یادداشت تفاهم ایران و آمریکا در اولین دقایق بامداد پنجشنبه ۲۸ خرداد در حالی با امضای مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ، رؤسایجمهوری دو کشور به مرحله نهایی و آغاز فرآیند اجرایی خود وارد شد که این اتفاق در امتداد مجموعهای از تحولات فشرده دیپلماتیک عملاً به نقطهای تعیین کننده در تحول سطح منازعه میان تهران و واشنگتن رسیده است و در صورت اراده طرف مقابل میتواند با توقف چرخه تقابل در جبهههای مختلف علیه ایران زمینه را برای ورود به فاز تازهای از مذاکرات هستهای فراهم کند؛ روندی که پیام حمایتی رهبر انقلاب نیز بر وزن سیاسی این تفاهم افزوده و در پی آن، رئیسجمهوری، شورای عالی امنیت ملی و سپاه پاسداران با تأکید بر همسویی با این رویکرد و قدردانی از حمایت اعلام شده، بر انسجام در سطوح تصمیمسازی داخلی صحه گذاشتهاند.
در همین راستا حسن هانیزاده، کارشناس مسائل خاورمیانه، در گفتوگو با خبرنگار سیاست خارجی برنا، در ارزیابی خود از متن توافق ایران و آمریکا اظهار کرد: توافقنامه ۱۴ بندی ایران و آمریکا نتیجه مقاومت، پایداری و تابآوری ملت ایران در برابر تجاوز مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی است. آمریکا در جریان حمله به ایران تلاش داشت جمهوری اسلامی را وادار به تسلیم کرده و شرایط خود را بر کشور تحمیل کند، اما پایداری ۴۰ روزه ملت ایران در برابر این تجاوزات، هوشیاری مقام معظم رهبری، عملکرد نیروهای مسلح و انسجام داخلی، موجب شد پیروزی تاریخی دیگری برای ایران رقم بخورد.
وی افزود: با توجه به آسیبهایی که در طول ۴۰ روز جنگ به آمریکا، رژیم صهیونیستی و همپیمانان منطقهای واشنگتن وارد شد، آمریکا ناچار به پذیرش شرایط و عقبنشینی در برابر ایران شد. این توافقنامه در واقع دربرگیرنده حقوق ملت ایران است و جایگاه ایران را بهعنوان کشوری قدرتمند در منطقه که از سطح بالایی از پایداری و مقاومت برخوردار است، تثبیت میکند.
هانیزاده با بیان اینکه پس از این توافق، ایران باید وارد مرحله جدیدی از مناسبات منطقهای و بینالمللی شود، گفت: یکی از مهمترین موضوعات، مسئله تنگه هرمز و اعمال حاکمیت کامل ایران بر این آبراه راهبردی بدون حضور نیروهای خارجی است. همچنین آزادسازی داراییهای ایران، برقراری آتشبس کامل میان ایران و آمریکا که لبنان را نیز در بر بگیرد و تداوم فعالیتهای هستهای کشور در چارچوب حق برخورداری از چرخه غنیسازی، هرچند در سطوح پایینتر، از جمله مواردی است که میتواند حقوق ملت ایران را تضمین کند.
این کارشناس مسائل خاورمیانه تصریح کرد: این توافقنامه از پشتوانههای اجرایی نیز برخوردار است؛ از جمله امضای نخستوزیر پاکستان و همچنین ضرورت ثبت آن بهعنوان یک سند رسمی بینالمللی در شورای امنیت سازمان ملل متحد. مجموعه این عوامل میتواند آینده مناسبی را برای ایران در سطح منطقه و جهان رقم بزند.
وی خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی، توجه بسیاری از کشورهای جهان به تنگه هرمز معطوف شده است. ایران پس از این توافقنامه اجازه عبور کشتیها را صادر کرده و این موضوع میتواند نمادی مهم از اقتدار ملی و جایگاه راهبردی جمهوری اسلامی ایران در منطقه و جهان تلقی شود.
هانیزاده در ادامه با اشاره به تحولات لبنان و تداوم حملات رژیم صهیونیستی به جنوب این کشور اظهار کرد: تجاوزات اخیر رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان و تداوم اقدامات تنشآفرین این رژیم، صرفاً در راستای کارشکنی و برهم زدن روند اجرای توافقنامه میان ایران و آمریکا ارزیابی میشود. به نظر میرسد این اقدامات بخشی از تلاشهای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، برای ایجاد بحرانهای جدید در منطقه و جلوگیری از شکلگیری فضای جدید سیاسی پس از این توافق باشد.
وی افزود: با این حال، شرایط کنونی منطقه و جهان به گونهای است که رژیم صهیونیستی با فشارهای فزاینده بینالمللی مواجه شده و بخش قابل توجهی از افکار عمومی جهان و بسیاری از دولتها نسبت به سیاستهای این رژیم موضع انتقادی دارند. همچنین اختلافنظرهای قابل توجهی میان رئیسجمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو شکل گرفته که هرچند ممکن است مقطعی و موقت باشد، اما نشاندهنده وجود شکافهایی در رویکرد دو طرف نسبت به تحولات منطقه است.
این کارشناس مسائل خاورمیانه تصریح کرد: رژیم صهیونیستی همچنان در پی تحقق طرح موسوم به «اسرائیل بزرگ از نیل تا فرات» است و در همین چارچوب تلاش میکند دامنه نفوذ و مداخلات خود را در منطقه گسترش دهد. با این حال، تحرکات اخیر کشورهای مهم اسلامی و منطقهای میتواند مانعی جدی در برابر این اهداف باشد.
هانیزاده در پایان گفت: نشست اخیر کشورهای پاکستان، عربستان سعودی، مصر و ترکیه در قاهره با هدف رایزنی درباره وضعیت جنوب لبنان و بررسی تجاوزات رژیم صهیونیستی، از اهمیت ویژهای برخوردار است. این رایزنیها میتواند زمینهساز شکلگیری یک جبهه منطقهای گسترده در مقابله با سیاستهای توسعهطلبانه و اقدامات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی باشد و به تقویت ثبات و امنیت در منطقه کمک کند.
انتهای پیام