عباسعلی حقانینسب کارشناس اقتصادی حوزه بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار برنا با اشاره به اهداف صندوقهای سرمایهگذاری ارزی اظهار کرد: یکی از مهمترین اهداف راهاندازی این صندوقها، جذب ارزهای خانگی و هدایت آنها به سمت فعالیتهای اقتصادی است. با این حال تحقق این هدف مستلزم آن است که مزیتهای مشخص و قابلتوجهی برای سرمایهگذاران در نظر گرفته شود تا نگهداری ارز در صندوقها نسبت به نگهداری فیزیکی دلار یا سایر ارزها جذابتر باشد.
وی افزود: نخستین مزیت این صندوقها باید پرداخت سود ارزی باشد. ارزی که بهصورت فیزیکی در منازل نگهداری میشود تنها در صورت افزایش نرخ ارز برای دارنده آن سود ایجاد میکند و هیچ بازدهی مستقیمی ندارد اما در صندوقهای ارزی علاوه بر بهرهمندی از افزایش احتمالی نرخ ارز سرمایهگذار باید سود سالانه ارزی نیز دریافت کند که میتواند متناسب با استانداردهای جهانی، در محدوده حدود ۴ تا ۶ درصد در سال باشد.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد:مزیت مهم دیگر امکان دسترسی سریع و نقدشوندگی بالا است. هر زمان که سرمایهگذار به ارز نیاز داشته باشد باید بتواند واحدهای صندوق را بهسرعت ابطال کرده و ارز مورد نیاز خود را برای مصارفی مانند سفر، تجارت یا سایر نیازهای ارزی دریافت کند. اگر چنین مکانیزمی بهصورت شفاف و عملیاتی وجود نداشته باشد استقبال عمومی از این صندوقها کاهش خواهد یافت.
حقانینسب با اشاره به بازده مورد انتظار سرمایهگذاران تصریح کرد: نرخ سود این صندوقها باید به گونهای تعیین شود که علاوه بر پوشش کامل افزایش نرخ ارز، سود مضاعفی نیز برای سرمایهگذار ایجاد کند. به بیان دیگر بازده صندوق باید از دو بخش تشکیل شود. نخست افزایش ارزش سرمایه همگام با رشد نرخ ارز و دوم سود ارزی حاصل از سرمایهگذاری منابع صندوق در پروژههای سودآور که میتواند سالانه حدود ۴ تا ۶ درصد باشد.
وی درباره مهمترین شرط موفقیت این صندوقها، یعنی اعتماد عمومی گفت: مردم زمانی منابع ارزی خود را وارد این صندوقها میکنند که اطمینان داشته باشند اصل سرمایه و سود آنها بهصورت ارزی یا حداقل معادل ارزش روز ارز پرداخت خواهد شد.
این کارشناس اقتصادی با تأکید بر اهمیت تعیین مبنای نرخ ارز خاطرنشان کرد: اگر مبنای محاسبات صندوق نرخ ارز مرکز مبادله باشد در شرایطی که میان این نرخ و نرخ بازار آزاد فاصله قابلتوجهی وجود داشته باشد اعتماد عمومی آسیب خواهد دید. اما اگر از ابتدا بهصورت شفاف اعلام شود که مبنای ارزشگذاری نرخ ارز آزاد یا نرخی معادل آن است زمینه جلب اعتماد سرمایهگذاران فراهم خواهد شد.
وی ادامه داد: صندوقهای ارزی باید از نقدشوندگی بسیار بالایی برخوردار باشند. زیرا ارز کالایی با نقدشوندگی بالاست و نباید این ویژگی در صندوقها از بین برود. بنابراین، توقف طولانی معاملات ایجاد صفهای سنگین خرید یا فروش و یا ناتوانی در پاسخگویی به درخواست ابطال واحدها میتواند اعتماد سرمایهگذاران را خدشهدار کند. از این رو وجود بازارگردان قدرتمند برای این صندوقها ضروری است تا معاملات همواره روان و بدون اختلال انجام شود.
حقانینسب درباره تضمین اصل سرمایه نیز اظهار کرد: اگر مبنای ارزشگذاری صندوق نرخ واقعی بازار ارز باشد سازوکار صندوق تا حد زیادی بهصورت خودتنظیم عمل خواهد کرد و نیاز کمتری به تضمینهای بیرونی وجود دارد. اما اگر مبنا نرخ مرکز مبادله باشد برای جلب اعتماد مردم لازم است بانک یا نهادی معتبر بازپرداخت اصل سرمایه و سود را تضمین کند. در غیر این صورت موفقیت این ابزار با تردید جدی مواجه خواهد شد.
وی درباره محل سرمایهگذاری منابع صندوقهای ارزی نیز گفت: منابع این صندوقها باید در پروژههایی سرمایهگذاری شود که نرخ بازده داخلی (IRR) آنها از مجموع نرخ رشد ارز و سود تعهدشده به سرمایهگذاران بیشتر باشد. پروژههایی که نتوانند چنین بازدهی ایجاد کنند، چه ریالی باشند و چه ارزی در عمل قادر به ایفای تعهدات صندوق نخواهند بود و توجیه اقتصادی ندارند.
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه با اشاره به آثار اقتصادی این ابزار مالی اظهار کرد: در کوتاهمدت راهاندازی صندوقهای سرمایهگذاری ارزی میتواند به مدیریت بازار ارز، جذب ارزهای خانگی و بهبود شرایط اقتصادی کمک کند و از این منظر اقدامی مثبت محسوب میشود.
وی در عین حال هشدار داد: در بلندمدت در صورت نبود سیاستهای مکمل این ابزارها ممکن است به افزایش تورم و هدایت منابع مالی به سمت داراییهای غیرمولد منجر شوند. بنابراین سیاستگذار باید مراقب باشد که این صندوقها صرفاً به ابزاری برای جذب نقدینگی تبدیل نشوند بلکه منابع آنها به سمت پروژههای مولد و ارزآور هدایت شود.
حقانینسب با بیان اینکه صندوقهای ارزی باید همانگونه که امکان صدور واحدهای سرمایهگذاری را فراهم میکنند فرآیند ابطال واحدها را نیز بدون محدودیت و در کوتاهترین زمان ممکن انجام دهند افزود: یکی از مهمترین مزیتهای این صندوقها نسبت به نگهداری ارز در منازل آن است که سرمایهگذار علاوه بر بهرهمندی از رشد نرخ ارز، سود ارزی نیز دریافت میکند. موضوعی که موجب افزایش جذابیت این ابزار مالی خواهد شد.
وی در خاتمه تأکید کرد: در صورت طراحی صحیح سازوکار صندوقهای سرمایهگذاری ارزی، تعیین مبنای واقعی نرخ ارز، تضمین نقدشوندگی، سرمایهگذاری منابع در پروژههای پربازده و پرداخت سود ارزی، این صندوقها میتوانند به ابزاری مؤثر برای جذب ارزهای خانگی و تأمین مالی پروژههای اقتصادی کشور تبدیل شوند.
انتهای پیام/