حجت الاسلام محسنی اژه ای در گفت وگوی تلویزیونی درباره مسائل و موضوعات مهم قضایی و حقوقی و همچنین اقداماتی که دستگاه قضا طی یک سال اخیر و به طور کلی در دوره تحول و تعالی قضایی در راستای تسهیل و تسریع دسترسی شهروندان به عدالت انجام داده است، با مردم گفتوگو کرد.
رئیس قوه قضاییه ضمن تسلیت و تعزیت ایام عزای سرور و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و گرامیداشت یاد و خاطره حضرت امام خمینی(رحمت الله علیه) و امام شهید حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای (قدسالله نفسهالزکیه) و شهید آیتالله بهشتی، معمار دستگاه قضا و به طور کلی همه شهدای انقلاب اسلامی و سه دفاع مقدس در برابر دشمنان متجاوز و بویژه شهدای دانشآموز مدرسه شجرهطیبه میناب، اظهار کرد: مجموع اتفاقاتی که طی ۵ سال اخیر در کشور رخ داد، به جهاتی در تاریخ ایران بینظیر است؛ دشمن طی ۵ سال اخیر تروریسم اقتصادی و جنگ ترکیبی گسترده خود را علیه ملت ایران تشدید کرد. وقتی دشمن از تحریم، جنگ اطلاعاتی، سیاست ترور، اغتشاشآفرینی و شبهکودتا، طرفی نبست، به سراغ تجاوز نظامی همهجانبه و کشتار غیرنظامیان ما رفت؛ اما مقاومت ملی ایرانیان، دشمن را در این عرصه نیز ناکام و سرافکنده کرد.
رئیس دستگاه قضا در ادامه به مرور اجمالی برخی از رخدادهای بعضاً منحصربهفرد و خاص طی ۵ سال اخیر پرداخت و گفت: در سال ۱۴۰۰ پس از آنکه شخصیتی قضایی، به نام شهید رئیسی، سکان ریاست قوه مجریه را برعهده گرفت، همافزایی قوای سهگانه بیشتر و مضاعف شد. برای نخستین بار در تاریخ انقلاب اسلامی بود که شخصیتی از قوه قضاییه، مسئولیت ریاست دولت را عهدهدار میشد و طبیعتاً با رئیس منصوبشدهی قوه قضاییه که بنده بودم، قرابت فکری و الفت دوستانه بسیار داشت؛ ریاست مجلس یعنی آقای قالیباف نیز در این همافزایی، شریک بودند.
وی ادامه داد: پس از آنکه همافزایی قوای سهگانه در مقطع ۱۴۰۰ به بعد، بیشتر و مضاعف شد، دشمن عصبانیتر گشت و بر حجم توطئههای امنیتی و اقدامات ضددینی و ضدفرهنگیاش علیه کشور افزود؛ نتیجتاً اغتشاشات پاییز ۱۴۰۱ پیش آمد و ورودی پروندهها و بعضاً جنس متهمین و محکومین تغییر کرد. نهایتاً بساط آن فتنه نیز با هدایتهای رهبر معظم انقلاب و هوشیاری مسئولین مربوطه و بصیرت مردم، جمع شد.
وی افزود: در اوایل سال ۱۴۰۳ در حالیکه حدود سه سال از روی کار آمدن دولت سیزدهم میگذشت و کارها و امورات کشور نسبتاً رو به پیش بود، رئیسجمهور ما در حین خدمت به مردم، شهید شد و رخداد پرواز اردیبهشت پیش آمد. پس از آن، دشمن تصور میکرد بواسطهی این خلاء ایجادشده، جمهوری اسلامی تضعیف شده است؛ لکن بدوندرنگ شورای موقت ریاستجمهوری طبق اصل ۱۳۱ قانون اساسی ایجاد شد و ظرف مهلت قانونی، انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم در کمال آرامش و امنیت و با مشارکت نسبتاً مطلوب مردمی بویژه در دور دوم آن، برگزار شد و رئیسجمهور منتخب، تعیین شد.
