مرتضی مکی، کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با خبرنگار برنا درباره چرایی پایان رایزنیها و بازگشت ترامپ به سیاست فشار حداکثری گفت: اینکه آمریکاییها پس از اعلام آتشبس و تلاشهایی که انجام شد و همچنین تفاهمنامهای که به امضا رسید، دوباره به مواضع قبلی خود بازگشته و همچنان به دنبال تحمیل خواستههای خود به ایران هستند، نشان میدهد که آمریکاییها درصدد انجام یک اقدام بزرگ در سطح منطقه هستند.
وی افزود: در اثر واکنش منطقهای که ایران انجام داد، آمریکاییها در شرایط بسیار سخت و تنگنایی قرار گرفتند و این اقدام میتواند در همین شرایط اجرایی شود. با توجه به مجموعه اظهارنظرها، انتقادات و تحلیلهایی که درباره نظم منطقهای پس از جنگ مطرح شده، آمریکا به دلایل مختلف نمیتواند به شرایط قبل از جنگ بازگردد. به همین دلیل حتی گفته میشود که آمریکاییها بسیار بعید است دوباره پایگاههای خود را به شکل گذشته بازسازی کنند و حضور نظامی ثابت خود را در منطقه حفظ کنند. اگر به دنبال حضور منطقهای باشند، باید به چارچوب قواعد جدیدی تن بدهند.
این کارشناس مسائل بینالملل ادامه داد: این تغییر نظم برای آمریکا و شخص ترامپ که به دنبال ایجاد یک نظم جدید است، بسیار سخت است و پذیرش آن به راحتی انجام نمیشود. به همین دلیل تصور میکردم با تفاهمنامه اسلامآباد و تفسیری که خود آمریکاییها از این تفاهمنامه ارائه کرده و آن را دستاوردسازی کنند، موضوع تنگه هرمز اهمیت ویژهای پیدا کند.
مکی تصریح کرد: بسته شدن تنگه هرمز، مستقل از تجاوز آمریکا به ایران، به یک اهرم بسیار مهم برای ایران تبدیل شد. پیش از آن شاید ایران از طریق اهرم هستهای به دنبال این بود که خواستههای خود در زمینه رفع تحریمها و بازگشت به شرایط قبل از جنگ را دنبال کند، اما تنگه هرمز اهرم جدید و قدرتمندی را در اختیار ایران قرار داد تا بتواند از آن در جهت تأمین خواستهها و مطالبات خود استفاده کند.
وی افزود: آمریکاییها موضوع جنوب تنگه هرمز را مطرح کردند و تلاش داشتند شمشیر تنگه هرمز از دست ایران نیفتد و حداقل ایران همچنان تحت فشار و محاصره تحریمی باقی بماند تا آمریکاییها به زعم خودشان از طریق کانال جنوبی هرمز بتوانند آنجا را ساماندهی کنند، اما واکنشها وضعیت را بسیار مخاطرهآمیزتر کرده است.
مکی گفت: در شرایطی که اگر آمریکاییها اقدام نظامی مجددی انجام دهند، قطعاً با واکنش ایران مواجه خواهند شد، اینگونه نیست که آمریکا اقدامی انجام دهد و فقط ایران متحمل هزینههای پاسخ به آن شود. نگرانیهایی که کشورهای عربی منطقه نیز از احتمال درگیریهای جدید میان ایران و آمریکا مطرح کردهاند، باعث شده موضوع محاصره و تحریم اقتصادی بیشتر مورد تمرکز قرار گیرد.
این کارشناس مسائل بینالملل خاطرنشان کرد: راهحلی که به نظر میرسد، این است که ایران قطعاً فشارهای اقتصادی را تحمل خواهد کرد، اما این راهحل تاکنون جواب نداده و ایران همچنان با مشکلات زیادی برای مدیریت شرایط خود مواجه است. اگر این شرایط ادامه پیدا کند و همچنان تلاش شود تحریمها ادامه داشته باشد، میتواند زمینه را برای وقوع درگیری گستردهتر فراهم کند.
وی ادامه داد: راهحل مانند گذشته نمیتواند به گونهای باشد که فقط ایران متحمل هزینههای آن شود. اکنون این محاصره و محاسبات، هزینههایی را برای اروپا و آمریکا نیز به همراه دارد. زمان برای ترامپ از این جهت بسیار مهم است و اگر نتواند در یک فرصت زمانی راهحلی پیدا کند، بعید نیست دست به اقدام انتحاری و حمله به ایران بزند.
مکی در پایان گفت: تلاشها و تحرکاتی که برای نرسیدن به آن نقطه در جریان است، به نظر میرسد شدت بیشتری پیدا کرده است. سفرعاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان به تهران در چنین شرایطی میتواند پیامآور تحولاتی در روزهای آتی باشد.
انتهای پیام/