دولت آمریکا که امیدوار بود با برخی مزیتهای اقتصادی در یادداشت تفاهم پایان جنگ-سندی که خود در وهله اول تعهداتش در آن را نقض کرد-یا محاصره دریایی غیرقانونی بنادر ایران بتواند موضع مذاکراتی آن را بهویژه در زمینه حق حاکمیت و اعمال قانون بر تنگه هرمز به عنوان یک کشور ساحلی تغییر دهد، اکنون میگوید در آخر بازی به «آخرالزمان اقتصادی» روی آورده و تحریمهای بیسابقهای را علیه ایران اعمال کرده است، اگرچه مقامات ایران این تحریمها را «فیلم تکراری» توصیف کرده و برای آن ابراز آمادگی کردهاند.
آمریکا علاوه بر اجرای محاصره صادرات نفت ایران، فشار خود را بر شرکای تجاری آن و نهادهایی که به ایران در نقلوانتقال پول کمک میکنند، افزایش خواهد داد. با این حال، در حال حاضر این تهدیدها بیش از آنکه عملی باشند، جنبه لفاظی و هشدار دارند. کشورها ملزم به اجرای فوری خواستههای آمریکا نیستند. با این وجود، این سیاست همچنان میتواند به تشدید تنش دامنهدارتری منجر شود.
نشریه اکونومیست در گزارشی با این مقدمه نوشت: چند نکته مهم در روابط تجاری کشورها با ایران وجود دارد. چین طی جنگ نفت ایران را با قیمتی ۷ تا ۱۲ دلار پایینتر از قیمت بازار برای هر بشکه خریداری کرده است، اما به طور کلی تحریمهای آمریکا را نقض کرده است. پکن حدود ۹۰ درصد از صادرات نفت خام ایران را خریداری میکند و به اعتقاد آمریکا، این درآمد تقریبا نیمی از بوجه سال گذشته ایران را تامین کرده. امارات متحده عربی نیز بهرغم اعلام قطع روابط تجاری با ایران در ۱۸ اوت بر اثر هدف قرار گرفتن کشتیهای متخلف آن در تنگه هرمز، تا کنون بیش از هر کشور دیگری به ایران کالا صادر کرده است.
چین هشدار داده که تحریمهای جدید آمریکا به رشد اقتصاد جهانی و ثبات مالی آسیب میزند و تاکید کرده که از «حقوق و منافع مشروع» خود دفاع خواهد کرد. آمریکا پیشتر شرکتهای چینی فعال در تجارت نفت ایران را هدف قرار داده، اما به نظر میرسد دولت آمریکا برای تشدید بیشتر اقدامات علیه چین محتاط است، چرا که به گفته تحلیلگران، این موضوع فراتر از مسئله ایران رفته و به طور مستقیم به روابط دوجانبه آمریکا و چین مرتبط میشود. از این رو، ترامپ حتی با حداکثر فشار ممکن است، به نتیجه مطلوب نرسد، چراکه ایران از وضعیت شکننده اقتصاد خود آگاه است.
این رسانه در ادامه با اشاره به اظهارات مقامات ایرانی درباره مقاومت در برابر فشارهای اقتصادی آمریکا و مقابله با آن نوشت: ایران شبکههای پیچیدهای برای تجارت و امور مالی ایجاد کرده است که نظارت بر آنها برای آمریکا دشوار خواهد بود. رویکرد آمریکا مبتنی بر فشار اقتصادی ممکن است ایران را به این نتیجه برساند که کارزار نظامی علیه آن شکست خورده و در نتیجه، ایران را به انجام دادن حملات جدید علیه پایگاههای نظامی و تاسیسات انرژی (مرتبط با منافع آمریکا) در منطقه برای مقابله با فشار اقتصادی ترغیب کند. ایران اعلام کرده است که هر کشوری که با آمریکا همکاری کند، دشمن محسوب شده و ممکن است هدف قرار گیرد. همچنین ایران از اهرمهای قابلتوجهی بر همسایگانی مانند عراق برخوردار است که خریدار گاز آن است و همواره گزینه تنگه هرمز را دارد تا در آن کشتیهای متخلف را که تلاش میکنند در مسیری جز مسیر اعلامشده در ترتیبات ایرانی عبور کنند، هدف قرار دهد یا توقیف کند که اثر آن بر جریان صادرات سوخت و کالاهای ضروری در بازارهای جهانی آشکار بوده است.
اکونومیست در بخش پایانی این مطلب با هشدار درباره نتیجه عکس این فشار اقتصادی بر تنشهای منطقهای نوشت: دولت ترامپ ممکن است امیدوار باشد که زمان به نفع آن است، اما پیشتر نیز درباره میزان تحمل رژیم ایران در برابر فشار، اشتباه کرده است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا در ماه آوریل پیشبینی کرد که محاصره تنگه هرمز توسط آمریکا، صنعت نفت ایران را به سرعت نابود خواهد کرد؛ چنین اتفاقی نیفتاده است و تا زمانی که ایران همچنان قدرت تنبیه دشمنان خود را داشته باشد، بعید است که از انجام این کار خودداری کند. برنامه آمریکا برای خفه کردن اقتصاد ایران، تلاشی برای اجتناب از دور دیگری از درگیری به نظر میرسد، اما ممکن است نتیجه عکس بدهد.
انتهای پیام