محسنی اژهای اظهار کرد: از فردای تحلیف رئیسجمهور چهاردهم، دشمن صهیونیستی با پشتگرمی و حمایت آمریکا، به موازات تشدید جنایاتش در غزه و لبنان، سیاست ترور را در ایران پیاده کرد و پس از سلسه اقدامات جنایتکارنهای، نهایتاً در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ به ایران حمله کرد و جمعی از فرماندهان رشید و دانشمندان نخبه و مردم عادی ما را به شهادت رساند. رژیمهای متجاوز آمریکا و اسرائیل، تصور میکردند در نتیجهی این حمله، ظرف نهایتاً ۴۸ ساعت ایران را به تسلیم و یا فروپاشی میکشانند؛ اما سرانجام در روز دوازدهم، خودشان برای آتشبس، التماس کردند.
رئیس قوه قضاییه بیان داشت: در جریان جنگ ۱۲ روزه، رئیسجمهور خبیث، تروریست، متکبر و عقدهای آمریکا به همراه مزدوران صهیونیستش، متوجه شد که اقتدار ایران اسلامی تا چه حد بالاست. آمریکا از بعد از جنگ جهانی دوم و رژیم صهیونیستی طی بیش از ۷ دهه از تاریخ ننگین و نامشروعش، چنین ضربهای را که در جنگ ۱۲ روزه از ایران اسلامی دریافت کردند، از هیچ کشوری دریافت نکرده بودند.
رئیس دستگاه قضا تصریح کرد: پس از شکست و هزیمت در جنگ ۱۲ روزه؛ دشمنان متجاوز مجدداً به سراغ عناصر ضدانقلاب و ضدایرانی خارجنشین رفتند و آنان را به خط کردند و شبهکودتای ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ را راه انداختند؛ آمریکا و رژیم صهیونیستی به سران خارجنشینِ این شبهکودتا، وعدههایی داده بودند و آنان بر همین اساس، عناصر میدانیشان را تهییج و تحریک کردند و آنها شنیعترین جنایات را در برخی از شهرها رقم زدند؛ به مساجد و معابر حمله کردند؛ اموال مردم را آتش زدند؛ مدافعان امنیت را به طرق فجیع و شنیع به شهادت رساندند و قسعلیهذا. لکن آن شبه کودتا نیز با هدایتهای رهبری معظم انقلاب و هوشیاری مدافعان امنیت و نهایتاً خروش مردمی، با شکست مفتضحانه به پایان رسید.
وی ادامه داد: پس از شکست در شبهکودتای مورد اشاره، دشمن غدّار، این بار با تجاربی که از جنگ ۱۲ روزه اندوخته بود، همه محاسبات مادی را لحاظ کرد و جنگ رمضان را به ملت ما تحمیل کرد. در این جنگ تحمیلی سوم، اگرچه رهبر عزیزتر از جانمان و جمعی از بهترین فرماندهان و عزیزترین مردمانمان شهید شدند؛ لکن باردیگر مقاومت ملت ایران و سلحشوری قوای مسلحمان، دشمن را به هزیمت و شکست کشاند و دشمنی که در سودای پیروزی ۴۸ ساعته بود، پس از ۴۰ روز، دست از پا درازتر، باز هم التماس آتشبس کرد.
وی افزود: در جریان جنگ تحمیلی ۴۰ روزه و پس از آن، اتفاقات محیرالعقولی در ایران اسلامی رخ داد؛ از مبعوث شدن مردمی که حدود چهارماه است، خیابانهای کشور را در سوگواری امام شهیدمان و بیعت با امام حاضرمان و حمایت از قوای مسلح، تسخیر کردهاند تا آنچه که در اصفهان رخ داد و فراتر از واقعه طبس بود. در خلال جنگ رمضان، مجلس خبرگان زیر آتش و بمباران، تشکیل جلسه داد و خلف امام شهید را انتخاب کرد و پس از آن، بیعتی تاریخی و شگرف با رهبری معظم انقلاب، حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای از ناحیه همه اقشار کشور صورت گرفت. اتفاقی که ضربهای سنگین بر پیکره دشمن وارد آورد؛ ضربهای که از ضربات نظامی سنگینتر بود.
