حجامت یا خون دادن؟ پاسخ قطعی برای این سؤال وجود ندارد، چون انتخاب هر روش به وضعیت سلامت بدن، بیماریهای زمینهای، توصیه پزشک و باورهای فردی بستگی دارد. در ادامه مزایا و تفاوتهای هر دو روش را بهصورت خلاصه آوردهایم تا تصمیمگیری برایتان سادهتر شود:
درنهایت اگر هدف شما درمان غلظت خون است، فصد به روش فلبوتومی انتخابی علمیتر و مطمئنتر است. اما اگر به طب سنتی علاقه دارید، میتوانید از حجامت به عنوان روش مکمل استفاده کنید.
حجامت یا خون دادن، هردو سبب استخراج مقادیری خون از بدن ما میشوند و به پاکسازی خون کمک میکنند. تفاوت این دو روش با برخی فاکتورها اندازهگیری میشود که در این قسمت به بررسی این تفاوتها و موضوع حجامت بهتر است یا خون دادن، میپردازیم:
| معیار مقایسه | حجامت | فصد خون / فلبوتومی با سرم |
| هدف اصلی | خارج کردن خون آلوده، تصفیه خون، درمان برخی بیماریهای مختلف | تأمین خون مورد نیاز بیماران و درمان غلظت خون |
| محل خونگیری | قسمت پشت کمر و مویرگهای سطح پوست | رگهای اصلی دست (معمولاً ورید بازو) |
| روش اجرا | ایجاد خلاء روی پوست و خارج کردن مقدار کمی خون | گرفتن خون از ورید با سرنگ یا تجهیزات مخصوص |
| حجم خون گرفتهشده | کم (حدود ۵۰ تا ۶۰ سیسی) | زیاد (حدود ۲۵۰ تا ۴۵۰ سیسی) |
| استفاده از خون گرفتهشده | خون دور ریخته میشود | خون در کیسههای استریل جمعآوری و برای بیماران استفاده میشود |
| تأثیر بر پاکسازی خون | محدود و کمتر مؤثر | علمیتر و تأثیرگذارتر در کاهش غلظت خون |
| فواید بهداشتی | پاکسازی سطحی، بهبود نسبی گردش خون، کاهش التهاب | کاهش خطر بیماریهای قلبی، سمزدایی مؤثر، بهبود جریان خون |
| فواید کلی | تصفیه خون، کاهش استرس، تسکین دردهای عضلانی و مفصلی | درمان غلظت خون، نجات جان بیماران، احساس سبکی و نشاط |
| عوارض احتمالی | عفونت، خونریزی بیش از حد، سرگیجه (در صورت عدم رعایت اصول بهداشتی) | سرگیجه، ضعف یا کبودی در محل تزریق (عوارض موقت و کمخطر) |
| کاربردها | سردرد، میگرن، آلرژی، مشکلات پوستی، دردهای مفصلی و… | درمان غلظت خون، کمک به بیماران نیازمند خون |
| تکرار انجام | بسته به تشخیص پزشک طب سنتی | معمولاً هر چند ماه یکبار (طبق نظر پزشک و شرایط فردی) |
| نیاز به تخصص | نیاز به حجامتگیر ماهر و رعایت اصول بهداشتی | انجام توسط پرسنل پزشکی و تحت نظارت پزشک متخصص |
| پایه علمی | بیشتر در طب سنتی مورد استفاده قرار میگیرد و شواهد علمی کافی ندارد | دارای پشتوانه علمی قوی و تأیید شده توسط مراجع پزشکی و بهداشتی |
| درجه اثرگذاری | پایینتر و محدود به اثرات موقتی | بالا و پایدار، بهویژه برای کنترل غلظت خون |
آیا حجامت مورد تایید علم پزشکی است؟ برای پاسخ به این سوال و مبحث حجامت یا خون دادن به روش فلبوتومی کدام بهتر است به بررسی نظرات برخی متخصصان دربارهی این که حجامت بهتر است یا خون دادن، بپردازیم. به گفتهی دکتر محمد شریف الحسینی، سرپرست واحد جذب و نگهداری اهداکنندگان انتقال خون استان خراسان رضوی، اهدای خون و حجامت، دو مسئلهی متفاوت از هم هستند و نمیتوان آنها را با هم یکسان دانست.
