به گزارش خبرگزاری برنا هرمزگان حجتالاسلام والمسلمین سید عباس مسعودی صبح شنبه در نشست با خبرنگاران، با تشریح اقدامات ادارهکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان در راستای اجرای نیات واقفان، اظهار کرد: عمل به نیت واقفان از مهمترین وظایف اوقاف است و این اقدامات در حوزههای مختلفی از جمله عزاداری و اطعام، آبرسانی، حمایت از نیازمندان و خدماترسانی به زائران انجام میشود.
وی افزود: در یک سال گذشته تاکنون حدود ۸۵ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان برای اجرای نیات واقفان هزینه شده است و تمامی این مبالغ بر اساس نیت ثبتشده واقفان هزینه میشود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان با تأکید بر اینکه اوقاف مالک موقوفات نیست، بیان کرد: ما خود را صاحب موقوفات نمیدانیم، بلکه امین موقوفات هستیم و وظیفه داریم مطابق نیتی که واقف تعیین کرده، عمل کنیم.
مسعودی ادامه داد: اگر واقف نیت کرده باشد که درآمد موقوفه برای ایتام، امور علمی، فناوری، خیرات و مبرات یا سایر امور مشخص هزینه شود، ما موظف به اجرای همان نیت هستیم و در این زمینه اختیار تغییر مسیر منابع را نداریم.
احیای موقوفات راکد در دستور کار اوقاف
وی با اشاره به وجود موقوفات متعدد در نقاط مختلف هرمزگان گفت: برخی موقوفات در سالهای گذشته به دلیل درآمد پایین یا بیتوجهی، کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند، اما امروز ارزش این موقوفات افزایش یافته و همین موضوع مسئولیت ما را برای حفظ و احیای آنها سنگینتر کرده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان تصریح کرد: بخشی از موقوفات در اختیار مردم و بخشی نیز در تصرف دستگاهها قرار دارد که آزادسازی آنها گاهی با تبعات اجتماعی و مشکلات حقوقی همراه است.
وی افزود: سیاست ما این است که تا حد امکان با مردم تعامل داشته باشیم و به جای ایجاد مشکل، با آنها به عنوان یک طرف قرارداد وارد مذاکره شویم تا ضمن حل مسائل موجود، موقوفه بودن املاک نیز حفظ شود.
موقوفه تقسیمپذیر نیست
مسعودی با بیان اینکه موقوفه ذاتاً ماندگار است، گفت: بسیاری از اموال در طول زمان میان افراد تقسیم میشوند؛ ارث تقسیم میشود و اموال میتواند خرید و فروش یا هدیه داده شود، اما موقوفه قابل تقسیم نیست و باید در جایگاه خود باقی بماند.
وی اضافه کرد: در مواردی که به دلایلی مانند پیشروی دریا یا از بین رفتن کامل موضوع وقف، امکان استفاده از موقوفه وجود نداشته باشد، باید با رعایت ضوابط قانونی، موقوفه به ملک دیگری تبدیل شود تا اصل وقف همچنان حفظ شود.
ضرورت بهروزرسانی نیات واقفان متناسب با نیازهای جامعه
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان همچنین بر ضرورت توجه به نیازهای جدید جامعه در وقف تأکید کرد و گفت: برخی نیات مربوط به سالهای گذشته امروز کاربرد کمتری دارند و در این زمینه رسانهها میتوانند نقش مهمی در هدایت افکار عمومی و معرفی نیازهای جدید جامعه به واقفان داشته باشند.
مسعودی، علم، فناوری، اشتغال و ازدواج را از جمله نیازهای مهم امروز جامعه برشمرد و افزود: باید زمینهای فراهم شود که واقفان جدید با توجه به نیازهای روز جامعه اقدام به وقف کنند.
