بر اساس مطالعات صورت گرفته فشارخون بالا یکی از مهم ترین علل مرگ و میر در جهان است،یکی از موانع مهم در کنترل مؤثر فشارخون بالا اطلاع نداشتن مردم از بالا بودن میزان فشارخون خودشان است.
در حالی که اقدامات ساده ای برای ادغام ارزیابی معمول فشارخون در ارائه خدمات بهداشتی درمانی، مدارس، دانشگاه ها و محل های کار، جامعه و نیز تمام جوامع، وجود دارد که می تواند نقش مهمی در شناسایی و درمان این بیماری داشته باشد.
به منظور آگاهی از خطرات مربوط به این بیماری برای جوامع روزی جهانی برای این بیماری درنظر گرفته شده است، این روز در سراسر دنیا توسط اتحادیه جهانی فشارخون بالا که یک سازمان بهداشتی است و با حدود ۱۰۰ انجمن و جامعه مرتبط با فشارخون در سرا سر دنیا همکاری دارد، مطرح شده است.
این روز در ابتدا در ۱۴ ماه می سال ۲۰۰۵ میلادی برای گسترش آگاهی در خصوص بیماری فشارخون بالا، راه های پیشگیری از آن، شناسایی و کنترل آن پایه گذاری شد اما از سال ۲۰۰۶ در روز ۱۷ ماه می برگزار شد تا فرصتی برای تاکید بر ارتقاء و بهبود پیشگیری و کنترل فشارخون بالا فراهم کند.
ابتلای ۱۱۰ هزار همدانی به فشار خون بالا
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان در این باره گفت: حدود ۱۱۰ هزار بیمار مبتلا به فشارخون بالا در این استان شناسایی و تحت مراقبت مراکز خدمات جامع سلامت دانشگاه قرار دارند. برآورد می شود تعداد بیماران مبتلا به فشارخون بالا در استان ۲ برابر این عدد باشد.
دکتر محمد به نشان بیان کرد: برنامه های روز جهانی فشارخون بالا هر سال با استفاده از یک موضوع خاص سال که توسط اتحادیه جهانی فشارخون بالا انتخاب می شود، برگزار می شود تا این بسیج را در سطح بین المللی اثر بخش تر کند.
وی افزود: این روز در واقع یک واقعه آموزشی برای ترویج پیشگیری از افزایش فشارخون است و هدف آن افزایش آگاهی در خصوص شرایط و مسائل حول و حوش فشارخون بالا است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان اضافه کرد: آگاهی از فشارخون بالا به علت تعداد مرگ های مرتبط با حمله های قلبی، بیماری کلیوی و سکته های مغزی همراه با آن بسیار مهم و حیاتی است که بخش مهمی از آن به فقدان آگاهی درباره فشارخون بالا در میان جامعه عمومی مرتبط است و اتحادیه جهانی امیدوار است آن را تغییر دهد.
به نشان ادامه داد: این بیماری به راحتی با یک اندازه گیری ساده فشارخون در خانه یا مراکز درمانی با استفاده از دستگاه فشارخون، قابل تشخیص و بدنبال آن قابل درمان و کنترل است.
وی همچنین گفت: باید کسانی که فشارخون آن ها اندازه گیری شده از میزان فشارخون خود و مفهوم آن مطلع شوند و افرادی که فشارخون بالا دارند، برای ارزیابی بیشتر و درمان از طریق ارجاع به پزشکان و مراقبت های بالینی ارتباط داده شوند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: اتحادیه جهانی فشارخون بالا توصیه کرده که فشارخون در جمعیت عمومی و جمعیت مبتلا به فشارخون بالای بدون عوارض باید کمتر از ۹۰ - ۱۴۰ میلی متر جیوه باشد و برای بیماران دیابتی و کلیوی مزمن باید این رقم کمتر از ۸۰ - ۱۳۰ میلی متر جیوه باشد.
به نشان با بیان اینکه بر اساس آخرین گزارش وزارت بهداشت هم اکنون حدود ۳۲ درصد افراد بالای ۱۸ سال کشورمان فشارخون بالا دارند،اظهار کرد: گزارش سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۲۳ موید این است که حدود یک میلیارد و ۲۸۰ میلیون نفر در جهان تحت تاثیر فشارخون بالا بوده و قریب به ۴۶ درصد این بیماران از بیماری خود مطلع نیستند.
