نقش شورای شهر و شهرداری خرمآباد در توسعه ورزشهای همگانی؛ از شعار تا مسئولیت اجتماعی
ورزش همگانی؛ حلقه مفقوده مدیریت شهری خرمآباد
در دنیای امروز، توسعه ورزشهای همگانی دیگر یک فعالیت تفریحی یا برنامهای جانبی در مدیریت شهری محسوب نمیشود؛ بلکه به یکی از شاخصهای اصلی سلامت اجتماعی، کیفیت زندگی و توسعه پایدار شهری تبدیل شده است. شهرهایی که توانستهاند شهروندان را به فعالیتهای ورزشی روزمره ترغیب کنند، علاوه بر کاهش هزینههای درمانی، در افزایش نشاط اجتماعی، کاهش آسیبهای اجتماعی و تقویت سرمایه انسانی نیز موفقتر عمل کردهاند.
اما پرسش اساسی اینجاست که جایگاه ورزش همگانی در سیاستگذاریهای مدیریت شهری خرمآباد کجاست؟ آیا شورای شهر و شهرداری توانستهاند نقش واقعی خود را در این حوزه ایفا کنند یا ورزش همگانی همچنان قربانی نگاههای مناسبتی و تبلیغاتی است؟
شورا؛ ناظر یا تماشاگر؟
شورای اسلامی شهر به عنوان عالیترین نهاد سیاستگذاری شهری، وظیفه دارد مسیر توسعه ورزش همگانی را از طریق تصویب بودجه، تدوین برنامههای میانمدت و نظارت بر عملکرد شهرداری هموار کند. با این حال، بررسی عملکرد سالهای اخیر نشان میدهد که ورزش همگانی کمتر در اولویت تصمیمگیریهای شهری قرار گرفته و عمده توجهها معطوف به پروژههای عمرانی و اقدامات کوتاهمدت بوده است.
در بسیاری از جلسات شورا، موضوع ورزش همگانی یا مطرح نمیشود یا در حد برگزاری چند همایش و برنامه مناسبتی باقی میماند. این در حالی است که توسعه ورزش شهروندی نیازمند برنامهای بلندمدت، بودجه مشخص و نظارت مستمر است؛ نه اقدامات مقطعی که تنها در مناسبتهای خاص نمود پیدا میکنند.
شهرداری؛ مجری گرفتار روزمرگی
شهرداریها مهمترین بازوی اجرایی توسعه ورزش همگانی هستند. ایجاد مسیرهای پیادهروی و دوچرخهسواری، تجهیز پارکها به امکانات ورزشی، توسعه فضاهای ورزشی محلهای و برگزاری برنامههای منظم ورزشی از جمله وظایفی است که میتواند شهر را به محیطی فعال و سالم تبدیل کند.
با وجود برخی اقدامات پراکنده در خرمآباد، واقعیت این است که بخش قابل توجهی از پارکها و فضاهای عمومی شهر فاقد امکانات استاندارد ورزشی هستند. بسیاری از تجهیزات موجود نیز یا فرسودهاند یا به دلیل نبود نگهداری مناسب عملاً بلااستفاده شدهاند.
از سوی دیگر، توزیع امکانات ورزشی در مناطق مختلف شهر با عدالت فضایی فاصله دارد. برخی محلات از حداقل امکانات ورزشی محروماند، در حالی که توسعه متوازن زیرساختها باید یکی از اصول اساسی مدیریت شهری باشد.
ورزش همگانی؛ قربانی نگاه نمایشی
یکی از آسیبهای جدی در مدیریت شهری، تبدیل ورزش همگانی به مجموعهای از برنامههای مناسبتی و تبلیغاتی است. برگزاری چند همایش پیادهروی یا جشنواره ورزشی هرچند ارزشمند است، اما نمیتواند جایگزین سیاستگذاری اصولی و مستمر شود.
ورزش همگانی زمانی نهادینه میشود که شهروندان در تمام طول سال و در نزدیکترین فضای عمومی محل زندگی خود امکان فعالیت ورزشی داشته باشند. این هدف تنها با برنامهریزی بلندمدت، مشارکت مردم و سرمایهگذاری هدفمند قابل تحقق است.
ضرورت بازنگری در رویکرد مدیریت شهری
خرمآباد به دلیل شرایط اقلیمی مناسب، طبیعت کمنظیر و ظرفیت بالای فضاهای عمومی، میتواند به یکی از شهرهای پیشرو کشور در حوزه ورزش همگانی تبدیل شود. اما تحقق این هدف مستلزم تغییر نگاه مسئولان شهری است.
شورای شهر باید ورزش همگانی را به عنوان یک اولویت راهبردی در برنامههای توسعه شهری تعریف کند و شهرداری نیز از نگاه رویدادمحور فاصله گرفته و به سمت برنامههای محلهمحور، مشارکتمحور و پایدار حرکت کند.
سخن پایانی
امروزه توسعه ورزش همگانی تنها یک مطالبه ورزشی نیست؛ بلکه یک ضرورت اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی است. شهری که برای سلامت و نشاط شهروندان خود سرمایهگذاری نکند، ناچار خواهد بود هزینههای سنگینتری را در حوزه درمان، آسیبهای اجتماعی و کاهش کیفیت زندگی پرداخت کند.
شورای شهر و شهرداری خرمآباد اگر به دنبال شهری پویا، سالم و توسعهیافته هستند، باید ورزش همگانی را از حاشیه به متن سیاستگذاریهای شهری بیاورند؛ چرا که سلامت شهر، از سلامت شهروندان آغاز میشود و سلامت شهروندان بدون ورزش همگانی، شعاری بیش نخواهد بود.
یاداشت: شمس اله خنجری کارشناس ارشد حقوق