حسین دهقان، رئیس بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی، در نشستی صمیمی با اهالی رسانه به مناسبت روز خبرنگار با اشاره به فلسفه شکلگیری بنیاد مستضعفان اظهار کرد: فلسفه اصلی تشکیل بنیاد این بوده است که داراییهایی که از محل بیتالمال و در اختیار یک مجموعه قرار گرفته، در مسیر منافع عمومی و بهویژه خدمت به محرومان و مستضعفان هزینه شود. این فلسفه همچنان پابرجاست و تغییری در آن ایجاد نشده است.
وی ادامه داد: با این حال، داراییهایی که در ابتدای انقلاب و در فرآیند مصادرهها در اختیار بنیاد قرار گرفت، امروز نسبت بسیار متفاوتی با ساختار داراییهای فعلی بنیاد دارد. بخشی از آن داراییها در طول زمان به فروش رسیده، واگذار شده یا تبدیل شده و بخش دیگری نیز از محل سرمایهگذاریهای جدید، دریافت تسهیلات یا فعالیتهای اقتصادی ایجاد شده است.
رئیس بنیاد مستضعفان تصریح کرد: بنیاد در حوزه اقتصادی به دنبال آن است که فعالیتهایش به درآمدهای پایدار منجر شود تا این درآمدها در خدمت مأموریت اصلی بنیاد، یعنی محرومیتزدایی، توانمندسازی و عمران و آبادانی مناطق محروم قرار گیرد.
دهقان با اشاره به تغییر رویکرد بنیاد در حوزه محرومیتزدایی گفت: تلاش کردهایم مفهوم محرومیت را بازتعریف کنیم. در سالهای نخست پس از انقلاب، محرومیت بیشتر با شاخصهایی مانند نداشتن آب، برق، راه، مدرسه، خانه بهداشت و سایر زیرساختهای اولیه تعریف میشد. امروز بخش قابل توجهی از این زیرساختها در مناطق مختلف کشور ایجاد شده است، اما همچنان افرادی وجود دارند که با وجود برخورداری از برخی امکانات، توان اقتصادی یا توان استفاده از منابع موجود را ندارند.
وی افزود: از نگاه ما، فرد یا منطقه محروم، فرد یا منطقهای است که یا منابع لازم برای فعالیت را در اختیار ندارد، یا به منابع دسترسی ندارد و یا در صورت وجود منابع، توانایی استفاده از آنها را ندارد؛ بنابراین مأموریت ما تنها ارائه خدمات یا کمکهای بلاعوض نیست، بلکه باید افراد را آموزش دهیم، مهارتهای لازم را در اختیار آنها قرار دهیم و با ارائه مشاوره و حمایت، آنها را به نقطهای برسانیم که بتوانند فعالیت اقتصادی خود را آغاز کنند، آن را ادامه دهند و حتی توسعه دهند.
دهقان تأکید کرد: هدف این است که فرد بتواند به شغل یا فعالیتی دست پیدا کند که علاوه بر تأمین معاش، امکان استمرار و توسعه نیز داشته باشد. در واقع، تلاش ما این است که به افراد کمک کنیم از وضعیت وابستگی خارج شوند و روی پای خود بایستند.
رئیس بنیاد مستضعفان درباره اقدامات این بنیاد در حوزه آموزش گفت: در مناطق هدف، تلاش کردهایم مدارس موجود را تجهیز کنیم و سطح استانداردهای آموزشی را ارتقا دهیم. در کنار آن، موضوع فناوریهای جدید را نیز مورد توجه قرار دادهایم و تلاش کردهایم دانشآموزان این مناطق را با اقتصاد دیجیتال، فضای مجازی، سواد مالی، هوش مصنوعی و مهارتهای راهاندازی کسبوکار آشنا کنیم.
وی افزود: معتقدیم نباید صرفاً به مدرسه اکتفا کنیم. به همین دلیل، در مقطع دبیرستان و بهویژه دو سال پایانی آن، بر موضوع معدل و مسیر ورود دانشآموزان به دانشگاه تمرکز کردهایم و تلاش میکنیم دانشآموزانی که از مناطق محروم وارد دانشگاه میشوند، از حمایتهای لازم برخوردار شوند.