وی با اشاره به نمونهای از تغییر رویکرد در بهرهبرداری اقتصادی از موقوفات اظهار کرد: در یک مورد، سرقفلی یک مغازه که درآمد ماهانه آن حدود ۷۰ میلیون تومان بود، واگذار و منابع حاصل از آن برای احداث کارخانه هزینه شد؛ در حالی که در آن مغازه نهایتاً دو نفر مشغول به کار بودند، کارخانه ایجادشده به صورت مستقیم و غیرمستقیم برای حدود ۲۰۰ نفر اشتغال ایجاد کرده است.
رسانهها در شناسایی و احیای موقوفات نقشآفرین باشند
مسعودی از رسانهها به عنوان زبان گویای جامعه و دستگاههای اجرایی یاد کرد و گفت: اصحاب رسانه میتوانند علاوه بر اطلاعرسانی، در هدایت و فرهنگسازی وقف نیز نقشآفرین باشند و مردم را نسبت به نیازهای جدید جامعه و ظرفیتهای وقف آگاه کنند.
وی همچنین خواستار مشارکت مردم در شناسایی موقوفات شد و گفت: در برخی مناطق، افراد قدیمی و معتمدان محلات اطلاعاتی درباره موقوفات دارند که ممکن است این اطلاعات در اختیار اوقاف نباشد. در مواردی پس از بررسی مشخص شده که زمین مورد اشاره واقعاً موقوفه بوده، اما اطلاعات آن به ثبت نرسیده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان تأکید کرد: ثبت موقوفات اهمیت زیادی دارد و هر فردی که اقدام به وقف میکند باید نسبت به ثبت رسمی آن نیز اقدام کند تا موقوفه در گذر زمان ناشناخته نماند و امکان صیانت از آن فراهم باشد.
مسعودی در بخش دیگری از سخنان خود درباره نحوه مدیریت موقوفات گفت: اوقاف اصولاً خود را متولی موقوفات نمیداند و واقف میتواند مطابق ضوابط، هر فردی را که صلاح میداند به عنوان متولی تعیین کند.
وی خاطرنشان کرد: نقش اوقاف در این زمینه نظارت است تا حقوق واقف و مفاد وقفنامه رعایت شود و نیت واقف به درستی اجرا شود.
توسعه فعالیتهای اقتصادی اوقاف با تکیه بر تولید و احیای موقوفات
حجتالاسلام والمسلمین سید عباس مسعودی با تشریح بخشی از فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی اوقاف و امور خیریه هرمزگان اظهار کرد: یکی از رویکردهای مهم اوقاف، استفاده از ظرفیت موقوفات برای کمک به تولید داخلی، ایجاد اشتغال و ارائه خدمات به جامعه هدف است.
وی با اشاره به فعالیت اوقاف در حوزه آبزیپروری افزود: قفسهای پرورش ماهی در دریا از جمله ظرفیتهایی است که اوقاف در آن ورود کرده و امروز به تولید ماهی و تأمین بخشی از نیازهای غذایی کشور کمک میکند.
تأسیس کارخانه فرآوری آلوئهورا در هرمزگان
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان با اشاره به ظرفیت بالای استان در کشت آلوئهورا گفت: اوقاف در سالهای گذشته حدود ۱۶ هکتار مزرعه آلوئهورا در استان ایجاد کرده بود، اما خامفروشی این محصول درآمد قابل توجهی برای کشاورزان نداشت و بخشی از مزارع نیز از بین رفت.
مسعودی ادامه داد: برای جلوگیری از خامفروشی و ایجاد ارزش افزوده، احداث کارخانه فرآوری آلوئهورا در زمینی به مساحت پنج هزار مترمربع در دستور کار قرار گرفت که این کارخانه اکنون تجهیز شده و امیدواریم طی یکی دو ماه آینده به بهرهبرداری برسد.
وی با بیان اینکه آلوئهورا قابلیت استفاده در تولید حدود ۲۰۰ محصول را دارد، خاطرنشان کرد: شرایط اقلیمی هرمزگان برای کشت این محصول بسیار مناسب است و با راهاندازی کارخانه، مزارع آلوئهورا نیز دوباره توسعه پیدا کردهاند.