به گفتهی ایشان، اکثر مردم این باور اشتباه را دارند که فکر میکنند در حجامت، خون کثیف و لخته شده از بدن فرد خارج میشود اما در اهدای خون، خون سالم است که بیرون میآید، اما این تصور کاملا اشتباه است و در هر دو مورد، خون از سیاهرگهای افراد گرفته میشود. تنها تفاوت آنها این است که در خونگیری به روش فصد، خون بیشتری تخلیه و پاکسازی عمیق تری صورت می پذیرد، اما در حجامت، مسئله بدین گونه نیست و ضرورتی هم ندارد.
حالا که بیشتر با موضوع حجامت یا خون دادن آشنا شدیم، بهتر است که اطلاعاتمان را درباره موارد منع استفاده از این روشها نیز بالا ببریم. برخی شرایط وجود دارد که در آنها بهتر است فرد حجامت را انجام ندهد و یا به تاخیر بیاندازد. در اکثر موارد توصیه میشود، افراد با شرایط زیر، تا حد امکان از انجام حجامت خودداری کنند. موارد منع بکارگیری حجامت عبارتند از:
یکی دیگر از روشهای پاکسازی بدن، ویتامین تراپی و سم زدایی که میتوانید با مطالعهی این قسمت با این روش به طور کامل آشنا شوید.
موارد منع فصد سرم
تنها افرادی که دچار کم خونی یا رقت خون هستند، نیاز به فصد به روش فلبوتومی را ندارند.
اینکه حجامت یا خون دادن، کدام بهتر است؟ سوالی بود که تا اینجا بهطور کامل دربارهی آن صحبت کردیم اما در این قسمت به طور مختصر به بحث فصد خون به روش فلبوتومی میپردازیم. برخی از فواید خون دادن برای سلامتی در طب مدرن عبارتند از:
نتیجهگیری نهایی
همانطور که در این مقاله در رابطه با موضوع فواید و عوارض خون دادن و حجامت خواندید، فلبوتومی تاثیرات مثبت زیادی را از جمله کنترل سطح آهن در سیستم گردش خون دارد و با ایجاد تعادل ذخایر آهن در بدن، از خطر ابتلا به انواع بیماریها جلوگیری میشود.
همچنین با استفاده از فصد خون با سرم مخصوص، چربیها و کلسترول اضافی بدن دفع شده و همین امر سبب کاهش خطر ابتلا به انواع بیماریهای کبدی و قلبی خواهد شد. حجامت نیز در مواردی مانند رفع کمر درد، سیاتیک، بیماریهای پوستی و اسپوندیلوز گردن تا حدی تاثیرگذار است.
حال با مقایسه حجامت یا خون دادن، باید بگوییم که به طور کلی خون دادن به روش فصد سرم، روشی بسیار علمی و کارآمد است. پیشنهاد ما این است که بین انتخاب بین حجامت یا خون دادن، با توجه به محدودیتهایی که حجامت دارد، در این زمینه، فصد سوزنی را انتخاب کنید.
در این مقاله سعی داشتیم به طور شفاف و منصفانه، به بیان این که حجامت بهتر است یا فصد سرم و مقایسه حجامت یا خون دادن به روش فلبوتومی از نظر فواید و عوارض بپردازیم و تمامی جنبهها، فواید و عوارض هر دو روش را بررسی کردیم. پیشنهاد تیم ایران فصد به شما این است که قبل از انجام هر روشی در این زمینه، ابتدا به یک پزشک متخصص مراجعه کرده و با او مشورت کنید، اما به طور کلی و با توجه به نتیجه گیری نهایی در این مقاله، فلبوتومی یک فصد با سرم مخصوص، موثرتر است و فواید بسیار بیشتر و عوارض بسیار کمتری (تا کنون مشاهد نشده است) نسبت به حجامت دارد.