رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی در رویداد هم اندیشی با مدیران عامل صندوقهای پژوهش و فناوری؛ تبیین سیاستهای اجرایی و ضوابط حمایتی جدید که در محل صندوق نوآوری و شکوفایی برگزار شد، بر ضرورت تغییر رویکرد در تأمین مالی زیستبوم فناوری و نوآوری گفت: تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه بدون اصلاح مسیر گذشته و ایجاد یک پارادایم جدید در نظام تأمین مالی دانشبنیان امکانپذیر نیست و صندوقهای پژوهش و فناوری باید نقش محوری در این مسیر بر عهده بگیرند.
به گزارش خبرنگار علمی و فناوری خبرگزاری برنا، اصغر نورالهزاده اظهار کرد: خوشحالم فرصتی فراهم شد تا پس از حدود هفت تا هشت ماه به دلیل شرایطی که بر کشور حاکم بود بتوانیم با مدیران صندوقهای پژوهش و فناوری جلسهای برگزار کنیم و درباره راهبردهای دوره جدید برای افزایش اثربخشی زیستبوم نوآوری و فناوری به گفتوگو بنشینیم.
وی افزود: تمام برنامهریزیها و محورهای هماهنگی صندوق نوآوری و شکوفایی در چارچوب برنامه هفتم توسعه تعریف شده و مسیر حرکت نیز بر همین اساس دنبال خواهد شد.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه گفت: بر اساس قانون برنامه هفتم سهم اقتصاد دانشبنیان از تولید ناخالص داخلی (GDP) باید به ۷ درصد برسد. برای تحقق این هدف دو سناریو مورد بررسی قرار گرفته است؛ سناریوی نخست دستیابی به سهم ۳.۵ درصدی و سناریوی دوم تحقق کامل هدف ۷ درصدی برنامه.
نورالهزاده ادامه داد: بر اساس برآوردهای انجامشده ارزش محصولات دانشبنیان که در سال ۱۴۰۲ در سطح فعلی قرار داشته باید تا پایان برنامه به حدود یکهزار و ۵۹ همت برسد تا سهم ۷ درصدی اقتصاد دانشبنیان از تولید ناخالص داخلی محقق شود.
وی همچنین به شاخصهای کلیدی این برنامه اشاره کرد و گفت: فروش محصولات دانشبنیان که در سال ۱۴۰۲ حدود ۳۵۱ همت بوده است باید تا پایان برنامه هفتم به ۳ هزار همت افزایش یابد.
به گفته رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی فروش شرکتهای دانشبنیان نیز که اکنون ۸۷۸ همت است، باید به ۷ هزار و ۵۶۵ همت برسد.
وی افزود: برآوردها نشان میدهد نیاز مالی زیستبوم دانشبنیان در این دوره باید از حدود ۱۸۶ همت به یکهزار و ۵۴۰ همت افزایش یابد.
نورالهزاده با تشریح مدل پیشنهادی تامین مالی در برنامه هفتم اظهار کرد: در این مدل سهم هر یک از بازیگران اصلی در تامین مالی مشخص شده است. بر این اساس بخش خصوصی ۲۰ درصد، صندوقهای پژوهش و فناوری و صندوق نوآوری و شکوفایی ۲۰ درصد و بانکها نیز ۲۰ درصد از تامین مالی مورد نیاز را بر عهده خواهند داشت.
وی تصریح کرد: البته این مدل بر مبنای یک سناریوی خوشبینانه طراحی شده و تحقق آن منوط به استفاده از ظرفیت منابع بخش خصوصی، دستگاههای اجرایی و شبکه بانکی برای اهرمسازی منابع صندوقها است. در غیر این صورت بخش قابل توجهی از بار تامین مالی بر دوش صندوق نوآوری و صندوقهای پژوهش و فناوری خواهد بود.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با تاکید بر فاصله زیاد وضعیت موجود با اهداف برنامه هفتم گفت: اگر قرار باشد مسیر گذشته ادامه پیدا کند قطعا به هدف سهم ۷ درصدی اقتصاد دانشبنیان از تولید ناخالص داخلی نخواهیم رسید بنابراین باید رویکردهای گذشته اصلاح و یک پارادایم جدید در نظام تامین مالی طراحی شود.
وی افزود: معماری کلی این مدل جدید طراحی شده و اکنون در بخش منابع و نحوه مشارکت صندوقهای پژوهش و فناوری در حال بررسی و تکمیل است.
نورالهزاده با اشاره به عملکرد زیستبوم تامین مالی دانشبنیان در سال جاری گفت: مجموع خدمات ارائهشده توسط صندوق نوآوری و صندوقهای پژوهش و فناوری در سراسر کشور در سال ۱۴۰۴ حدود ۷۱ همت بوده است.
