بازار رزرو آنلاین ویلا در ایران طی سالهای اخیر به یکی از بخشهای پررقابت صنعت گردشگری تبدیل شده است؛ بازاری چند هزار میلیارد تومانی که بازیگران اصلی آن برای جذب مسافران و میزبانان، از تبلیغات گسترده، تخفیفهای لحظه آخری، پرداخت اقساطی و گزینه رزرو فوری استفاده میکنند.
با این حال، آنچه در ظاهر یک فرایند ساده و سریع به نظر میرسد، در پشت صحنه با اختلاف قابلتوجه در کارمزدها، شیوه قیمتگذاری و زمان تسویه با میزبانان همراه است.بر اساس گزارشی که کجارو از مقایسه بهترین سایت های اجاره ویلا منتشر کرده است، پنج پلتفرم جاجیگا، جاباما، اتاقک، شب و میهمانشو با استفاده از هفت معیار مورد ارزیابی قرار گرفتهاند.
یکی از مهمترین یافتههای این بررسی، فاصله چشمگیر میان کارمزد دریافتی پلتفرمها است. مطابق اطلاعات منتشرشده، مجموع کارمزد و مالیات ارزش افزوده در جاباما بین ۲۱ تا ۲۳٫۷۵ درصد اعلام شده است؛ رقمی که بخشی از آن از مهمان و بخش دیگر از میزبان دریافت میشود.
در مقابل، مجموع کارمزد جاجیگا بین ۱۱ تا ۱۶٫۵ درصد گزارش شده و این پلتفرم هزینه جداگانهای از مهمان دریافت نمیکند. اتاقک با مجموع کارمزد ۲۰ درصد، شب با دامنه ۱۳ تا ۲۰درصد و مهمانشو با کارمزد کلی ۱۷ درصد در جایگاههای بعدی قرار گرفتهاند.
اضافهشدن هزینه خدمات در آخرین مرحله پرداخت، یکی از موضوعاتی است که میتواند باعث غافلگیری مسافر شود. کاربر ممکن است اقامتگاهی را با یک قیمت مشخص انتخاب کند، اما در صفحه پرداخت با مبلغ بیشتری روبهرو شود. به همین دلیل، شفافیت قیمت نهایی به یکی از معیارهای مهم اعتماد کاربران تبدیل شده است.
زمان پرداخت درآمد میزبانان نیز در پلتفرمهای مختلف یکسان نیست. بر اساس دادههای این بررسی، جاجیگا مبالغ را در فاصله 1 تا 4 روز، اتاقک و مهمانشو ظرف 2 روز و جاباما در 5 تا ۱۰ روز با میزبان تسویه میکنند.
در مورد پلتفرم شب، مدت رسمی تسویه تا ۶۰ روز عنوان شده است؛ با این حال، گزارش کجارو به بازخوردهایی در شبکههای اجتماعی اشاره میکند که در برخی موارد از تأخیرهای چندماهه حکایت دارند. چنین تأخیرهایی میتواند جریان نقدی میزبانان، بهویژه مالکان اقامتگاههایی را که هزینه نگهداری، نظافت و نیروی خدماتی دارند، با مشکل مواجه کند.
سرعت تسویه و میزان کارمزد دو عامل تعیینکننده برای ادامه همکاری میزبانان با یک پلتفرم هستند. افزایش زمان انتظار برای دریافت پول ممکن است باعث شود مالکان، ظرفیت اقامتگاه خود را به رقبایی منتقل کنند که پرداخت سریعتری دارند.
در بخش تعداد اقامتگاههای فعال، جاباما با حدود ۳۱ هزار واحد در رتبه نخست قرار گرفته و جاجیگا با حدود ۲۹ هزار اقامتگاه جایگاه دوم را دارد. اتاقک با ۲۲ هزار، مهمانشو با ۱۶هزار و شب با حدود هشت هزار اقامتگاه در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
بررسی امتیاز اپلیکیشنها نیز نشان میدهد جاباما گستردهترین جامعه کاربران را دارد، اما جاجیگا با میانگین امتیاز ۴٫۸ در مارکتهای بررسیشده، بالاترین رضایت کاربران را به دست آورده است. اپلیکیشن شب نیز با میانگین امتیاز ۳٫۳ پایینترین جایگاه را در این بخش داشته است.
یکی دیگر از تفاوتهای مهم پلتفرمها به مهلت گزارش مشکلات اقامتگاه مربوط میشود. مسائلی مانند مغایرت ویلا با تصاویر، نظافت نامناسب یا تحویلنشدن ملک باید در بازه تعیینشده به پشتیبانی اعلام شوند.
طبق گزارش منتشرشده، در جاجیگا امکان ثبت شکایت تا ساعت ۱۰ صبح روز بعد از ورود وجود دارد. این مهلت در اتاقک سه ساعت و در شب تنها یک ساعت پس از ورود اعلام شده است. در جاباما نیز مسافر باید مشکل خود را در همان روز ورود گزارش کند.
کوتاهبودن این مهلت ممکن است برای مسافرانی که شبهنگام به مقصد میرسند یا مشکل اقامتگاه را با تأخیر تشخیص میدهند، دردسرساز شود. از این رو، کاربران باید پیش از رزرو، علاوه بر قیمت، مقررات شکایت، لغو و بازپرداخت هر پلتفرم را نیز مطالعه کنند.
پاسخ واحدی برای تعیین بهترین سایت اجاره ویلا وجود ندارد. جاباما از نظر تعداد اقامتگاه و گستردگی کاربران جایگاه قدرتمندی دارد و پوشش آن در برخی مناطق جنوبی بیشتر است. در سوی دیگر، جاجیگا در شاخصهایی مانند امتیاز اپلیکیشن، شفافیت قیمت، سرعت تسویه و تنوع ویلاهای شمال کشور عملکرد قابلتوجهی نشان داده است. اتاقک نیز در مجموع دره بعدی ارزیابی میشود، در حالی که درباره شب، تأخیر در تسویه به یکی از مهمترین موارد انتقاد میزبانان تبدیل شده است.
نتایج این بررسی نشان میدهد انتخاب پلتفرم رزرو نباید صرفاً بر اساس تخفیف یا تعداد اقامتگاه انجام شود. مسافران باید قیمت نهایی، اعتبار نظرات، ضمانت تحویل و کیفیت پشتیبانی را بررسی کنند و میزبانان نیز پیش از آغاز همکاری، کارمزد واقعی و زمان دقیق تسویه را در نظر بگیرند؛ جزئیاتی که میتوانند تفاوت میان یک رزرو مطمئن و تجربهای پرهزینه را رقم بزنند.