محسنی اژهای اظهار کرد: در جریان جنگ تحمیلی سوم و رخدادهای پس از آن، ایران اسلامی به دشمن متجاوز و غدّار ثابت کرد که لبنان و به طور کلی محور مقاومت اسلامی، جان ایران و پاره تن ایران است و سیاست وحدت ساحات، بیش از پیش حاکم شده است.
رئیس قوه قضاییه ادامه داد: طی یک سال اخیر که دشمن مستکبر علیه ما دو جنگ و یک کودتا تحمیل کرده است، نیروهای قضایی از مدیران عالی تا ردههای پایینتر در ستاد و صف و کلیهی مراکز و مراجع قضایی و وابسته به قوه قضاییه، حتی یک روز نیز کار مردم را زمین نگذاشتند و در زیر بمباران و علیرغم تخریب امکنه قضایی نیز وظیفه و مسئولیت خدمت به مردم را بجا آوردند.
رئیس دستگاه قضا تصریح کرد: از صلابت و اقتدار و مردمی بودن نظام ما همین بس که در سال ۱۴۰۱، قوه قضاییه توانست با عنایت رهبری معظم انقلاب، بیش از ۸۰ هزار پرونده عناصر دخیل در حوادث پاییز آن سال را مختومه کند و سیاست عفو گستره را اجرایی سازد. در جریان اغتشاشات پاییز ۱۴۰۱، عدهای که فریب خورده بودند و تحت تاثیر فضای هیجانی قرار گرفته بودند، عفو شدند و پرونده آنها در هر مرحلهای که بود، مختومه شد؛ برخی از آنان اساساً به زندان نرفتند و برخی دیگر نیز که در زندان بودند آزاد شدند و یا محکومیتشان تقلیل یافت.
وی اظهار کرد: قوه قضاییه در قضیهی آشوبها و شبهکودتای دیماه ۱۴۰۴ نیز در قبال افرادی که اسناد و مدارک، گواهی بر فریب خوردنشان داشت، سیاست ارفاق را در پیش گرفت لکن در قبال عناصر اصلی و میدانی آن آشوبها که مرتکب جنایت شده بودند، وفق موازین قانونی و در عین رعایت ملکه عدالت، در نهایت قاطعیت ظاهر شد و از سرزنش سرزنشگران و مدعیان دروغین حقوق بشر نهراسید.
وی خاطرنشان کرد: همچنین عناصر همراه با دشمن متجاوز آمریکایی و صهیونی و جواسیس نیز وفق قانون، در نهایت قاطعیت و البته با رعایت عدالت، به سزای اعمالشان رسیدند و این روند با قوت و قدرت ادامه دارد.
محسنی اژهای در ادامه این گفتگوی تلویزیونی به تبیین و تشریح موضوع مبارزه با فساد پرداخت و اظهار کرد: بنای ما از ابتدای قبول مسئولیت در قوه قضاییه آن بوده است که به هیچ وجه در قبال فساد و مفسد، اغماض و چشمپوشی نداشته باشیم. ما با عنایت به مفاد سند تحول و تعالی قضایی، مبارزه با فساد را به صورت ریشهای دنبال کردیم و درصدد انسداد گلوگاههای فساد برآمدیم؛ این مسیر کماکان ادامه دارد. شناسایی ۲۱۴ آسیب و گلوگاه فسادخیز و همچنین رفع یا مسدودسازی ۵۰ گلوگاه فسادخیز از جمله دستاوردهای قوه قضاییه در دوره تحول و تعالی قضایی محسوب میشود.