وی ادامه داد: این رقم در مقایسه با نیازهای پیشبینیشده برنامه هفتم بیش از پنج برابر فاصله دارد و نشاندهنده شکاف جدی در تامین مالی است که باید برای رفع آن برنامهریزی شود.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی خاطرنشان کرد: برای دستیابی به هدف یکهزار و ۵۴۰ همت تأمین مالی در طول برنامه هفتم باید به طور متوسط سالانه حدود ۳۰۸ همت تأمین مالی از طریق زیستبوم فناوری و نوآوری انجام شود.
وی با اشاره به سرمایه فعلی صندوقهای پژوهش و فناوری اظهار کرد: برای تحقق اهداف برنامه هفتم سرمایه صندوقهای زیستبوم باید تا حدود ۲۵۶ همت افزایش یابد، در حالی که سرمایه فعلی صندوقها فاصله قابل توجهی با این هدف دارد.
نورالهزاده افزود: از این رو طراحی برنامهای جامع برای افزایش سرمایه صندوقهای پژوهش و فناوری ضروری است تا بتوان بخشی از شکاف ۲۰ درصدی تأمین مالی پیشبینیشده در برنامه را جبران کرد.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به برنامههای پیشرو برای توانمندسازی صندوقهای پژوهش و فناوری گفت: تقویت توان مالی صندوقها یکی از مهمترین اولویتهای ما در دوره جدید است.
وی افزود: علاوه بر افزایش سرمایه، ارتقای جایگاه و اعتبار صندوقهای پژوهش و فناوری نیز در دستور کار قرار دارد چرا که در برخی بخشها از جمله بازار سرمایه، ضمانتنامههای صادرشده از سوی این صندوقها هنوز از پذیرش و اعتبار کافی برخوردار نیستند.
نورالهزاده تاکید کرد: تحقق افزایش سرمایه صندوقها از طریق شورای راهبری اقتصاد دانشبنیان پیگیری خواهد شد و همچنین سیاست صندوق نوآوری و شکوفایی بر این است که از این پس منابع مالی تا حد امکان به صورت مشارکتی و با همکاری صندوقهای پژوهش و فناوری در اختیار شرکتهای دانشبنیان قرار گیرد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: ایفای نقش موثر صندوقهای پژوهش و فناوری در معماری جدید تامین مالی اقتصاد دانشبنیان مستلزم مجموعهای از اصلاحات ساختاری، افزایش سرمایه، تقویت اعتبار و گسترش همکاری میان صندوق نوآوری، صندوقهای پژوهش و فناوری، بانکها و بخش خصوصی است تا اهداف برنامه هفتم توسعه محقق شود.
نورالهزاده در ادامه با تاکید بر ضرورت تغییر رویکرد صندوقهای پژوهش و فناوری از مدل سنتی تامین مالی به سمت سرمایهگذاریهای اثرگذارتر اظهار کرد: زیستبوم فناوری نیازمند آن است که صندوقها علاوه بر ارائه تسهیلات و خدمات مالی نقش فعالتری در توسعه سرمایهگذاری و رشد شرکتهای دانشبنیان ایفا کنند.
وی افزود: در بسیاری از کشورها نهادهای مالی تخصصی فناوری با پذیرش ریسکهای موجود در این حوزه زمینه رشد شرکتهای نوآور را فراهم میکنند و صندوقهای پژوهش و فناوری نیز باید با بهرهگیری از ظرفیت قانونی خود به سمت مدلهای نوین سرمایهگذاری حرکت کنند.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی تصریح کرد: هدف این است که منابع مالی موجود در زیستبوم فناوری به شکل اهرمی مورد استفاده قرار گیرد. به این معنا که منابع صندوق نوآوری در کنار منابع صندوقهای پژوهش و فناوری قرار گیرد تا توان سرمایهگذاری و حمایت از شرکتهای دانشبنیان چند برابر شود.
وی با اشاره به اینکه توسعه فناوری بدون پذیرش ریسک امکانپذیر نیست گفت: در حوزه فناوری ریسک بخشی جداییناپذیر از مسیر توسعه است و باید سازوکاری ایجاد شود که سرمایهگذاران متناسب با میزان ریسکی که میپذیرند امکان بهرهمندی از بازدهی مناسب را داشته باشند.
نورالهزاده ادامه داد: ایجاد نهادهای مالی تخصصی در حوزه فناوری با همین هدف در قوانین پیشبینی شده است تا بتوانند در راستای تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه نقش موثرتری در هدایت سرمایهها به سمت شرکتهای دانشبنیان و فناور ایفا کنند.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به برنامههای حمایتی جدید این صندوق برای تقویت صندوقهای پژوهش و فناوری گفت: یکی از محورهای مهم توسعه ابزارهای مالی جدید و کاهش محدودیتهای موجود در مسیر فعالیت صندوقها است.
