زهرا وجدانی: با وجود تاکید سیاستهای کلان کشور بر کاهش سوزاندن گازهای مشعل (فلر)، افزایش بهرهوری در زنجیره ارزش نفت و گاز و صیانت از منابع هیدروکربوری همچنان بخش قابل توجهی از این گازها در پالایشگاهها و مجتمعهای پتروشیمی به دلیل محدودیتهای فنی، هزینههای بالای سرمایهگذاری و نبود فناوریهای اقتصادی برای بازیافت سوزانده میشود. این موضوع علاوه بر هدررفت منابع ارزشمند انرژی، آثار نامطلوب زیستمحیطی و افزایش انتشار آلایندهها را نیز به همراه دارد.
از اینرو توسعه فناوریهای بومی برای بازیافت و فرآورش گازهای مشعل به عنوان یکی از راهکارهای راهبردی میتواند ضمن کاهش آلایندگی، بهرهوری واحدهای پالایشی را افزایش داده، ارزش افزوده جدیدی ایجاد کند و وابستگی کشور به فناوریهای خارجی را کاهش دهد.
در همین راستا، چندی پیش از یکی از بزرگترین قراردادهای تولید بار اول کشور با موضوع توسعه لایسنس و راهاندازی پکیج گوگردزدایی از گازهای مشعل با فناوری کاتالیست مایع در معاونت علمی ریاستجمهوری رونمایی شد. در ادامه مدیرعامل این شرکت دانشبنیان در گفتوگو با برنا از جزئیات این فناوری، روند توسعه آن، مزیتهای فنی و اقتصادی، ظرفیت اجرای پروژه و نقش آن در کاهش آلایندگی و بهرهبرداری بهینه از گازهای مشعل میگوید.
رضا درستی مدیرعامل شرکت گسترش فرآیند شریف در گفتوگو با خبرنگار علمی و فناوری خبرگزاری برنا از گازهای مشعل با فناوری کاتالیست مایع درباره ویژگیهای این فناوری اظهار کرد: این فناوری با هدف بازیافت و شیرینسازی گازهای کمفشار فلر توسعه یافته است. پیش از اینفناوریای که بتواند این گازها را با توجیه اقتصادی، در فضای عملیاتی محدود و با مصرف پایین یوتیلیتی بازیافت کند در کشور وجود نداشت.
وی افزود: یکی از ویژگیهای این فناوری قابلیت استفاده برای گازهای با فشار بسیار پایین است، موضوعی که اجرای آن را در بسیاری از پالایشگاهها و مجتمعهای پتروشیمی امکانپذیر میکند. همچنین این فناوری از نظر ایمنی فرآیند، سادگی بهرهبرداری و هزینههای عملیاتی نسبت به روشهای متداول مزیت قابل توجه دارد.
درستی درباره جایگاه این فناوری در جهان گفت: این فناوری تاکنون عمدتا در اختیار دو شرکت آمریکایی بوده و ایران اکنون به جمع معدود دارندگان آن پیوسته است.
وی ادامه داد: نمونه توسعهیافته در کشور علاوه بر برخورداری از قابلیتهای فناوریهای موجود امکان استفاده برای گازهای با غلظت بسیار بالای هیدروژن سولفید را نیز دارد در حالی که بسیاری از فناوریهای مشابه برای غلظتهای پایین و متوسط طراحی شدهاند.
این فعال فناور با اشاره به تفاوت این فناوری با روشهای رایج اظهار کرد: فناوریهای متداول عمدتا مبتنی بر فرآیند آمین هستند که در نتیجه آن جریان گازی با غلظت بالای هیدروژن سولفید تولید میشود. این گاز به دلیل سمی بودن، مخاطرات ایمنی و فرآیندی قابل توجهی ایجاد میکند و استفاده از آمین نیز میتواند منجر به ایجاد آلایندگی ثانویه شود.
وی افزود: در فناوری جدید نیازی به استفاده از آمین وجود ندارد، مصرف یوتیلیتی حدود یکسوم کاهش یافته و جریان گاز با غلظت بالای هیدروژن سولفید نیز تولید نمیشود. این موضوع علاوه بر کاهش ریسکهای ایمنی آثار زیستمحیطی فرآیند را نیز کاهش میدهد.
درستی با اشاره به کاربرد این فناوری در پالایشگاههای گاز کشور گفت: در واحدهای متداول تصفیه گاز انتهایی راندمان بازیافت معمولا بین ۹۲ تا ۹۶ درصد است اما این فناوری میتواند راندمان بازیافت را به بیش از ۹۹.۹ درصد برساند.
وی تصریح کرد: بخشی از گازهایی که اکنون در پالایشگاهها و برخی مجتمعهای پتروشیمی به دلیل نبود فناوری اقتصادی سوزانده میشوند با استفاده از این فناوری قابلیت بازیافت خواهند داشت.
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره ظرفیت اجرایی این شرکت گفت: برآورد ما این است که سالانه امکان اجرای پروژه در چهار تا پنج مجتمع گازی یا پتروشیمی وجود داشته باشد.
وی افزود: ظرفیت مورد نیاز پالایشگاههای گازی معمولا بین ۱۴ تا ۷ تن بر ساعت است و شرکت آمادگی تامین این ظرفیت را دارد.
درستی با اشاره به آثار اقتصادی این فناوری اظهار کرد: مثلا در پروژه اجراشده برای پتروشیمی نوری استفاده از این فناوری حدود ۳۰ میلیون یورو کاهش هزینه به همراه داشته است.
وی ادامه داد: همچنین در پالایشگاههای گاز جایگزینی این فناوری با واحدهای متداول میتواند در هر مجتمع بیش از ۵۰ میلیون دلار صرفهجویی ارزی ایجاد کند. علاوه بر آن موجب کاهش آلایندگی، افزایش راندمان بازیافت گاز و بهبود ایمنی فرآیند خواهد شد.
انتهای پیام/