وی، برانگیختن عموم جامعه برای اندازه گیری منظم فشارخون خود حداقل سالی یک بار، تشویق افراد دارای فشارخون بالا برای مراجعه به پزشک به منظور اندازه گیری منظم فشارخون و درمان صحیح آن، تشویق و ترغیب عموم افراد به خصوص جوانان برای حفظ وزن طبیعی، سطح کلسترول خون طبیعی، فشارخون طبیعی، شیوه زندگی سالم، مصرف غذای سالم، فعالیت بدنی منظم و غیره را مورد تاکید قرار داد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان خواستار تشویق افراد به ترک عادات و رفتارهای بد مانند نوشیدن الکل، بی تحرکی و تنبلی، رژیم غذایی چرب، رژیم غذایی تند و غذاهای سرخ کرده، مصرف دخانیات، چاقی، اضافه وزن و همچنین معاینه منظم سلامتی و فشارخون خود با فراهم کردن شرایط، امکانات و محیط های مناسب برای آنها از طریق بسیج های اندازه گیری فشارخون رایگان شد.
به نشان گفت: آگاه کردن عموم افراد در خصوص فشارخون، فشارخون بالا، عوارض آن، نحوه حفظ فشارخون و وزن طبیعی و شیوه زندگی سالم و تشویق تمام پزشکان به اندازه گیری فشارخون در هر مراجعه بیماران و ارائه خدمات درمانی صحیح و پیگیری و مراقبت منظم بیماران خود تاثیر گذار است.
مصرف اندازه نمک و رژیم غذایی موثر ضرورتی برای کاهش فشار خون
کارشناس برنامه فشار خون معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان نیز گفت: یکی از عوامل موثر بر فشارخون غذا و رژیم غذایی است بنابراین باید خانوادهها رژیم غذایی مناسب را به طور جدی دنبال کنند.
امید ساعتچی افزود: خوردن سبزیجات، میوه، غلات کامل، لبنیات کمچرب یا بدون چربی، گوشت بدون چربی، مرغ و ماهی، آجیل، دانهها و حبوبات و همچنین چربیها و روغنها به خانواده ها توصیه می شود.
وی اضافه کرد: همچنین میتوان کیفیت غذا را بهبود بخشید زیرا یکی از نکات تغذیه سالم، جایگزین کردن سبزیجات تازه یا منجمد به جای سبزیجات کنسرو شده یا بستهبندی شده با سسهای اضافه شده است.
کارشناس برنامه فشار خون معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان اظهار کرد: مصرف نمک باید محدود شود، به عنوان مثال با انتخاب سوپ سبزیجات کمنمک و حذف نمک سفره می توان فشار خون را کاهش داد.
ساعتچی با تاکید بر اهمیت ورزش در سلامت قلب، گفت: فعالیت بدنی را می توان به صورت خانوادگی انجام داد و همچنین پیاده روی، دویدن در پارک و انجام گردشهای خانوادگی میتواند فعالیت بدنی را به بخشی از یک برنامه روزمره تبدیل کند.
داشتن یک زندگی پراسترس باعث افزایش فشار خون می شود
وی بیان کرد: وقتی استرس دارید، بدن به یک تهدید واقعی یا فرضی پاسخ میدهد که منجر به تپش قلب، سفت شدن عضلات و تعریق میشود.
کارشناس برنامه فشار خون معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان افزود: همه این موارد باعث فعالیت سخت قلب انسان، افزایش فشار خون و سطح قند و چربی خون می شود در عین حال خطر تشکیل لخته و انتقال آن به قلب یا مغز افزایش می یابد که میتواند باعث حمله قلبی یا سکته مغزی شود.
ساعتچی ادامه داد: در حالی که برخی افراد روزانه به دلیل شغل پرمخاطره خود استرس دارند، رویدادها میتوانند باعث افزایش موقت استرس شوند، این موضوع میتواند شامل شکست در یک رابطه یا از دست دادن یکی از عزیزان، نقل مکان به خانه جدید، ترک تحصیل ، از دست دادن شغل یا حتی حنگ و حوادث طبیعی باشد.
وی اضافه کرد: سایر رویدادهای استرسزای روزمره شامل ترافیک، فشارهای کاری یا مسوولیتهای خانوادگی است این موارد میتواند رویدادهای مداوم مانند ناتوانی در تهیه غذا، ناتوانی در یافتن شغل یا ناتوانی در یافتن خانهای مقرون به صرفه نیز باشد.
کارشناس برنامه فشار خون معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان یکی تکنیکهای کاهش و مقابله با استرس را ذهنآگاهی عنوان و بیان کرد: انجمن فشار خون بالا کانادا توصیه میکند: "یاد بگیرید چیزهایی را که میتوانید و نمیتوانید کنترل کنید، تشخیص دهید و سعی کنید تکنیکهای آرامشبخشی را یاد بگیرید، ورزش کنید، اهداف واقعبینانه تعیین کنید و در مواقع دشوار با عزیزان یا یک درمانگر صحبت کنید."