وی افزود: پوشش ریسک نقدینگی توسعه خدمات ضمانتنامه و ارائه خدمات تخصصی مالی از جمله برنامههایی است که برای افزایش توانمندی صندوقهای پژوهش و فناوری طراحی شده است.
نورالهزاده خاطرنشان کرد: دستورالعملها و ضوابط اجرایی این برنامهها به تصویب رسیده و صندوق نوآوری آمادگی دارد اجرای آنها را آغاز کند تا صندوقهای پژوهش و فناوری بتوانند با ظرفیت بیشتری در تامین مالی شرکتهای دانشبنیان مشارکت کنند.
وی با اشاره به اهمیت تقویت زیرساختهای مالی صندوقها اظهار کرد: تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه نیازمند صندوقهایی توانمند با پشتوانه مالی مناسب است و باید وضعیت سرمایهای صندوقها، زیرساختهای اطلاعاتی و ظرفیتهای اجرایی آنها مورد بازنگری قرار گیرد.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به ماده ۳ دستورالعمل تاسیس صندوقهای پژوهش و فناوری گفت: حداقل سرمایه مورد نیاز برای فعالیت صندوقها در این دستورالعمل مشخص شده، اما در حال حاضر ۱۱ صندوق کمتر از حد نصاب تعیینشده سرمایه دارند که این موضوع باید اصلاح شود.
نورالهزاده ادامه داد: صندوقهایی که سرمایه آنها کمتر از حداقل تعیینشده است سه ماه فرصت دارند نسبت به اصلاح وضعیت سرمایهای خود اقدام کنند و در صورت تامین نشدن حد نصاب سرمایه، تمدید مجوز فعالیت آنها امکانپذیر نخواهد بود.
وی افزود: در حال حاضر حدود ۵۱ درصد صندوقهای پژوهش و فناوری سرمایه ثبتی کمتر از میزان مورد نیاز دارند و افزایش سرمایه آنها باید به عنوان یکی از اولویتهای اصلی زیستبوم مالی فناوری دنبال شود.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به پیشنهاد بازنگری در حداقل سرمایه صندوقها گفت: بر اساس برنامه پیشنهادی، از ابتدای سال ۱۴۰۶ حداقل سرمایه صندوقهای مستقر در تهران به ۲۰۰ میلیارد تومان، صندوقهای مستقر در سایر شهرها به ۱۰۰ میلیارد تومان و صندوقهای مناطق کمترتوسعهیافته نیز با اجرای برنامهای مرحلهای تا پایان سال به حداقل ۵۰ میلیارد تومان خواهد رسید.
وی ادامه داد: همچنین حداقل سرمایه صندوقهای تخصصی در سطح ۲۰۰ میلیارد تومان حفظ خواهد شد تا این صندوقها بتوانند نقش موثرتری در حوزههای تخصصی فناوری ایفا کنند.
نورالهزاده با ارائه آماری از وضعیت فعلی صندوقهای پژوهش و فناوری گفت: تاکنون ۵۴ مجوز تاسیس صندوق صادر شده که از این تعداد ۲۷ صندوق موفق به دریافت مجوز فعالیت شدهاند.
وی افزود: صندوقهای تخصصی حدود ۳۷ درصد تعداد صندوقهای موجود را تشکیل میدهند، اما ۴۳ درصد سرمایه این زیستبوم را در اختیار دارند که نشاندهنده ظرفیت بالاتر آنها برای سرمایهگذاری و حمایت مالی از شرکتهای فناور است.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به ساختار درآمدی صندوقهای پژوهش و فناوری اظهار کرد: بخش عمده درآمد عملیاتی صندوقها از محل مشارکت مدنی، صدور ضمانتنامه، اعطای تسهیلات و سرمایهگذاری تامین میشود که در این میان مشارکت مدنی و ضمانتنامهها بیشترین سهم را دارند.
وی ادامه داد: این موضوع نشان میدهد توسعه ابزارهای ضمانتی و سرمایهگذاری میتواند نقش مهمی در افزایش درآمد پایدار صندوقها و تقویت توان آنها برای حمایت از شرکتهای دانشبنیان داشته باشد.
نورالهزاده درباره عملکرد صندوقهای پژوهش و فناوری در پرداخت تسهیلات نیز گفت: در سال ۱۴۰۴ بخش عمده تسهیلات پرداختشده به شرکتهای دانشبنیان اختصاص یافته است.
