کیومرث یزدانپناه استاد ژئوپلیتیک دانشگاه تهران در گفتوگو با برنا، با اشاره به اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره پیروز جلوه دادن خود در شرایط کنونی، تأکید کرد: برآیند دستیابی به صلح پایدار میان ایران و آمریکا، موضوعی بسیار دشوار و تا حدی غیرممکن به نظر میرسد.
وی با بیان اینکه تصمیمات دو طرف بر پایه اصل «دوری متقابل» و مراقبت از رفتار یکدیگر شکل گرفته است، افزود: این مدل رفتاری که تفاوتی اساسی با الگوهای متعارف و نرمال دیپلماتیک دارد، تنها دو طرف را به سمت کنترل و مراقبت دائمی از یکدیگر سوق میدهد.
به گفته یزدانپناه، در چنین شرایطی نمیتوان هیچیک از طرفین را پیروز جنگ یا تنشها دانست، چراکه هر دو کشور در حوزههای مختلف متحمل آسیب شدهاند و زیرساختهایشان نیز تحت تأثیر قرار گرفته است.
این استاد دانشگاه همچنین با اشاره به گستردگی جغرافیایی تنشها در منطقه اظهار کرد: به دلیل وسعت محیط درگیر که بخش قابل توجهی از غرب آسیا را دربر گرفته است، هرگونه استمرار خصومت، درگیری یا جنگ میتواند کل منطقه را درگیر کرده و پیامدهای مستقیم آن در سطح جهان احساس شود. نتیجه این وضعیت، حاصل تاریخی پرنوسان و فرسایشی از کشمکشهای دائمی طی پنج دهه گذشته است؛ روندی که مجموعهای از تنشهای پرهزینه را رقم زده و در نهایت به شکلگیری جنگی عمیق و خطرناک منجر شده است.
یزدانپناه تصریح کرد: همین مسئله موجب میشود دستیابی به هرگونه توافق احتمالی با ماهیتی پایدار، بیش از گذشته کمرنگ و دشوار شود. به نظر میرسد آمریکاییها، بهویژه شخص ترامپ، با همراهی و همفکری اسرائیل وارد درگیری با ایران شدهاند.
وی تأکید کرد: پیشبینی دستیابی به توافق، صلح و توقف کامل جنگ در کوتاهمدت بسیار دشوار است و حتی این احتمال وجود دارد که این منازعه، ماهیتی فرسایشی و بلندمدت پیدا کرده و برای سالها منطقه را درگیر خود کند.
یزدانپناه با اشاره به اینکه دامنه توافق و نحوه اجرای هرگونه تفاهم میان ایران و آمریکا در شرایط کنونی، عملاً خوشبینی نسبت به پایان کمهزینه جنگ و منازعه را منتفی میکند، گفت: رسیدن به تفاهم برای دو طرف ساده نخواهد بود. معتقدم حتی در صورت دستیابی به توافق احتمالی نیز آمریکا از فشار و تقابل با ایران دست نخواهد کشید و این روند در قالبها و پوششهای مختلف ادامه پیدا میکند.
این استاد ژئوپلیتیک دانشگاه تهران در پایان خاطرنشان کرد: بازتعریف موازنه قدرت در خاورمیانه به سرنوشت ایران گره خورده است و آینده نظم جهانی نیز تا حد زیادی با تعیین تکلیف منطقه غرب آسیا آغاز خواهد شد.
انتهای پیام/