علی تقوی دانشجوی شیمی تجزیه به سرپرستی حسن سرشتی استاد دانشکدگان علوم با ساخت یک غشای کامپوزیتی نانوفیبری دولایه نامتقارن (جانوس) مغناطیسی، موفق به ارائه روشی کارآمد و دوستدار محیط زیست برای اندازهگیری ترکیبات سمی بنزن، تولوئن، اتیلبنزن و ایزومرهای زایلن (BTEX) در نمونههای شهری شدهاند.
به گزارش دانشگاه تهران، حسن سرشتی با اعلام این خبر گفت: این روش نوین که مبتنی بر میکرواستخراج فاز جامد با غشاء (M-SPME) است، با بهرهگیری از شاخصهای ارزیابی سبز (AGREEprep) و کاربردی (BAGI) تأیید کرده که میتواند جایگزین مناسبی برای روشهای قبلی باشد.
وی افزود: ترکیبات آروماتیک فرار مانند BTEX از جمله آلایندههای مهم زیستمحیطی به شمار میروند که به دلیل سمیت بالا و حضور گسترده در هوا، آب و خاک، همواره نگرانیهای جدی برای سلامت عمومی ایجاد کردهاند.
استاد دانشکدگان علوم تأکید کرد: در تازهترین تلاش علمی برای مقابله با این چالش، آزمایشگاه تحقیقاتی شیمی تجزیه موفق به طراحی و ساخت یک غشای نانوفیبری هوشمند با ساختار نامتقارن «جانوس» شده که به طور ویژه برای استخراج و پیشتغلیظ این آلایندهها پیش از آنالیز با دستگاه کروماتوگرافی گازی-طیفسنجی جرمی (GC-MS) به کار میرود.
وی گفت: این غشای نوآورانه از یک لایه از جنس الیاف پلیآمید تقویت شده با سلولز میکروکریستالی و هیدروکسید دوگانه لایهای نیکل-آلومینیوم تشکیل شده که بر روی بستری از نانوالیاف پلیاورتان تقویت شده با نانولولههای کربنی به وسیله تکنیک الکتروریسی نشانده شده است.
حسن سرشتی ادامه داد: ساختار این غشا با استفاده از تصاویر میکروسکوپ الکترونی (FE-SEM)، طیفسنجی مادون قرمز (FT-IR)، پراش اشعه ایکس (XRD) و آنالیز جذب-واجذب نیتروژن، تأیید شده است و نتایج آزمونهای اعتبارسنجی نشان داد که این روش در محدوده غلظتی ۱۰ تا ۱۰۰۰۰ میکروگرم بر لیتر پاسخ خطی دارد و قادر است آلایندهها را در سطوح غلظتی بسیار پایین (حد تشخیص بین ۰.۰۹ تا ۰.۴۵ میکروگرم بر لیتر) اندازهگیری کند.
تکرارپذیری روش (با انحراف استاندارد نسبی ۲.۵ تا ۷ درصد) و فاکتورهای غنیسازی بین ۱۴.۸ تا ۲۳.۸، نشان از کارایی بالای این سامانه دارد.
از مهمترین دستاوردهای این پژوهش، عملکرد موفق غشا در نمونههای حقیقی جمعآوریشده از هوای شهری، آبهای سطحی و خاک است که بازیابی قابلقبول را برای تمامی ترکیبات هدف به همراه داشت.
افزون بر این، غشا پس از ۷ چرخه استفاده متوالی، بیش از ۹۰ درصد کارایی اولیه خود را حفظ کرد که گواهی بر پایداری مکانیکی و شیمیایی مناسب آن است.
به این ترتیب، غشای نانوفیبری جانوس مغناطیسی نه تنها از نظر تحلیلی برتر از بسیاری روشهای سنتی عمل میکند، بلکه از منظر زیستمحیطی و اقتصادی نیز گزینهای پایدار و منطبق با نیازهای روز آزمایشگاهی محسوب میشود.
انتهای پیام/