وی افزود: پس از شرکتهای دانشبنیان واحدهای فناور مستقر در پارکهای علم و فناوری بیشترین سهم را از منابع مالی دریافت کردهاند و بخشی از تسهیلات نیز به صنایع خلاق و سایر شرکتهای مشمول اختصاص یافته است.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی تاکید کرد: تقویت نقش صندوقهای پژوهش و فناوری، افزایش سرمایه، توسعه ابزارهای مالی و حرکت به سمت سرمایهگذاری مشترک از الزامات تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه و دستیابی به سهم ۷ درصدی اقتصاد دانشبنیان از تولید ناخالص داخلی است.
نورالهزاده در ادامه با اشاره به برنامههای صندوق نوآوری و شکوفایی برای اصلاح ساختار صندوقهای پژوهش و فناوری اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ صندوقهای سرمایهگذاری دارای مجوز، گزارش عملکرد خود را ارائه کردند و در این مدت ظرفیت قابل توجهی از سرمایهگذاری مالی از طریق این صندوقها برای حمایت از شرکتهای دانشبنیان جذب شد.
وی افزود: برای ایجاد تحول در نظام تامین مالی فناوری، اساسنامه صندوقهای پژوهش و فناوری مورد بازنگری قرار گرفته است تا زمینه حضور سرمایهگذاران جدید و افزایش مشارکت بخش خصوصی در این صندوقها فراهم شود.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی تصریح کرد: بر اساس اصلاحات پیشبینیشده چنانچه سهامداران فعلی تمایلی به افزایش سرمایه صندوق نداشته باشند، امکان ورود سرمایهگذاران جدید از طریق سازوکار سلب حق تقدم سهامداران موجود فراهم خواهد شد تا سرمایهگذاران جدید بتوانند در ترکیب سهامداری صندوقها قرار گرفته و در افزایش سرمایه مشارکت کنند.
نورالهزاده با تاکید بر ضرورت ارتقای عملکرد صندوقهای پژوهش و فناوری گفت: توسعه نقش صندوقها در زیستبوم فناوری نیازمند نظارت دقیق و مستمر است و اگر صندوقی در چارچوب قوانین و مقررات عمل نکند یا نتواند وظایف تعیینشده را بهدرستی انجام دهد ناگزیر به اعمال قانون خواهیم بود.
وی ادامه داد: در مواردی که تخلف یا ضعف جدی در عملکرد صندوقها مشاهده شود حتی موضوع سلب صلاحیت حرفهای مدیران نیز در دستور کار قرار خواهد گرفت تا از انحراف مسیر اصلی صندوقها جلوگیری شود.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی افزود: در کنار نظارت برنامههایی برای اصلاح ساختار صندوقها نیز دنبال میشود و در صورت نیاز ایجاد صندوقهای جدید با مقیاس بزرگتر و توان مالی بالاتر در دستور کار قرار خواهد گرفت تا این مجموعهها بتوانند نقش مؤثرتری در تامین مالی شرکتهای فناور و دانشبنیان ایفا کنند.
وی با اشاره به ماموریت اصلی صندوقهای پژوهش و فناوری اظهار کرد: منابع مالی این صندوقها باید صرف توسعه فناوری، رشد شرکتهای دانشبنیان و حمایت از نوآوری شود و نباید در حوزههایی خارج از ماموریتهای فناورانه مورد استفاده قرار گیرد.
نورالهزاده تاکید کرد: تحقق هدف برنامه هفتم توسعه مبنی بر رساندن سهم اقتصاد دانشبنیان به ۷ درصد تولید ناخالص داخلی نیازمند آن است که منابع مالی موجود در این زیستبوم به شکل هدفمند و در مسیر توسعه فناوری هدایت شود.
وی همچنین از برنامه رتبهبندی صندوقهای پژوهش و فناوری خبر داد و گفت: رتبهبندی صندوقها در دستور کار قرار گرفته است تا عملکرد آنها بهصورت مستمر ارزیابی شود و صندوقهای توانمند و موفق بتوانند از حمایتها و ظرفیتهای بیشتری بهرهمند شوند.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی در پایان با تاکید بر جایگاه نظام تامین مالی در توسعه اقتصاد دانشبنیان گفت: در معماری جدید زیستبوم نوآوری و فناوری، نظام تامین مالی یکی از ارکان اصلی محسوب میشود و تلاش داریم ساختاری متناسب با اهداف برنامه هفتم توسعه طراحی کنیم.
وی خاطرنشان کرد: هدف این است که صندوقهای پژوهش و فناوری بتوانند با توان مالی، ساختار مدیریتی و ابزارهای مالی مناسبتر، نقش موثرتری در توسعه فناوری، تجاریسازی نوآوریها و رشد اقتصاد دانشبنیان کشور ایفا کنند.
انتهای پیام/