دهقان ادامه داد: بسیاری از این افراد توان اقتصادی لازم برای جدا شدن از محیط زندگی خود و ورود به یک محیط جدید را ندارند. به همین دلیل، از دانشجویان مناطق محروم حمایت میکنیم و در عین حال از آنها میخواهیم این حمایت را در آینده به جامعه و منطقه خود بازگردانند. تلاش کردهایم در کنار حمایتهای مالی و آموزشی، نوعی مسئولیت اجتماعی و وفاداری به زادگاه و جامعه محلی نیز در آنها شکل بگیرد.
رئیس بنیاد مستضعفان درباره ساماندهی فعالیتهای اجتماعی نهادهای وابسته به رهبری نیز گفت: تلاش شده است فعالیتهای خدماتی و اجتماعی این مجموعهها به صورت یکپارچهتر و قابل ارزیابی دنبال شود تا این اقدامات بر اساس برنامه و راهبرد مشخص انجام گیرد و عملکرد آنها در طول زمان قابل سنجش باشد.
وی افزود: در حوزه مدرسهسازی، علاوه بر ساخت مدارس، موضوع مقاومسازی مدارس را نیز دنبال کردهایم و بخش قابل توجهی از پروژه مربوط به مدارس سنگی را بر عهده گرفتهایم.
دهقان با اشاره به فعالیتهای بنیاد در حوزه سلامت اظهار کرد: در زمینه سنجش بینایی و شنوایی کودکان نیز در مناطقی که پوشش مناسبی وجود نداشت، مسئولیتهایی را بر عهده گرفتهایم. در دو سال گذشته، موضوع شنوایی کودکان را تا مراحل درمان و کاشت حلزون دنبال کردهایم. وی افزود: در حوزه دندانپزشکی نیز بخش قابل توجهی از خدمات مورد نیاز مردم مناطق محروم را ارائه میکنیم. به جز ایمپلنت، سایر خدمات دندانپزشکی در این مناطق مورد حمایت قرار میگیرد. همچنین در زمینه سلامت مادران باردار، از مشاورههای پیش از بارداری تا سونوگرافی و خدمات مورد نیاز، حمایتهایی انجام میشود.
رئیس بنیاد مستضعفان گفت: این خدمات با استفاده از ظرفیتهای دولت، گروههای داوطلب و گروههای جهادی ارائه میشود. همچنین تلاش کردهایم خدمات سلامت را به سمت استفاده از پلتفرمهای دیجیتال و هوش مصنوعی ببریم تا ارائه خدمات قابل کنترلتر و هدفمندتر شود.
وی توضیح داد: در این مدل، وضعیت سلامت خانوادهها و افراد ثبت میشود و مشخص است که فرد در چه زمانی باید به چه مرکز درمانی مراجعه کند. این روند امکان پیگیری مستمر خدمات درمانی را فراهم میکند. در کنار سلامت، موضوع تغذیه کودکان و خدمات معیشتی نیز در مناطق هدف، بهویژه مدارس شبانهروزی، مورد توجه قرار گرفته است.
دهقان تأکید کرد: در حوزه اشتغال نیز تلاش کردهایم فعالیتها به تدریج جامعهمحور شود؛ به این معنا که خود مردم در شناسایی مسائل، تشخیص نیازها و اجرای طرحها مشارکت داشته باشند.
رئیس بنیاد مستضعفان درباره واگذاری داراییهای این مجموعه گفت: تجربه واگذاری داراییهای دولتی و عمومی در کشور در مواردی موفق نبوده است. در برخی موارد، دارایی واگذار شده و خریدار با ایجاد درآمد کوتاهمدت، زمینه فعالیت مجموعه را از بین برده است.
