زهرا وجدانی: بحران آب و کاهش بهرهوری در بخشهای مختلف سالهاست به یکی از مهمترین چالشهای کشور تبدیل شده است، چالشی که کارشناسان معتقدند حل آن تنها با اجرای پروژههای عمرانی ممکن نیست و در کنار سیاستگذاری و مدیریت، بهرهگیری از فناوریهای نوین نیز میتواند نقش تعیینکنندهای در کاهش مصرف آب، افزایش بازچرخانی پساب و ارتقای بهرهوری ایفا کند.
در همین راستا، خبرگزاری برنا در گفتوگویی تفصیلی با دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو معاونت علمی ریاستجمهوری به بررسی نقش فناوری نانو در حل مسائل کشور پرداخته است. احمدوند در بخش نخست این گفتوگو ضمن تشریح جایگاه فناوری در حل چالشهای ملی از ظرفیتهای نانو برای مدیریت بحران آب، افزایش بهرهوری در کشاورزی و شیلات، ارتقای تصفیهخانههای آب و پساب و کاهش هزینههای توسعه زیرساختهای آبی سخن گفته است که در ادامه به آن میپردازیم.
عماد احمدوند، دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو در گفتوگو با خبرنگار علمی و فناوری خبرگزاری برنا با اشاره به پیچیدگی مسائل کشور اظهار کرد: بسیاری از چالشهای کشور چندبعدی هستند و صرفا با ارائه یک راهکار فناورانه حل نمیشوند بلکه سیاستگذاری، مدیریت، تصمیمگیری و روندهای طیشده در سالهای گذشته نیز در شکلگیری و رفع این مسائل نقش دارند.
وی افزود: وظیفه ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو توسعه و رساندن فناوریهای نوین به مرحلهای است که بتوانند در صنایع مختلف مورد استفاده قرار گیرند. این فرآیند از شناسایی یک ایده یا ظرفیت اولیه تا رسیدن به مرحله تعامل مستقیم با صنعت معمولا حداقل شش تا هشت سال زمان میبرد و امروز در صنایع مختلف شرکتهای متعددی به این مرحله رسیدهاند و توان ارائه راهکارهای فناورانه را دارند.
احمدوند با اشاره به بحران آب در کشور گفت: در حال حاضر نگاه غالب برای حل مشکل آب، انتقال آب بین حوضهای یا شیرینسازی آب دریا است در حالی که این روشها هزینههای بالایی دارند و در برخی موارد با چالشهای زیستمحیطی نیز همراه هستند.
وی ادامه داد: در بسیاری از موارد بازچرخانی آب، استفاده مجدد از پسابهای شهری و صنعتی و همچنین افزایش بهرهوری مصرف آب در بخش کشاورزی باید در اولویت قرار گیرد اما این موضوع بیش از آنکه به نبود فناوری مرتبط باشد به سیاستهای مدیریتی و تصمیمگیری بازمیگردد.
راهکارهای نانویی بهرهوری آب در کشاورزی و شیلات را متحول میکنند
دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو با بیان اینکه فناوریهای نانو در بخش کشاورزی و شیلات ظرفیت بالایی برای صرفهجویی در مصرف آب دارند، اظهار کرد: راهکارهای نانویی میتوانند بهرهوری مصرف آب را به شکل قابل توجهی افزایش دهند.
وی افزود: به عنوان نمونه در حوزه شیلات فناوریهای نانویی این امکان را فراهم کردهاند که میزان برداشت ماهی از استخرهای پرورش تا سه برابر افزایش یابد بدون آنکه نیاز به تامین منابع آب جدید باشد. این موضوع برای بسیاری از استخرهای پرورش ماهی که با محدودیت آب مواجه هستند یک تحول جدی محسوب میشود.
احمدوند با اشاره به کاربردهای فناوری نانو در صنعت تصفیه آب و پساب گفت: فناوریهای نانویی علاوه بر کاهش مصرف انرژی و برق، هزینههای تصفیه را نیز کاهش داده و ظرفیت تصفیهخانههای موجود را تا دو برابر افزایش میدهند.
وی تصریح کرد: این فناوریها بدون نیاز به ساخت تصفیهخانه جدید امکان استفاده حداکثری از زیرساختهای موجود را فراهم میکنند و میتوانند بخش قابل توجهی از نیاز آبی صنایع و کشاورزی را از طریق بازچرخانی پساب تامین کنند.
دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو با اشاره به برآوردهای اقتصادی این طرح اظهار کرد: ظرفیت فعلی تصفیه پساب کشور روزانه حدود ۶ میلیون مترمکعب است و طبق برنامه هفتم توسعه قرار است روزانه ۲ میلیون مترمکعب به این ظرفیت افزوده شود.
وی ادامه داد: برآوردها نشان میدهد اجرای این افزایش ظرفیت از طریق روشهای متداول با قیمتهای گذشته بیش از ۱۵۰ هزار میلیارد تومان هزینه داشت و با شرایط فعلی این رقم قطعا بیشتر خواهد بود.
احمدوند خاطرنشان کرد: در مقابل با استفاده از فناوریهای نانو و ارتقای تصفیهخانههای موجود میتوان همین افزایش ظرفیت را با حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان یعنی نزدیک به یکپنجم هزینه بدون نیاز به احداث تاسیسات جدید و طی کردن فرآیندهای پیچیده اجرایی و هماهنگی بین دستگاههای مختلف محقق کرد.
وی در پایان تاکید کرد: اجرای تنها یکی از پروژههای بزرگ نانویی در حوزه تصفیه پساب میتواند کل سرمایهگذاری انجامشده در سالهای گذشته در حوزه فناوری نانو کشور را جبران کند و با توجه به ظرفیتهای گسترده موجود، اجرای این فناوریها میتواند تحولی اساسی در مدیریت منابع آب و افزایش بهرهوری کشور ایجاد کند.
انتهای بخش اول/