مرتضی مکی، کارشناس مسائل بینالملل، در گفتوگو با خبرنگار برنا درباره سازوکار آزادسازی اموال بلوکهشده ایران از سوی آمریکا اظهار کرد: یکی از مهمترین مفاد تفاهمنامه اسلامآباد که عملاً پیششرط ورود به مراحل بعدی این تفاهم محسوب میشود، موضوع آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران است. از نگاه ایران، این اقدام میتواند نشاندهنده انگیزه و اراده طرف مقابل برای پایان دادن به تنشها، پایبندی به تعهدات و ادامه روند مذاکرات باشد.
وی افزود: این داراییها حق مسلم ایران است و نباید بهعنوان یک امتیاز تلقی شود. پذیرش این حق از سوی آمریکا، گامی مثبت در مسیر پیشرفت مذاکرات میان تهران و واشنگتن به شمار میرود. البته شاید تصور نمیشد که آمریکا بهسادگی چنین پیششرط مهمی را بپذیرد.
مکی ادامه داد: یکی از انتقادهایی که دونالد ترامپ همواره به باراک اوباما و توافق برجام وارد میکرد، این بود که دولت اوباما پیش از دریافت تضمینهای لازم درباره نظارت بر برنامه هستهای صلحآمیز ایران، بخش قابل توجهی از داراییهای ایران را آزاد کرده بود. اکنون نیز خود ترامپ در داخل آمریکا با انتقادهایی مواجه است و برخی معتقدند که او بیش از حد مسیر دسترسی ایران به منابع مالی خود را تسهیل کرده است. این موضوع در محافل سیاسی آمریکا به یکی از مباحث داغ تبدیل شده است.
این کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به حواشی مطرحشده در داخل ایران گفت: در داخل کشور نیز برخی ادعا کردهاند که این منابع صرفاً برای خرید دارو و غذا قابل استفاده است یا آمریکا شرط کرده که ایران تنها مجاز به خرید غلات از آمریکا با این پولها باشد. این در حالی است که این ادعاها با واکنش مسئولان روبهرو شده است.
وی تصریح کرد: محمدباقر قالیباف نیز در مصاحبه تلویزیونی خود صراحتاً این موضوع را رد کرد و اعلام کرد که ایران اختیار کامل در نحوه استفاده از این منابع را خواهد داشت و ادعای تعیین محل هزینهکرد این پولها از سوی آمریکا صحت ندارد. به نظر میرسد بخشی از حواشی ایجادشده در داخل کشور، بیش از آنکه مبتنی بر واقعیت باشد، با هدف تقویت مخالفتها با تفاهم اسلامآباد مطرح شده است.
به گفته مکی: بر اساس برخی گمانهزنیها، احتمال دارد تا پایان هفته و حداکثر تا روزهای جمعه یا شنبه، ایران به حدود سه میلیارد دلار از منابع مالی خود در قطر دسترسی پیدا کند. هرچه ایران و آمریکا در ادامه مسیر. سیگنالهای بیشتری از اراده جدی برای پیشبرد مذاکرات به یکدیگر ارسال کنند، آزادسازی داراییهای بلوکهشده نیز میتواند چشمانداز مثبتی برای آینده مذاکرات ایجاد کند. بهرغم تعلیقهای مقطعی و مواضع متقابل طرفین برای تثبیت موقعیت خود، به نظر میرسد هر دو طرف همچنان به دنبال حفظ تفاهم اسلامآباد، تداوم گفتوگوها و پیشبرد روند مذاکرات هستند.
این کارشناس مسائل بینالملل در ادامه با اشاره به موضوع رفع تحریمها گفت: موضوع رفع تحریمها یکی دیگر از مطالبات اصلی ایران در مذاکرات است و در عین حال، موانعی نیز در داخل آمریکا برای عملیاتی شدن این اقدام وجود دارد.
وی اظهار کرد: آمریکاییها در دورهای پیشین مذاکرات هیچگاه حاضر نبودند در ازای پذیرش راستیآزمایی برنامه هستهای ایران، نظارتها و کنترلهای موردنظر خود، امتیاز ملموسی مانند رفع تحریمها یا آزادسازی منابع مالی ایران را ارائه دهند. استدلال آنها این بود که ایران به تعهدات خود عمل نکرده و ابتدا باید این موضوع را جبران کند؛ بنابراین از نگاه واشنگتن، دلیلی برای اعطای چنین امتیازاتی وجود نداشت.
این کارشناس مسائل بینالملل افزود:، اما جنگ ۴۰ روزه و ناکامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در دستیابی به اهداف خود، واقعیتهای میدانی را تغییر داد و به واشنگتن نشان داد که بدون ارائه امتیازاتی به ایران، نمیتواند انتظار پیشرفت در مذاکرات یا دستیابی به توافق درباره برنامه هستهای ایران را داشته باشد.
مکی ادامه داد: به همین دلیل، در این دور از مذاکرات و در چارچوب تفاهم اسلامآباد، موضوع رفع تحریمها به یکی از محورهای اصلی مدیریت اختلافات میان ایران و آمریکا تبدیل شده است. در همین راستا، آمریکا اعلام کرده که تحریمهای نفتی ایران در جریان مذاکرات و برای یک بازه زمانی مشخص، به حالت تعلیق درآمده است.
وی تصریح کرد: در فاصله حدود ۱۴ یا ۱۵ روزی که از این تفاهم میگذرد، آنگونه که آقای قالیباف نیز اعلام کرده، ایران موفق به فروش حدود ۴۰ میلیون بشکه نفت با قیمت روز و بدون تخفیف شده و به درآمدهای حاصل از این فروش نیز دسترسی پیدا کرده است.
این کارشناس مسائل بینالملل تأکید کرد: این تحول را باید گامی مهم به جلو دانست؛ زیرا از یک سو کمک قابل توجهی به دولت برای کاهش کسری بودجه و پیشبرد برنامههای اقتصادی میکند و از سوی دیگر، میتواند انگیزه طرفین برای ادامه مذاکرات را افزایش دهد.
مکی در پایان خاطرنشان کرد: تعلیق تحریمهای نفتی نشان میدهد تفاهم اسلامآباد تا چه اندازه در تأمین منافع و امنیت ملی ایران مؤثر بوده است. همچنین حواشی و انتقادهای مطرحشده در آمریکا نشان میدهد میان واقعیتهای میدانی و فضای سیاسی فاصله قابل توجهی وجود دارد. در این مدت، ایران توانسته نفت خود را مطابق سیاستهای مدنظرش به فروش برساند و به درآمدهای حاصل از آن دسترسی پیدا کند؛ موضوعی که میتواند زمینه را برای تداوم مذاکرات و حرکت به سمت توافقات گستردهتر میان ایران و آمریکا فراهم کند.
انتهای پیام/