زهرا وجدانی: گسترش کاربرد هوش مصنوعی در حوزه سلامت از تشخیص و پیشبینی بیماریها تا کمک به تصمیمگیری پزشکان در کنار فرصتهای ایجادشده یک پرسش اساسی را مطرح کرده است: چگونه میتوان از قابل اعتماد بودن محصولاتی که قرار است در فرایندهای حساس پزشکی مورد استفاده قرار گیرند، اطمینان حاصل کرد؟ نبود معیارهای مشخص برای ارزیابی مدلها و محصولات هوش مصنوعی میتواند یکی از موانع توسعه و بهکارگیری این فناوری در نظام سلامت باشد.
در همین راستا با رئیس انجمن هوش مصنوعی ایران، درباره روند تدوین استانداردها و چارچوبهای ارزیابی محصولات هوش مصنوعی در حوزه سلامت، الزامات این فرایند و برنامههای پیشرو در این زمینه گفتوگو کردهایم.
محمدهادی زاهدی رئیس انجمن هوش مصنوعی ایران در گفتوگو با خبرنگار علمی و فناوری خبرگزاری برنا یکی از حوزههای فعالیت انجمن را تدوین استاندارد برای محصولات هوش مصنوعی در حوزههای مختلف از جمله سلامت عنوان میکند و میگوید: اکنون بسیاری از حوزههای کاربردی کشور مانند حوزه سلامت، به محصولات هوش مصنوعی نیاز دارند اما یکی از مشکلات این است که الگوی مشخصی برای ارزیابی مدلهای هوش مصنوعی وجود ندارد.
وی ادامه میدهد: در حوزههایی مانند سلامت که حساسیت بالایی دارند، وزارت بهداشت حق دارد بپرسد از کجا باید به یک مدل هوش مصنوعی اعتماد کند؛ مدلی که قرار است برای پیشبینی بیماری یک بیمار حتی تجویز دارو یا بهعنوان یک دستیار پزشک مورد استفاده قرار گیرد باید با شاخصهایی مورد سنجش و ارزیابی قرار گیرد.
رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران میگوید: به همین دلیل یکی از اقداماتی که در انجمن انجام میدهیم تدوین استانداردهای تولید محصولات هوش مصنوعی در حوزههای مختلف از جمله سلامت است.
زاهدی درباره روند اجرای این پروژه میگوید: پروژه تدوین استانداردها از سال ۱۴۰۳ آغاز شده است و برای اینکه این تلاش به نتیجه برسد همه مجموعههایی را که به نوعی در این موضوع نقش داشتند، دعوت کردیم.
وی میافزاید: برای مثال با پژوهشگاه استاندارد تفاهم نامه همکاری با حضور رئیس سازمان ملی استاندارد منعقد شد و دانشگاههای علوم پزشکی و پژوهشگاه ICT هم را گرد هم آوردیم و پنل تخصصی در شیراز و به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی شیراز برگزار شد تا مشخص شود استانداردهای حوزه محصولات و خدمات هوش مصنوعی در سلامت چه مواردی هستند.
رئیس انجمن هوش مصنوعی ایران تصریح میکند: در این فرایند مجموعهای از استانداردها، پروتکلها و چارچوبها را احصا شدند و حتی یک الگو و چارچوب اولیه نیز ارائه شد.
زاهدی درباره وضعیت فعلی این چارچوب خاطرنشان میکند: آنچه در حال حاضر ارائه شده، یک چارچوب از معیارها و شاخصهاست که باید در ادامه به یک سند استاندارد تبدیل شود.
وی با اشاره به مراحل طیشده در این طرح اظهار میکند: چارچوب کلی استانداردها، پروتکلها و نظامنامههای مربوط به تولید، تولید داده، تبادل داده و اشتراکگذاری داده در حوزه سلامت احصا شده است و نسخه نهایی آن در اختیار وزارت بهداشت جهت بهره برداری قرار داده خواهد شد.
زاهدی میافزاید: در مرحله بعد وارد فرایند ارزیابی خواهیم شد و بر اساس این استانداردها باید الگویی برای ارزیابی محصولات هوش مصنوعی ارائه شود.
وی تاکید میکند: هدف این است که اگر محصولی قرار است وارد حوزه سلامت شود ابتدا مشخص باشد که چه استانداردهایی را باید رعایت نماید. پس از اعمال این ضوابط و شرایط میتوان وارد مرحله بعدی یعنی ارزیابی محصول شد.
رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران با اشاره به ضرورت کاربردی سازی هوش مصنوعی در حوزه مدیریت سلامت میگوید: در حوزه سلامت اگر یک تجهیز پزشکی طراحی شود، اداره تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت استانداردهایی را برای آن در نظر میگیرد و بر اساس آن استانداردها مشخص میشود که محصول مورد نظر شرایط لازم را دارد یا خیر.
وی ادامه میدهد: در حوزه دارو نیز سازمان غذا و دارو مشخص میکند که یک دارو برای تولید باید چه استانداردهایی داشته باشد و در صورت رعایت استانداردها مجوز مربوطه صادر میشود.
رئیس انجمن ملی هوش مصنوعی ایران میگوید: در مورد محصولات هوش مصنوعی نیز باید متولی مشخصی تعیین شود. حوزه بهداشت و سلامت نیز که از اهمیت بالایی برخوردار است نمیتواند به هر محصول هوش مصنوعی مجوز استفاده بدهد و باید بداند بر اساس چه استانداردی میتواند درباره قابل اعتماد بودن یک محصول تصمیمگیری کند.
زاهدی میافزاید: ما اعلام کردهایم که استانداردها و چارچوبهایی برای این موضوع وجود دارد و اگر قرار است محصولی مورد استفاده قرار گیرد، باید مشخص شود که آیا استانداردهای لازم را دارد یا خیر. اگر محصول ارائه شده، استانداردهای مورد نظر را داشته باشد میتوان وارد مرحله بعد یعنی ارزیابی شد.
وی درباره زمانبندی نهایی شدن این فرایند نیز میگوید: در گام بعدی مدلهای ارزیابی برای محصولات هوش مصنوعی ارائه خواهیم کرد و در کشور نیز طی دو سال گذشته اقدامات خوبی در این زمینه انجام شده است. فکر میکنم تا پایان سال ۱۴۰۵ اتفاقات خوبی در زمینه استانداردسازی محصولات هوش مصنوعی و همچنین ارائه مدلهای ارزیابی هوش مصنوعی رقم بخورد.
انتهای پیام/