رئیس قوه قضاییه گفت: بنده به عنوان رئیس قوه قضاییه هم به شهید رئیسی، رئیس دولت سیزدهم که با او رفاقت داشتم و هم به آقای پزشکیان، رئیس دولت چهاردهم، تاکید کردم که از مدیران شجاع و صحیحالعمل دولتی که در فضای جنگ و تحریم، برای رفاه حال مردم و خدمت به نظام و کشور، مجاهدت میکنند، در قوه قضاییه حمایت ویژه میکنیم و حتی در سران قوا کمک میکنیم که برای تسهیل کار این مدیران، آنجایی که قانون وجود ندارد، اختیارات فراقانونی به آنها تفویض شود؛ لکن قوه قضاییه چنانچه فسادی کشف کند، بدون اغماض و رودربایستی عمل خواهد کرد.
رئیس دستگاه قضا گفت: قوه قضاییه آنجایی که فساد کشف شد، بدون اغماض و با قاطعیت، ورود پیدا کرد؛ چه این فساد مربوط به فرزندان یک مقام قضایی بود یا مرتبط با وزرای دولت بود؛ چه این فساد، ارتباط با نماینده مجلس و اصطلاحاً یقهسفیدان داشت و چه فساد به عناصر متنفذ و متمکن، گره خورده بود؛ همه اینها برای ما علیالسویه بود؛ فسادی کشف شد، قاطعانه ورود کردیم و از این به بعد نیز قاطعانه ورود میکنیم. فقط در یک فقره از مقولهی مبارزه با فساد، بالغ بر ۵۸ هزار میلیارد تومان، وجوه ریالی ناشی از فساد به بیتالمال مسترد شد؛ و این به استثنای سایر اموال از قبیل ارز و اراضی بود که در همان یک فقره، به بیتالمال بازگشت.
وی خاطرنشان کرد: ما در راستای سیاست انسداد گلوگاههای فسادزا، بر سه منبع درآمدی عمده کشور متمرکز شدهایم؛ یعنی درآمدهای نفتی؛ صادرات غیرنفتی و مالیات. در حوزه واردات و صادرات کالا نیز نظاتهای خود را گستردهتر و سازمانیافتهتر کردهایم. در قضیهی چرخه واردات و صادرات در کشور، ما ساماندهی تمامی فرایندهای ناظر بر واردات و صادرات را در دستور کار قرار دادهایم تا در این عرصه، معضل کالاهایی که در انبار بنادر و گمرکات، متروکه و فاسد میشدند و برای آنها ارز تخصیص داده شده و حتی امحای آنها نیز هزینهزاست، رفع شود. کشتیهایی با محمولههایی که نیاز کشور بود و به واردات آنها ارز تعلق گرفته، بعضاً حدود ۵ ماه بر روی دریا میماند و گاهی هزینه دموراژ و جریمهای که برای معطلی کشتیها و عدم تخلیه بار آنها پرداخت میشد، بیش از ارزش خود محموله بود؛ گاهی این محمولهها آنقدر بر روی دریا و داخل کشتی میماندند که فاسد میشدند و برای امحای آنها نیز باید هزینه صرف میشد. در این حوزه ما با همراهی سایر قوا، ورود مؤثر داشتیم و وضعیت دگرگون شد.
محسنی اژهای اظهار کرد: در مبحث جرائم مرتبط با حوزهی زمین نیز ما ورود جدی داشتهایم. طی مدت اخیر، بالغ بر ۴۸ هزار هکتار از اراضی تصرفشده، به نفع مردم و بیتالمال، خلع ید و رفع تصرف شده است.
رئیس قوه قضاییه گفت: طی سالهای اخیر، بصورت مجدانه، به مقولهی خشکاندن ریشهها و بسترهای فسادزا و جلوگیری از تضییع حقوق عامه ورود کردهایم؛ نمیگویم کاملاً در این قضیه به توفیق رسیدهایم، اما قدمهای بلندی را برداشتهایم؛ شما به رودخانه چالوس بروید و مشاهده کنید که در رفع تصرف از بستر و حریم این رودخانه و تبدیل آن به تفرجگاه برای انتفاع عموم، چه اقداماتی با همکاری همه قوا و دستگاهها صورت گرفته است؛ ما تخریب و قلع و قمع در آن نقطه را از خودِ بنای متعلق به دستگاه قضا شروع کردیم و آن را به سایر دستگاههای دولتی و نظامی و ... نیز که در آن منطقه دارای بناهای غیرمجاز بودند تسری دادیم.
