جلال ساداتیان، سفیر اسبق ایران در بریتانیا، در گفتوگو با خبرگزاری برنا درباره سناریوهای احتمالی تشدید تحرکات دیپلماتیک میان ایران و آمریکا اظهار کرد: سناریوهای مطرحشده در حال حاضر پایینتر از سطح انتظارات ترامپ است. رئیسجمهور آمریکا اکنون در حال بررسی این موضوع است که آیا میتواند توافقات ارائهشده را بپذیرد یا خیر. چند بند درباره موضوع توافق مطرح شده که باید درباره آنها تصمیمگیری شود.
وی ادامه داد: این بندها شامل پایان جنگ در منطقه، از جمله لبنان، رفع محاصره از سوی آمریکا، فراهم شدن امکان فروش نفت ایران و همچنین آزادی تردد کشتیها از تنگههاست. از سوی دیگر، اسرائیل بهشدت نگران این روند شده و به ترامپ فشار وارد میکند. آنها نارضایتی خود را از به نتیجه رسیدن مذاکرات اعلام کردهاند و لابی اسرائیل در داخل آمریکا نیز تلاش گستردهای دارد تا ترامپ را از امضای این توافق منصرف کند.
ساداتیان با اشاره به مواضع متناقض رئیسجمهور آمریکا گفت: ترامپ از یک سو همان اظهارات ضدونقیض همیشگی خود را تکرار میکند و میگوید روند مذاکرات خوب پیش میرود و اتفاقات مثبتی در حال رخ دادن است، اما از سوی دیگر تأکید میکند که ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند. باید دید در نهایت چه اتفاقی رخ خواهد داد.
سفیر اسبق ایران در انگلیس افزود: ترامپ لحظهای یک موضع را مطرح میکند و ساعتی بعد موضع متفاوتی میگیرد و اکنون نیز شرایط به همین شکل است. ما شاهد اظهارنظرهای مختلف و بعضاً متناقض از سوی او هستیم و همین مسئله دنیا را در بلاتکلیفی نگه داشته است.
ساداتیان با اشاره به فشارهای اسرائیل بر روند مذاکرات تصریح کرد: تمام فشار اسرائیل بر این محور متمرکز شده که هنوز به اهداف اولیه خود، از جمله تضعیف حکومت ایران و افزایش تسلط منطقهای، دست پیدا نکرده است. از نگاه آنها، ایران اکنون توان کنترل شرایط را به دست آورده و به اشکال مختلف بر اقتصاد جهانی اثرگذاری دارد؛ به همین دلیل تلاش میکنند فشار شدیدی بر ایران وارد شود تا تهران نتواند این وضعیت را بهعنوان یک پیروزی تلقی کند.
این کارشناس مسائل بینالملل ادامه داد: ارزیابی آنها این است که اگر ترامپ متن نهایی ارائهشده را بپذیرد، شرایط تغییر خواهد کرد. این متن با وساطت پاکستان مطرح شده است؛ عاصم منیر و پیش از آن وزیر کشور پاکستان چند روزی در تهران حضور داشتند. علاوه بر پاکستان، قطریها نیز بهصورت مستقل در حال رایزنی هستند و پاکستان هم با هماهنگی چین این مذاکرات را دنبال میکند. هدف همه این تلاشها آن است که ابتدا آتشبسی یکماهه، با قابلیت تمدید به دو ماه، اجرایی شود.
دیپلمات پیشین کشورمان با اشاره به ابهامات موجود درباره اجرای توافقات و احتمال وقتکشی از سوی آمریکا و اسرائیل گفت: حتی درباره همین بندهایی که اکنون مطرح است نیز همچنان تردیدهایی وجود دارد. ایران از ابتدا تأکید کرده که پایان جنگ باید همراه با تضمین برای جلوگیری از حمله مجدد باشد، اما هنوز هیچ تضمین مشخصی در این زمینه ارائه نشده است. البته بهصورت تلویحی پذیرفتهاند که پایان جنگ اعلام شود.
وی افزود: این پایان جنگ شامل لبنان نیز میشود و همین مسئله اسرائیل را بهشدت ناراحت کرده است، زیرا آنها قصد داشتند مناطق شمال و جنوب لبنان را تحت فشار و بمباران شدید قرار دهند، اما اکنون ناچار به پذیرش آتشبس شدهاند.
ساداتیان با اشاره به اختلافات میان آمریکا و اسرائیل بر سر روند مذاکرات اظهار کرد: ظاهراً گفتوگوی دیشب ترامپ و نتانیاهو، گفتوگویی چالشی و همراه با کشمکش بوده است.
وی ادامه داد: نخستین محور این مذاکرات، پایان جنگ است. ایران تأکید دارد که جنگ باید بهطور کامل پایان یابد، اما طرف مقابل از آتشبس یکماههای سخن میگوید که قابلیت تمدید به دو ماه را دارد. دومین موضوع نیز برداشته شدن محاصره از روز نخست و خروج نیروهای آمریکایی از منطقه است.
ساداتیان تصریح کرد: سومین مسئله، صدور فوری معافیت برای فروش نفت ایران است؛ موضوعی که شامل بازگشت پول نفت، حل مشکلات بانکی و انتقال منابع مالی نیز میشود. بخشی از داراییهای ایران که ارقام مختلفی از جمله بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار، ۲۵ میلیارد دلار و حتی ۱۲ میلیارد دلار درباره آن مطرح شده، همچنان محل اختلاف است و هنوز مشخص نیست کدام رقم دقیقتر است.
وی با اشاره به اختلافات موجود بر سر آزادسازی منابع مالی ایران افزود: حتی درباره آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار نیز مخالفتهایی وجود دارد. این منابع شامل ۶ میلیارد دلار منتقلشده از کره جنوبی به قطر، مطالبات ایران از عراق و بخشی از منابع موجود در ترکیه است. ایران تأکید دارد که این منابع باید آزاد شده و امکان انتقال بانکی آنها فراهم شود، اما طرف مقابل میگوید ابتدا باید شروط موردنظرشان محقق شود و سپس درباره آزادسازی منابع تصمیمگیری خواهد شد.
سفیر اسبق ایران در بریتانیا خاطرنشان کرد: در نتیجه، ابهامات زیادی درباره نحوه اجرای این توافقات وجود دارد. اصل این چهار یا پنج بند موضوع تازهای نیست و پیشتر نیز رسانهای شده بود، اما مسئله اصلی، نحوه اجرای آنهاست. قرار بود نتیجه مذاکرات روز یکشنبه اعلام شود که این اتفاق رخ نداد و اعلام آن به دوشنبه موکول شد. حالا باید دید امروز دوشنبه نتیجه نهایی اعلام میشود یا خیر.
انتهای پیام/