ساعتچی اظهار کرد: تکنیک های ذهن آگاهی، تن آرامی، تنفس عمیق و آهسته میتواند در مقابله با استرس مفید باشد، در حالی که میتواند علائم مرتبط با فشار خون بالا را بهبود بخشد، این تکنیک ها بدن را قادر به آرامش میکند و خطر ابتلا به فشار خون بالا را کاهش میدهد.
۶ درصد جمعیت بالای ۳۰ سال همدان فشار خون دارند
مدیر گروه بیماری های غیر واگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان نیز بیان کرد: ۱۱۰ هزار نفر از جمعیت این استان به فشار خون بالا مبتلا هستند که ۶ درصد جمعیت بالای ۳۰ سال همدان را شامل می شود.
شراره نیک سیر با بیان اینکه موارد ابتلا به فشار خون رو به افزایش است،اضافه کرد: البته بخشی از افزایش آمار مبتلایان به فشار خون در همدان ناشی از بالا رفتن آمار شناسایی افراد مبتلا است.
وی اظهارکرد: عوامل مهم ابتلا به فشار خون بالا رفتن سن و به ویژه در افراد با سابقه خانوادگی فشار خون بالاست و همچنین در افرادی که مصرف بالای نمک، فعالیت بدنی کم، اضافه وزن و چاقی، استرس و مصرف دخانیات دارند این بیماری بیشتر دیده می شود.
شناسایی ۵۶ درصد مبتلایان به فشار خون
مدیر گروه بیماری های غیر واگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان گفت: بر اساس داده های آماری در جهان نیمی از مبتلایان به فشار خون بالا از بیماری خود مطلع بودند، در کشورمان این عدد ۶۲درصد و در استان همدان ۵۶ درصد از بیماری شان مطلع بودند.
نیک سیر بیان کرد: برای شناسایی زودهنگام این بیماری برنامه خطر سنجی در افراد بالای ۳۰ سال انجام می شود و در آن ریز فاکتورهای ابتلای فرد به سکته های قلبی و مغزی سنجیده می شود بنابراین در این قسمت فشار خون افراد چک و کنترل می شود.
وی اضافه کرد: برای افرادی که هیچ سابقه خانوادگی، دیابت و چربی خون ندارند باید از ۳۵ سال نسبت به کنترل فشار خون اقدام کرده و هر سه سال یکبار آن را تکرار کنند،آنهایی که ریزفاکتورهایی از فشار خون دارند باید هر ساله فشار خون را کنترل کنند.
مدیر گروه بیماری های غیر واگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان گفت: تغییرات ایجاد شده در سبک زندگی و رژیم غذایی افراد، کم تحرکی، چاقی و بالا رفتن اضافه وزن، مصرف غذاهای فست فودی و شور و استعمال دخانیات در بالا رفتن آمار ابتلا به فشار خون بالا تاثیر گذار بوده است.
فشار خون، بیماری بدون علامت
نیک سیر افزود: مهم ترین علت اینکه ۴۴ درصد از مبتلایان به فشار خون بالا در این استان از بیماری خود خبر ندارند این است که این بیماری بدون علامت است بنابراین درصدی از مردم بسیاری از مردم تا وقتی علامتی نداشته باشد برای معاینات دوره ای مراجعه نمی کنند و در صورت بروز علائم مراجعه می کنند.
وی گفت: ۸۰ درصد مرگ ها در کشورمان ناشی از بیماری های غیر واگیر است که در راس آنها بیماری های قلبی و عروقی قرار داد و بین این بیماری ها مهم ترین آنها فشار خون است سپس سرطان ها و بیماری های ریوی قرار دارد.
مدیر گروه بیماری های غیر واگیر معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان اظهار کرد: این مجموعه برای روز جهانی فشار خون برنامه هایی انجام داده که مهم ترین آنها آموزش و اطلاع رسانی در مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاه ها و خانه های بهداشت است.
نیک سیر افزود: بیماران مبتلا به فشار خون به کارشناسان تغذیه در استان همدان برای ارائه برنامه غذایی مناسب و به کارشناسان روانشانسی مستقر در مراکز برای دریافت مشاوره ارجاع داده شدند.
سازمان بهداشت جهانی از فشار خون بالا به عنوان قاتل خاموش یاد کرده است چرا که این بیماری علامت ندارد پس در طولانی مدت عامل بسیار مهمی برای بیماری های قلبی و در نهایت مرگ است.
فشار خون بالا باید به موقع تشخیص داده شود و درمان مناسب بگیرد بنابراین باید شهروندان باید در قدم اول با سبک زندگی مناسب و تغذیه درست و پرهیز از دخانیات از ابتلا به این بیماری خاموش پیشگیری کنند و همچنین با مراجعات منظم به پایگاه های بهداشتی از وضعیت سلامت خود آگاه شوند.