مدیرکل اوقاف هرمزگان افزود: اوقاف پاجوش آلوئهورا را در اختیار کشاورزان قرار میدهد، محصول تولیدی آنها نیز با قیمت مناسب از سوی اوقاف خریداری میشود تا زنجیره تولید از کشت تا فرآوری تکمیل شود.
ورود اوقاف به صنایع دانشبنیان
مسعودی با اشاره به ورود اوقاف به حوزههای مختلف صنعتی و دانشبنیان اظهار کرد: اوقاف در حوزه صنایع نفت نیز ورود جدی داشته و با همکاری شرکتهای دانشبنیان، تولید برخی تجهیزات مورد نیاز صنعت نفت که پیش از این تنها توسط آمریکا تولید میشد، در داخل کشور محقق شده است.
وی ادامه داد: در حوزه تجهیزات پزشکی و ساخت پروتز نیز فعالیتهایی با همکاری مجموعههای دانشبنیان در استان فارس انجام شده و پروتزهای دندان، استخوان جمجمه، پا و سایر تجهیزات با هزینهای حدود یکسوم قیمت بازار در اختیار مردم قرار میگیرد.
مسعودی از فعالیت اوقاف در حوزههای دارویی، صنایع خودرو و قطعات خودرو، صنایع غذایی، دامداری و باغداری نیز خبر داد و گفت: تلاش ما این است که از تمامی ظرفیتهای موقوفات برای تولید و خدمترسانی استفاده کنیم.
وی با اشاره به ظرفیت زمینهای موقوفه برای تولید انرژی خورشیدی افزود: حتی زمینهایی که امکان استفاده کشاورزی ندارند و خریداری برای آنها وجود ندارد، میتوانند به مزرعه تولید برق خورشیدی تبدیل شوند و از این طریق ظرفیتهای بلااستفاده موقوفات نیز فعال شود.
۶۰ کارمند برای مدیریت بیش از ۲۵۰۰ موقوفه
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان با اشاره به گستردگی موقوفات استان گفت: مجموعه اوقاف هرمزگان تنها حدود ۶۰ کارمند دارد، در حالی که بیش از ۲۵۰۰ موقوفه شناسایی شده و تعداد رقبات نیز از هفت هزار مورد فراتر رفته است؛ بنابراین طبیعی است که با این تعداد نیروی انسانی، رسیدگی به همه امور با دشواری همراه باشد.
وی افزود: برای جبران این کمبود و افزایش نظارت و بهرهوری، طرح «امین موقوفات» با پیشنهاد سازمان اوقاف در استان اجرا شده و موقوفات نیز بهصورت بلوکی تقسیم شدهاند.
مسعودی گفت: در قالب این طرح، افراد بازنشسته، باتجربه و متخصص در حوزههای مختلف از جمله امور ثبتی، حقوقی و مالی به عنوان امین موقوفات فعالیت میکنند و با بررسی اسناد و وضعیت موقوفات، برای احیای موقوفات راکد و تعیین تکلیف رقباتی که سالها مورد بهرهبرداری قرار نگرفتهاند، اقدام میکنند.
وی با بیان اینکه تاکنون ۲۵ امین به مجموعه همکاران اوقاف اضافه شدهاند، اظهار کرد: پیشبینی ما این است که فعالیت امین موقوفات بتواند درآمد سالانه موقوفات استان را حدود یکونیم تا دو برابر افزایش دهد.
احیای رقبات و جلوگیری از تضییع حقوق موقوفات
مدیرکل اوقاف هرمزگان با اشاره به نمونههایی از احیای رقبات موقوفه گفت: در بندرعباس مغازهای وجود داشت که حدود ۱۴ سال مورد توجه و بهرهبرداری مناسب قرار نگرفته بود که امین موقوفات وارد عمل شد و علاوه بر احیای آن، موضوع معوقات ۱۴ ساله را نیز پیگیری کرد.
