به گزارش برنا، نرخ عوارض آزادراهی در سال ۱۴۰۵ اعلام شده و بررسی ارقام جدید نشان میدهد هزینه عبور از برخی مسیرهای مهم کشور نسبت به سالهای ابتدایی دهه ۱۴۰۰ افزایش قابل توجهی داشته است. در شرایطی که آزادراهها بهعنوان یکی از مهمترین زیرساختهای حملونقل کشور نقش مهمی در کاهش زمان سفر، کاهش مصرف سوخت و افزایش ایمنی دارند، افزایش هزینه استفاده از این مسیرها به یکی از موضوعات مورد توجه رانندگان، فعالان حملونقل و کارشناسان اقتصادی تبدیل شده است.
بر اساس نرخهای جدید، عوارض آزادراه تهران–شمال در سال ۱۴۰۵ بسته به مسیر و شرایط تردد بین ۳۵ هزار تا ۱۱۵ هزار تومان تعیین شده است. همچنین عوارض قطعه چهار جاده چالوس ۳۵ هزار تومان، آزادراه تهران–قم بین ۳ هزار تا ۱۵ هزار تومان، آزادراه شیراز–اصفهان بین ۳۲ هزار تا ۴۲ هزار تومان، آزادراه تهران–کرج ۱۷ هزار تومان و آزادراه غدیر تهران بین ۸۵۰۰ تا ۱۲ هزار تومان اعلام شده است.
رشد چندبرابری عوارض در فاصله ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵
بررسی روند قیمتی عوارض آزادراهی طی پنج سال گذشته نشان میدهد که نرخها همزمان با افزایش هزینههای اقتصادی کشور رشد کردهاند. در سال ۱۴۰۰، عوارض بسیاری از مسیرهای آزادراهی در محدوده چند هزار تومان تا چند ده هزار تومان قرار داشت، اما در سال ۱۴۰۵ برخی مسیرها افزایش دو تا چند برابری را تجربه کردهاند.
آزادراه تهران–شمال بهعنوان یکی از گرانترین مسیرهای کشور، از محدوده حدود ۲۰ تا ۴۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۰ به سقف ۱۱۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ رسیده است. آزادراه تهران–قم که در ابتدای دهه ۱۴۰۰ عوارضی چند هزار تومانی داشت، اکنون در برخی بخشها تا ۱۵ هزار تومان افزایش یافته است. آزادراه تهران–کرج نیز که یکی از پرترددترین محورهای کشور محسوب میشود، از نرخهای پایینتر سالهای گذشته به رقم ۱۷ هزار تومان رسیده است.
افزایش هزینه نگهداری، عامل اصلی رشد عوارض
فعالان حوزه راهسازی و حملونقل معتقدند افزایش هزینههای نگهداری آزادراهها یکی از مهمترین دلایل رشد نرخ عوارض است. افزایش قیمت قیر، فولاد، تجهیزات راهسازی، ماشینآلات، دستمزد نیروی انسانی و هزینههای تعمیرات دورهای باعث شده هزینه بهرهبرداری از آزادراهها افزایش پیدا کند.
با این حال، کارشناسان تأکید دارند افزایش عوارض باید همراه با افزایش سطح خدمات باشد؛ زیرا کاربران انتظار دارند در مقابل پرداخت هزینه بیشتر، مسیرهای ایمنتر، خدمات امدادی بهتر، روشنایی مناسبتر و کیفیت بالاتر جادهای دریافت کنند.
تأثیر عوارض آزادراهی بر حمل کالا
افزایش نرخ عوارض تنها به خودروهای شخصی محدود نمیشود و بخش حملونقل کالا نیز از این تغییرات تأثیر میگیرد. ناوگان حمل بار در کنار هزینههایی مانند سوخت، تعمیرات، بیمه و قطعات یدکی، اکنون با افزایش هزینه عبور از مسیرهای آزادراهی مواجه است.
کارشناسان بخش حملونقل معتقدند افزایش هزینه جابهجایی کالا میتواند در نهایت بر قیمت تمامشده محصولات اثر بگذارد؛ بهویژه در کالاهایی که سهم حملونقل در قیمت نهایی آنها بالاست.
علی بیتاللهی، کارشناس حملونقل و ایمنی راهها دراین خصوص گفت: افزایش عوارض آزادراهی باید با هدف ارتقای کیفیت زیرساختها انجام شود. اگر منابع حاصل از عوارض صرف نگهداری، ایمنسازی و کاهش نقاط حادثهخیز شود، این افزایش هزینه میتواند برای کاربران قابل قبول باشد.
به گفته داریوش امانی، کارشناس حوزه حملونقل جادهایآزادراهها نیازمند منابع مالی پایدار برای نگهداری هستند. افزایش هزینههای تعمیرات و بهرهبرداری در سالهای اخیر باعث شده مدل تأمین مالی این پروژهها نیازمند بازنگری باشد، اما نرخها باید با توان اقتصادی مردم هماهنگ شود.
حسن کریمیسنجری، کارشناس اقتصاد حملونقل نیز با بیان اینکه هرگونه افزایش هزینه در بخش حملونقل میتواند آثار زنجیرهای در اقتصاد داشته باشد. تاکید کرد: سیاستگذار باید میان ضرورت تأمین مالی آزادراهها و جلوگیری از فشار مضاعف بر مردم تعادل ایجاد کند.
مجید کیانپور،کارشناس حوزه راه و شهرسازی نیز در این خصوص گفت: عوارض آزادراهی زمانی اثربخش خواهد بود که مردم اثر مستقیم آن را در کیفیت مسیر مشاهده کنند. شفافیت در هزینهکرد درآمدهای حاصل از عوارض، نقش مهمی در پذیرش اجتماعی این سیاست دارد.
عوارض آزادراهی؛ ضرورت اقتصادی یا هزینه مضاعف؟
روند افزایش نرخ عوارض از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ نشان میدهد که استفاده از آزادراهها به تدریج سهم بیشتری از هزینه سفر و حملونقل را به خود اختصاص داده است. کارشناسان معتقدند آینده این سیاست به میزان موفقیت در ایجاد تعادل میان سه عامل وابسته است؛ تأمین منابع مالی برای نگهداری راهها، توان پرداخت کاربران و ارتقای واقعی کیفیت خدمات.
به اعتقاد فعالان این حوزه، افزایش عوارض بدون بهبود محسوس خدمات میتواند نارضایتی ایجاد کند، اما اگر همراه با توسعه زیرساخت، افزایش ایمنی و کاهش هزینههای پنهان حملونقل باشد، میتواند به ابزاری برای مدیریت و توسعه شبکه جادهای کشور تبدیل شود
انتهای پیام /