت: اگر ارادهای واقعی برای دستیابی به توافق وجود داشته باشد، دو طرف ناگزیر از انعطاف برای پایان دادن به جنگ و رسیدن به توافقی پایدار خواهند بود.
وی ادامه داد: به نظر میرسد با بهرهگیری از ظرافتهای دیپلماتیک و تکنیکهای مذاکره، امکان حل این مسائل وجود دارد. البته مشروط بر آنکه علاوه بر ایران که همواره خواهان حل مسائل براساس دیپلماسی بوده، آمریکا نیز ارادهای جدی برای رفع موانع داشته باشد.
انتهای پیام/