بهراد بهاری کارشناس و فعال بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار برنا اظهار کرد: در شرایط فعلی، نرخ بهره برخلاف سال ۹۹ نهتنها کاهش نیافته، بلکه احتمال افزایش آن نیز وجود دارد. از سوی دیگر، ارزشگذاری بازار در مقایسه با آن دوره در وضعیت افراطی قرار ندارد و قیمت سهام از منظر ارزشگذاری، نامعقول و توجیهناپذیر نیست.
وی افزود: مهمترین ریسک موجود در بازار، ریسک تحولات منطقهای و احتمال بروز جنگ است که بر رفتار سرمایهگذاران اثر گذاشته است. اگر این ریسک وجود نداشت، بازار میتوانست رشد بیشتری را تجربه کند.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تفاوت رفتار سرمایهگذاران در شرایط فعلی با سال ۹۹ گفت: در آن دوره ورود سرمایهگذاران خرد به بازار بسیار هیجانی و گسترده بود، اما اکنون شرایط متفاوت است. حتی بسیاری از فعالان قدیمی بازار نیز پرتفویهای متنوعتری دارند و تمام سرمایه خود را به سهام اختصاص ندادهاند.
به گفته بهاری، با توجه به ریسکهای موجود، رشد قابل توجه بازار در یک بازه زمانی کوتاه و احتمال شناسایی سود توسط سرمایهگذاران، امکان وقوع یک اصلاح در بازار وجود دارد، اما این اصلاح لزوماً به معنای تکرار ریزش سنگین سال ۹۹ نیست.
وی ادامه داد: مگر اینکه تحولات منطقهای به وقوع یک جنگ منجر شود، انتظار ندارم بازار با ریزشی مشابه سال ۹۹ مواجه شود. در صورت نبود چنین شوکی، ممکن است بازار یک اصلاح موقت را تجربه کند، اما از سوی دیگر، فشار تورمی و افزایش نرخ ارز میتواند مانع از کاهش پایدار قیمت سهام شود.
بهاری تأکید کرد: به همین دلیل، مقایسه شرایط فعلی بورس با سال ۹۹ بیشتر از منظر تکنیکال و شتاب رشد قیمتها قابل طرح است و از نظر شرایط اقتصاد کلان، ارزشگذاری شرکتها، رفتار سرمایهگذاران و سایر متغیرهای بنیادی، شباهت معناداری میان این دو دوره وجود ندارد.
رشد اسمی بورس را باید از رشد واقعی تفکیک کرد
این فعال بازار سرمایه در ادامه با اشاره به اثر نوسانات نرخ ارز بر بازار سهام گفت: در تحلیل بازار باید میان رشد اسمی و رشد واقعی تفاوت قائل شد. در شرایطی که اقتصاد با تورم بسیار بالا مواجه است و به دلیل شرایط اقتصادی و کسری بودجه دولت، نشانه مشخصی از کاهش این فشار تورمی مشاهده نمیشود، طبیعی است که نرخ ارز نیز تحت تأثیر همین شرایط افزایش پیدا کند.
وی افزود: در اقتصادی با تورم بیش از۸۰ درصدی، انتظار افزایش نرخ ارز متناسب با تورم و رشد نقدینگی، از منظر اقتصادی قابل طرح است، بنابراین نمیتوان صرفاً با مشاهده یک مقطع از نرخ ارز، درباره ارزشگذاری بلندمدت شرکتهای بورسی قضاوت کرد.
بهاری با این حال تأکید کرد: شرایط فعلی یک تفاوت مهم با دورههای گذشته دارد و آن، ریسکهای ناشی از تحریمها و محدودیتهای احتمالی در مسیر تجارت خارجی است.
وی توضیح داد: مشخص نیست شرکتهای صادراتمحور در شرایط فعلی با چه میزان ظرفیت و با چه هزینهای میتوانند صادرات خود را انجام دهند، بنابراین افزایش نرخ ارز الزاماً به همان نسبت در صورتهای مالی شرکتها منعکس نمیشود.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: ممکن است نرخ ارز افزایش پیدا کند، اما اگر یک شرکت نتواند محصولات خود را به فروش برساند یا هزینههای صادرات آن افزایش قابل توجهی داشته باشد، درآمد شرکت به اندازه رشد نرخ ارز افزایش پیدا نخواهد کرد.
ریسکهای بازار در قیمت سهام منعکس شده است
بهاری با اشاره به احتیاط سرمایهگذاران در سطوح فعلی شاخص بورس گفت: بخشی از نگرانی فعالان بازار نسبت به شناسایی سود، احتمال اصلاح و حتی مقایسه شرایط فعلی با سال ۹۹، ناشی از همین ریسکهایی است که در بازار وجود دارد.
وی افزود: بازار این احتمال را در نظر گرفته است که نرخ ارز در سطوح فعلی باقی نخواهد ماند و سرمایهگذاران تا حدودی چشمانداز آینده را در قیمتگذاری سهام لحاظ میکنند.
بهاری با این حال تأکید کرد: قیمتهای فعلی سهام هنوز به طور کامل افزایش احتمالی نرخ ارز در آینده را پیشخور نکردهاند و رشد قیمت سهام تا این مرحله متناسب با واقعیتهای بازار بوده است.
این فعال بازار سرمایه خاطرنشان کرد: رشد اخیر بازار را میتوان انعکاسی از واقعیتهای اقتصادی دانست، اما در کنار آن، ریسکهای موجود نیز در قیمتها منعکس شدهاند. اگر این ریسکها وجود نداشت، سطح قیمت سهام و شاخصهای بازار میتوانست بالاتر از سطوح فعلی قرار گیرد.