بانک Syz معتقد است، پس از بیش از سه ماه جنگ و شوک گسترده در بازار انرژی جهان، ایران و ایالات متحده به توافق صلح دست یافتند؛ توافقی که بلافاصله واکنش مثبت بازارهای مالی را در پی داشت. قیمت نفت سقوط کرد، بازده اوراق قرضه کاهش یافت و داراییهای پرریسک از جمله سهام با رشد قابل توجهی مواجه شدند.
با این حال، پرسش اصلی اکنون این است که آیا این توافق پایدار خواهد ماند یا خیر و سرمایهگذاران چگونه باید خود را با شرایطی تطبیق دهند که یکی از بزرگترین ریسکهای ژئوپلیتیکی سال ۲۰۲۶ در حال حذف شدن است.
توافق صلح ایران و آمریکا نهایی شد؛ تنگه هرمز بازگشایی میشود
این توافق پس از حدود ۱۰۷ روز درگیری نظامی حاصل شد؛ جنگی که با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه آغاز شد و در ادامه با بسته شدن تنگه هرمز در اوایل مارس به اوج رسید.
در پایان هفته گذشته، تهران و واشنگتن اعلام کردند که به توافق صلح رسیدهاند. نخستوزیر پاکستان که همراه با قطر و با حمایت عربستان سعودی و ترکیه نقش میانجی را بر عهده داشت، تأیید کرد دو طرف بر توقف فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان توافق کردهاند.
دونالد ترامپ نیز این توافق را «کامل» توصیف کرد و دستور بازگشایی تنگه هرمز و پایان محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا را صادر کرد.
طبق برنامه، این توافق در قالب یک تفاهمنامه روز ۱۹ ژوئن در سوئیس امضا خواهد شد. با این حال، ایران اعلام کرده است تا زمان امضای رسمی توافق، اجرای تعهدات را آغاز نخواهد کرد. همچنین مذاکرات درباره توافق نهایی و مسائل پیچیدهتر، در یک بازه ۶۰ روزه پس از اجرای تعهدات اولیه آمریکا دنبال خواهد شد.
موضوع هستهای ایران که مهمترین و دشوارترین بخش مذاکرات محسوب میشود، به مرحله دوم گفتوگوها موکول شده است.
فشارهای اقتصادی، تهران و واشنگتن را به میز توافق کشاند
تحلیلگران معتقدند انگیزههای سیاسی و اقتصادی دو طرف بیش از هر زمان دیگری همسو شده است.
دولت آمریکا با کاهش شدید محبوبیت داخلی و نگرانی از نتایج انتخابات میاندورهای کنگره روبهرو است. افزایش قیمت انرژی نیز نرخ تورم را به ۴.۲ درصد رسانده و فشار زیادی بر کاخ سفید وارد کرده است. در چنین شرایطی کاهش قیمت نفت و دستیابی به یک موفقیت دیپلماتیک میتواند دستاورد مهمی برای دولت آمریکا باشد.
از سوی دیگر، ایران نیز در ماههای اخیر تحت فشار شدید ناشی از محاصره دریایی، کاهش صادرات نفت و مشکلات اقتصادی قرار داشته است. آزادسازی داراییهای بلوکهشده، کاهش فشار تحریمها و بازگشایی مسیرهای صادراتی از جمله منافع مهم تهران از این توافق به شمار میرود.
با وجود خوشبینی بازارها، ریسکهای سیاسی توافق همچنان پابرجاست
با وجود خوشبینی بازارها، تحلیلگران معتقدند هنوز نمیتوان این توافق را قطعی دانست. مهمترین تهدیدها عبارتند از:
اسرائیل عضو توافق نیست و هرگونه اقدام نظامی این کشور بهویژه در لبنان میتواند روند صلح را مختل کند.
اجرای توافق منوط به انجام تعهدات اولیه آمریکا است و همین موضوع احتمال اختلاف بر سر نحوه اجرا را افزایش میدهد.
جریانهای تندرو در هر دو کشور ممکن است تلاش کنند روند توافق را متوقف کنند.
پرونده هستهای ایران همچنان حل نشده و به مذاکرات آینده موکول شده است.
فاصله زمانی میان اعلام توافق تا امضای رسمی آن نیز همچنان میتواند منشأ تنش و نوسان در بازارها باشد.
کاهش تنشها، مهمترین نگرانی سرمایهگذاران را برطرف کرد
بررسیها نشان میدهد بازارهای جهانی حتی پیش از اعلام توافق نیز از وضعیت مناسبی برخوردار بودند.
به اعتقاد تحلیلگران، مهمترین عامل نگرانی سرمایهگذاران نه اصل جنگ، بلکه طولانی شدن آن بود. اکنون با کاهش تنشها، این عدم قطعیت تا حد زیادی برطرف شده است.
ادامه روند صعودی بازار سهام آمریکا
بازار سهام آمریکا همچنان در مسیر صعودی قرار دارد و دامنه رشد از شرکتهای بزرگ فناوری به سایر بخشهای بازار نیز گسترش یافته است.