رئیس دستگاه قضا عنوان کرد: در مقطعی، رئیس یکی از دولتها تصمیم گرفت که همه حریمهای سواحل را آزاد کند و علیرغم اقداماتی که کرد، در نیل به این مقصود ناکام ماند؛ اما امروز با همافزایی دولت وقت، عدلیه، همه قوا و بخشهای مسئول، در راستای آزادسازی سواحل از شمال تا جنوب، اقدامات بسیار گستردهای صورت گرفته است.
محسنی اژهای اظهار کرد: ما سعی کردیم در این پنج سال، بسترها و گلوگاههای فساد را شناسایی، طبقهبندی و اولویتبندی کنیم و با کمک مجلس و دولت، در صدد رفع آنها بر آییم؛ طی این مدت پنج ساله، میزان نشستهای رئیس و مسئولان عالی قوه قضاییه با نمایندگان مجلس و اعضای فراکسیونها و کمیسیونهای مختلف، با هیچ دورهای قابل قیاس نیست.
رئیس قوه قضاییه با اشاره به تاکیدات رهبر شهید انقلاب پیرامون مقوله ساماندهی اسناد قولنامهای و عادی، اظهار کرد: تا پیش از تاکیدات رهبر شهید انقلاب در خصوص مقوله ساماندهی اسناد قولنامهای و عادی، برخی از اختلاف نظرها اجازه نمیداد که این موضوع به نتیجه برسد؛ ولیکن پس از تاکیدات امام شهیدمان، قانون الزام به ثبت معاملات اموال غیرمنقول به تصویب رسید و ما امروز اعلام میکنیم که اقدامات خود در خصوص اجرای این قانون را جلوتر از برنامه زمانبندیِ پیشبینیشده، به پیش بردهایم و ظرف مدت زمان مشخصِ تعیینشده، کارهایمان را به سرانجام خواهیم رساند.
محسنی اژهای با اشاره به اهتمام ویژه دستگاه قضا در حوزه ابطال مقررات و مصوباتِ خلاف قانون گفت: دیوان عدالت اداری طی دوره اخیر حدود ۲۵ مصوبه دولت و شوراهای عالی که خلاف قانون تشخیص داده شده بود را ابطال کرد. همچنین بیش از ۱۲۰ مورد از مصوبات شوراهای شهر و روستا که خلاف قانون بودند نیز باطل شدند؛ ما در این دوره سعی کردیم کارهایی را انجام دهیم که با یک اقدام خود بازدارندگی حاصل شود.
محسنی اژهای با اشاره به اقدامات قوه قضاییه در مقوله شفافیت گفت: ما در قوه قضاییه اذعان میکنیم که هنوز به شفافیت مطلوب و مدنظر خود دست پیدا نکردهایم ولیکن اقدامات قابل توجهی را در این زمینه انجام دادهایم. ما در یکی از اقدامات خود در راستای شفافسازی، بیش از ۱۰ میلیون از آرای صادره توسط محاکم را گمنامسازی کردیم و آنها را در معرض دید نخبگان، صاحبنظران، محققان و مردم قرار دادیم؛ البته این موضوع برای خود قاضی نیز دارای منافع فراوانی است.
وی ادامه داد: ما تا دستیابی به نقطه مطلوب عدلیه و دستگاه قضایی در تراز انقلاب اسلامی، فاصله داریم، اما لزوماً علت این فاصله آن نیست که قوه قضاییه مرتکب کم کاری شده است؛ ما در اجرای سند تحول قوه قضاییه که در سال ۱۴۰۳ بهروزرسانی شد، به نسبت برخی اسناد سایر دستگاهها، پیشرفت اجرایی خوبی را شاهد بودهایم. ما امروز شاهد پیشرفت بیش از ۷۲ درصدی در اجرای اهداف کوتاهمدت سند تحول و پیشرفت حدود ۵۰ درصدی در اجرای اهداف میان مدت سند تحول هستیم.
ادامه دارد . . .