وی افزود: رویکرد ما در واگذاریها متفاوت است. برای واگذاری یک مجموعه، دو شرط اصلی را در نظر میگیریم؛ نخست اینکه فرد یا مجموعه خریدار اهلیت داشته باشد و کار را بشناسد و دوم اینکه توان مالی لازم برای حفظ و توسعه آن فعالیت را داشته باشد.
دهقان تصریح کرد: ما به دنبال رهاسازی داراییها نیستیم. در برخی واگذاریهای دولتی، هدف صرفاً کاهش بار مسئولیت و خارج کردن سریع دارایی از اختیار دولت بوده است، اما چنین نگاهی در بنیاد وجود ندارد. حتی برای یک دوره زمانی مشخص تلاش میکنیم حمایتهای لازم از مجموعه واگذار شده ادامه داشته باشد تا فعالیت آن به ثبات برسد.
رئیس بنیاد مستضعفان درباره فعالیتهای اقتصادی این مجموعه اظهار کرد: با توجه به گستردگی و تنوع فعالیتهای بنیاد، تصمیم گرفتهایم این گستردگی را حفظ نکنیم و فعالیتهای اقتصادی را بر حوزههایی متمرکز کنیم که اثرگذاری ملی داشته باشند، آیندهدار باشند، امکان ایجاد درآمد پایدار داشته باشند، رقیب بخش خصوصی نباشند و در عین حال مکمل فعالیت دولت باشند.
وی نخستین حوزه مورد توجه را امنیت غذایی عنوان کرد و گفت: هدف ما این است که در زنجیره کالاهای اساسی، در نقاط کلیدی ورود کنیم تا نوسانات شدید بازار و کمبودهای مقطعی کاهش پیدا کند. برای مثال، اگر ظرفیت مناسبی در تولید گوشت، مرغ و سایر اقلام اساسی وجود داشته باشد، امکان بروز بسیاری از تنشهای بازار کاهش مییابد.
دهقان افزود: در این حوزه تلاش میکنیم زنجیره تولید، تأمین نهاده، فرآوری، توزیع و بازار را به شکل یکپارچه ببینیم و در نقاطی که وجود یک حلقه ضعیف موجب ایجاد اختلال در کل زنجیره میشود، ورود کنیم. همچنین در حوزه لجستیک و تأمین زیرساختهای مورد نیاز واحدهای تولیدی نیز حمایتهایی انجام میدهیم.
وی درباره فعالیتهای بنیاد در حوزه انرژی نیز گفت: بنیاد مستضعفان در حال حاضر حدود ۱۷ هزار مگاوات ظرفیت تولید برق در اختیار دارد و در حال توسعه این ظرفیت است. همچنین بخشی از انرژی تولیدی مازاد بر نیاز مجموعه، در اختیار شبکه قرار میگیرد و بنیاد این ظرفیت را دارد که در صورت تصمیم دولت، به تأمین نیازهای شبکه برق کشور کمک کند.
دهقان با اشاره به برنامه بنیاد برای مردمیسازی داراییها اظهار کرد: بخشهایی از داراییها و فعالیتهای اقتصادی بنیاد را وارد بورس کردهایم و در مواردی نیز مجموعهها را ادغام یا برای واگذاری آماده کردهایم. هدف ما این است که در مسیر مردمیسازی داراییها حرکت کنیم و مردم بتوانند در فعالیتهای اقتصادی این مجموعهها مشارکت داشته باشند.
وی افزود: هلدینگهای بنیاد نیز در حال سازماندهی فعالیتهای بالادستی و پاییندستی خود هستند تا ساختار فعالیتهای اقتصادی آنها شفافتر و کارآمدتر شود.
دهقان خاطرنشان کرد: بنیاد در تعامل با دستگاههای دولتی فعالیت میکند، مالیات خود را پرداخت میکند و بابت خدماتی که از دستگاههای دولتی دریافت میکند، بدهیای به دولت ندارد. در عین حال، تلاش میکنیم فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی بنیاد در راستای مأموریت اصلی آن و در خدمت محرومیتزدایی و توانمندسازی مردم باشد.
انتهای پیام/