شاخص شرکتهای کوچک و متوسط عملکردی بهتر از شاخصهای بزرگ داشتهاند و حدود دو سوم شرکتهای حاضر در بازار آمریکا بالاتر از میانگین ۲۰۰ روزه خود معامله میشوند؛ نشانهای که از تداوم بازار صعودی حکایت دارد.
سرمایهگذاری در زیرساختهای هوش مصنوعی همچنان شتاب میگیرد
اگرچه سهام شرکتهای نیمههادی پس از رشدهای شدید با اصلاح قیمتی مواجه شدند، اما تحلیلگران این افت را صرفاً ناشی از شناسایی سود سرمایهگذاران میدانند.
سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ فناوری در زیرساختهای هوش مصنوعی همچنان در حال افزایش است و روند فراگیر شدن فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی ادامه دارد.
عرضه اولیه اسپیسایکس رونق بازار فناوری را تقویت کرد
عرضه اولیه سهام شرکت اسپیسایکس یکی از مهمترین رویدادهای اخیر بازار بود. ارزش این عرضه به حدود ۷۵ میلیارد دلار رسید و سهام شرکت در نخستین روز حدود ۱۸ تا ۱۹ درصد رشد کرد.
تحلیلگران انتظار دارند شرکتهایی مانند OpenAI و Anthropic نیز در ادامه وارد بازار سرمایه شوند و موج جدیدی از عرضههای اولیه بزرگ شکل گیرد.
چشمانداز سیاست پولی آمریکا
نرخ تورم آمریکا در حال حاضر ۴.۲ درصد است که عمدتاً تحت تأثیر افزایش قیمت انرژی قرار دارد.
با این حال، تورم هسته همچنان در سطح ۲.۹ درصد قرار دارد و نشانهای از بازگشت فشارهای تورمی گسترده مشاهده نمیشود.
کارشناسان معتقدند در صورت کاهش قیمت نفت و تداوم آتشبس، احتمال افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو کاهش خواهد یافت و حتی امکان بازگشت به سیاست کاهش نرخ بهره نیز وجود دارد.
ابهام در اجرای توافق، ریسکهای بازار انرژی را حفظ کرد
اگرچه بازارها از بازگشایی تنگه هرمز استقبال کردهاند، اما گزارش تأکید میکند که هنوز برای خوشبینی کامل زود است.
نخست اینکه توافق هنوز به صورت رسمی امضا نشده و بازارها در واقع بر روی موفقیت آن شرطبندی کردهاند.
دوم اینکه بازگشت کامل جریان نفت به وضعیت عادی زمانبر خواهد بود. در حال حاضر صدها کشتی همچنان در انتظار عبور، بارگیری یا تخلیه هستند و بازگشت حجم تردد به سطح قبل از جنگ ممکن است ماهها طول بکشد.
علاوه بر این، ذخایر جهانی نفت پس از ماهها بحران به پایینترین سطوح چند دهه اخیر نزدیک شده و حاشیه امنیت بازار انرژی کاهش یافته است.
تحلیلگران همچنین هشدار میدهند که ایران نشان داده است توانایی ایجاد اختلال گسترده در اقتصاد جهانی از طریق بستن تنگه هرمز را دارد؛ موضوعی که حتی پس از امضای توافق نیز از اهمیت ژئوپلیتیکی آن نخواهد کاست.
توافق ایران و آمریکا به سود چه کسانی تمام میشود؟
به اعتقاد کارشناسان، در صورت اجرای موفق توافق، بیشترین منفعت نصیب گروههای زیر خواهد شد:
اقتصادهای توسعهیافته واردکننده انرژی بهویژه اروپا و ژاپن
صنایع حملونقل، خطوط هوایی و شرکتهای مصرفکننده انرژی
شرکتهای متوسط و کوچک آمریکایی
بازارهای سهام مبتنی بر صنایع چرخهای
ارزهای کشورهای نوظهور و داراییهای وابسته به رشد اقتصادی
در مقابل، کاهش تنشهای ژئوپلیتیکی میتواند فشار نزولی بر قیمت طلا و برخی کالاهای پایه وارد کند.
ریسک اصلی بازارها دیگر جنگ نیست، اجرای توافق است
بانک Syz معتقد است توافق صلح ایران و آمریکا در صورت اجرا میتواند یکی از مهمترین ریسکهای اقتصاد جهانی را حذف کند و زمینه را برای ادامه رشد بازارهای مالی فراهم سازد.
با این حال، موفقیت نهایی این سناریو به اجرای واقعی توافق، پایبندی طرفین به تعهدات و آغاز مذاکرات دشوارتر درباره پرونده هستهای ایران بستگی دارد. از نگاه تحلیلگران، بزرگترین ریسک پیش روی بازارها دیگر خود جنگ نیست، بلکه احتمال شکست توافق در مرحله اجرا است.
انتهای پیام/