لیلا ورزی، کارشناس ارشد جامعهشناسی، در گفتوگو با خبرگزاری برنا، با اشاره به آثار اجتماعی جنگ گفت: جنگ با ایجاد فضای ترس، بیاعتمادی و رقابت بر سر منابع محدود، فرهنگ همکاری را به طور مستقیم تضعیف میکند. در شرایط جنگی، بقا به اولویت اصلی افراد تبدیل میشود و همین مسئله میتواند به انزوای اجتماعی و کاهش حس تعلق به جامعه بینجامد. در چنین فضایی، همکاری داوطلبانه و مبتنی بر همدلی، جای خود را به همکاریهای اجباری یا منفعتمحور میدهد.
وی با تأکید بر اینکه احیای فرهنگ همکاری جمعی فرایندی تدریجی و چندوجهی است، افزود: بازسازی اعتماد، که زیربنای هر نوع همکاری اجتماعی است، نخستین و مهمترین گام در این مسیر به شمار میرود. این هدف از طریق ایجاد فضاهای امن برای گفتوگو، ترویج رواداری و احترام به تفاوتها و همچنین تقویت نهادهای مدنی و سازمانهای مردمنهاد محقق میشود.
ورزی نقش آموزش و رسانهها را نیز در بازسازی سرمایه اجتماعی مهم دانست و اظهار کرد: مدارس و دانشگاهها میتوانند با گنجاندن برنامههای آموزشی در حوزه کار گروهی، مشارکت اجتماعی و مسئولیتپذیری، نسلی با رویکردی مشارکتجویانه تربیت کنند. رسانهها نیز با تولید محتوای امیدبخش و همدلانه و معرفی الگوهای موفق همکاری، میتوانند به تقویت همبستگی اجتماعی کمک کنند و از دامن زدن به اختلافات بپرهیزند.
این جامعهشناس درباره چالشهای پیشروی احیای همکاری جمعی نیز گفت: پیامدهای اقتصادی جنگ، از جمله بیکاری، فقر و کاهش فرصتهای معیشتی، روند بازسازی اجتماعی را با دشواری روبهرو میکند. همچنین افرادی که آسیبهای جسمی و روانی ناشی از جنگ را تجربه کردهاند، به حمایتهای روانی و اجتماعی نیاز دارند تا بتوانند بار دیگر به چرخه مشارکت و همکاری بازگردند.
وی تشکیل گروههای داوطلب مردمی برای بازسازی مناطق آسیبدیده، اجرای پروژههای مشترک فرهنگی و هنری با هدف تقویت همبستگی اجتماعی و حمایت از کسبوکارهای خرد محلی مبتنی بر مشارکت را از جمله راهکارهای عملی برای احیای فرهنگ همکاری جمعی عنوان کرد.
ورزی ابراز امیدواری کرد که با همکاری مردم، نهادهای مدنی و مسئولان، روحیه همکاری و همبستگی اجتماعی بار دیگر در جامعه تقویت شود؛ چرا که این سرمایه اجتماعی، پیشنیاز توسعه پایدار، افزایش تابآوری جامعه و تحقق زندگی مسالمتآمیز است.
انتهای پیام/