مسعودی همچنین بر ضرورت ثبت رسمی موقوفات تأکید کرد و گفت: با توجه به اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و محدودیت زمانی پیشبینی شده، ثبت موقوفات اهمیت زیادی دارد.
وی افزود: اگر زمین موقوفه بهموقع ثبت و نقشه آن در سامانه کاداستر درج نشود، ممکن است فرد دیگری برای ثبت آن اقدام کند و خارج کردن ملک از این وضعیت، فرآیندی دشوار و زمانبر خواهد بود.
راهاندازی دفتر مشاوره وقف در حسینیه سیدمظفر
مسعودی از راهاندازی دفتر مشاوره وقف در حسینیه سیدمظفر خبر داد و گفت: این دفتر روز دوشنبه افتتاح میشود و هدف آن ارائه مشاوره به افرادی است که قصد وقف دارند تا ضمن آشنایی با احکام و مقررات، نیت و وقف خود را به شکل صحیح و ماندگار ثبت کنند.
وی با اشاره به تأثیر اطلاعرسانی درباره آثار وقف اظهار کرد: در جریان فعالیت موکب اوقاف در سامرا، فردی که پیش از این ملکی را وقف کرده بود اما نیت مشخصی برای آن ثبت نکرده بود، پس از مشاهده تابلوهای معرفی موقوفات و نحوه هزینهکرد درآمد آنها، تصمیم گرفت دو ملک دیگر خود را نیز وقف کند.
تلاش برای ترویج فرهنگ وقف میان جوانان
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان همچنین از اجرای طرح «یاوران وقف» در میان دانشجویان و دانشآموزان خبر داد و گفت: در قالب این طرح تلاش میشود جوانان و نوجوانان با فرهنگ وقف آشنا شوند و به مبلغان این فرهنگ در خانوادهها تبدیل شوند.
مسعودی افزود: در همین راستا مذاکراتی با دانشگاه آزاد اسلامی انجام شده تا کمیته مشترکی با هدف توسعه فرهنگ وقف در میان دانشجویان تشکیل شود و پایاننامههایی که با موضوع وقف تهیه میشوند نیز مورد حمایت و تشویق قرار گیرند.
وی ادامه داد: با دانشگاه هرمزگان، حوزههای علمیه، اصناف و گروههای مختلف نیز نشستهای تخصصی وقف برگزار خواهد شد تا مسائل مرتبط با وقف برای مردم و اقشار مختلف جامعه تبیین شود.
اطلاعرسانی راهکار رفع شبهات درباره وقف
مسعودی یکی از مشکلات موجود در حوزه وقف را کمبود اطلاعرسانی دانست و گفت: پرسشها و ابهامات زیادی درباره وقف و نحوه هزینهکرد درآمد موقوفات در جامعه وجود دارد و بخش عمده این مسائل ناشی از نبود اطلاعات کافی است.
وی تأکید کرد: حتی گاهی مسئولان نیز درباره وظایف و اختیارات اوقاف اطلاع کافی ندارند و درخواستهایی مطرح میشود که خارج از نیت واقف است.
مدیرکل اوقاف هرمزگان تصریح کرد: درآمد هر موقوفه باید دقیقاً در همان مسیری هزینه شود که واقف تعیین کرده است و اوقاف نمیتواند درآمد یک موقوفه را برخلاف نیت واقف در جای دیگری هزینه کند.
واقف به فردای جامعه میاندیشد
وی در پایان با تأکید بر اهمیت وقف در آینده جامعه گفت: واقف کسی است که تنها به امروز خود نمیاندیشد، بلکه به فردای جامعه فکر میکند و کاری انجام میدهد که ممکن است سالها و حتی قرنها بعد، مردم از برکت آن بهرهمند شوند.
مسعودی خاطرنشان کرد: نگاه واقفان به آینده و آثار ماندگار عمل خیر، یکی از زیباترین جلوههای فرهنگ وقف است و باید این فرهنگ بیش از گذشته در جامعه ترویج و نهادینه شود.