عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، روز گذشته وارد تهران شد تا با مقامهای بلندپایه جمهوری اسلامی ایران دیدار و درباره روند تحولات جاری گفتوگو کند. حضور فرمانده ارتش پاکستان را میتوان در واقع بخشی از زنجیرهای پیچیده تحرکات دیپلماتیک و امنیتی قلمداد کرد که طی هفتههای اخیر، بهویژه پس از برقراری آتشبس در نوزدهم فروردین، به شکلی فشرده و کمسابقه میان بازیگران منطقهای و فرامنطقهای جریان یافته است.
این تکاپوی بینالمللی در شرایطی صورت میگیرد که سایه سنگین تنش نظامی همچنان روی میز باقی مانده و نوعی توازن دلهرهآور میان دیپلماسی و تقابل ایجاد کرده است؛ وضعیتی که نشان میدهد کوچکترین لغزش در این موازنه میتواند مسیر منطقه را از میز مذاکره به سمت رویارویی مستقیم مجدد تغییر دهد. اکنون چشمها به تصمیم نهایی دو طرف دوخته شده تا مشخص شود آیا ابتکارهای میانجیگرانه میتواند بر بنبست کنونی غلبه کند یا خیر.
همچنین سید محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان از روز چهارشنبه هفته گذشته در تهران به سر میبرد، العربیه در این باره نوشت که هدف مأموریت فعلی وزیر کشور پاکستان، دستیابی به توافق بر سر چارچوب مذاکرات است. آخرین متن پیشنهادی واشنگتن روی میز تهران قرار دارد و برخی گمانهزنیها حاکی از نزدیک شدن دیدگاهها درباره این متن است؛ هرچند باقی ماندن اختلافات درباره غنیسازی اورانیوم و تنگه هرمز همچنان موانعی جدی بر سر راه مذاکرات به شمار میرود. در واقع میتوان گفت شاید پیشرفتهایی حاصل شده باشد، اما اختلافات و شکافهای مهمی همچنان باقی مانده است. موضوع توافق کامل یا مرحلهای، اورانیوم، مدتزمان تعلیق، زمانبندی رفع تحریمها، دامنه کاهش تحریمها و نحوه مدیریت تنگه هرمز همچنان محل اختلاف جدی است.
محسن پاکآیین، دیپلمات پیشین کشورمان در همین راستا درباره ابعاد سفر این مقامات بلندپایه پاکستانی به ایران به برنا گفت: پاکستان در ارتباط با مباحث ایران و آمریکا، یک میانجی فعال به شمار میرود و علاقهمند است در این زمینه نقشآفرینی کند؛ چرا که این اقدام میتواند موجب تقویت جایگاه بینالمللی و منطقهای اسلامآباد شود.
وی افزود: پاکستان تلاش میکند پیامها را میان تهران و واشنگتن منتقل کند، اما واقعیت آن است که مانع اصلی دستیابی به یک توافق عادلانه، زیادهخواهیهای آمریکا و مطالباتی است که مطرح میکند، مطالباتی که قطعاً از سوی جمهوری اسلامی ایران پذیرفته نخواهد شد.
پاکآیین ادامه داد: از جمله این خواستهها میتوان به توقف برنامه صلحآمیز هستهای ایران، انتقال اورانیوم غنیشده ایران به خارج از کشور یا تحویل آن به آمریکا و همچنین نادیده گرفتن حق حاکمیتی ایران بر تنگه هرمز اشاره کرد. این مسائل بخشی از حاکمیت ملی جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود و ایران هرگز آنها را نخواهد پذیرفت.
این دیپلمات پیشین با اشاره به نقش پاکستان در میانجیگری میان ایران و آمریکا، تصریح کرد: چنانچه پاکستان بتواند آمریکا را متقاعد کند که با رویکردی دیکتاتورمآبانه به این موضوع نگاه نکند و به واشنگتن تفهیم شود که ایران با کشورهایی مانند ونزوئلا و لیبی متفاوت است و از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون بر مواضع خود ایستادگی کرده و خواهد کرد، در آن صورت ممکن است زمینه دستیابی به نتیجه فراهم شود.
وی درباره اظهارات متناقض ترامپ مبنی بر اینکه به توافق نزدیک شدهایم، گفت: ترامپ بارها سخنان ضدونقیض مطرح کرده و تاکنون بیش از ده بار اعلام کرده که به توافق نزدیک شدهایم و به همان میزان نیز از نزدیک بودن جنگ سخن گفته است، بنابراین نمیتوان روی اظهارات او حساب کرد و جمهوری اسلامی ایران نیز اعتمادی به رئیس جمهور آمریکا ندارد.
پاکآیین تصریح کرد: اینکه چه مقامی از پاکستان به ایران سفر کند، تأثیر تعیینکنندهای ندارد، چرا که نقش پاکستان در این موضوع، نقشی ثانویه و در چارچوب میانجیگری است. البته هرچه سطح مقامات اعزامی بالاتر باشد و حوزه فعالیت آنان از سیاسی به نظامی ارتقا پیدا کند، نشاندهنده اهمیت پیام منتقلشده خواهد بود.
این دیپلمات پیشین، با اشاره به سفر فرمانده ارتش پاکستان به ایران، گفت: بدون تردید این سفر بدون دلیل انجام نشده و حتما حامل پیام مهمی بوده است، اما ممکن است این پیام نیز مشابه پیامهای قبلی ترامپ باشد که مورد پذیرش جمهوری اسلامی ایران قرار نگرفته است.
وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر نمیتوان درباره نتیجه این پیامها و بررسیهای ایران قضاوت قطعی داشت و باید منتظر ماند تا مشخص شود محتوای پیام منتقلشده چیست و موضع نهایی جمهوری اسلامی ایران در قبال آن چگونه خواهد بود.
پاکآیین در پایان تأکید کرد: هر اتفاقی در عرصه دیپلماسی محتمل است، اما جمهوری اسلامی ایران هیچگونه انعطافی در قبال حقوق ملت ایران نخواهد داشت و بهطور قاطع از حاکمیت ملی کشور دفاع میکند. این آمریکا است که باید از مطالبات غیرمتعارف و غیرمعقولی که میتواند حاکمیت ملی ایران را خدشهدار کند، دست بردارد.
انتهای پیام/